19 shlokas
- 1
प्रागुदञ्चं लक्षणम् उद्धृत्यावोक्ष्य स्थण्डिलं गोमयेनोपलिप्य मण्डलं चतुरस्रं वाग्निं निर्मथ्याभिमुखं प्रणयेत्तत्र ब्रह्मोपवेशनम्
prāgudañcaṃ lakṣaṇam uddhṛtyāvokṣya sthaṇḍilaṃ gomayenopalipya maṇḍalaṃ caturasraṃ vāgniṃ nirmathyābhimukhaṃ praṇayettatra brahmopaveśanam
- 2
दर्भाणां पवित्रे मन्त्रवद् उत्पाद्येमं स्तोमम् अर्हत इत्यग्निं परिसमुह्य पर्युक्ष्य परिस्तीर्य पश्चाद् अग्नेर् एकवद्बर्हिः स्तृणाति
darbhāṇāṃ pavitre mantravad utpādyemaṃ stomam arhata ityagniṃ parisamuhya paryukṣya paristīrya paścād agner ekavadbarhiḥ stṛṇāti
- 3
उदक्प्राक्तूलान्दर्भान्प्रकृष्य दक्षिणांस्तथोत्तरान् अग्रेणाग्निं दक्षिणैर् उत्तरान् अवस्तृणाति
udakprāktūlāndarbhānprakṛṣya dakṣiṇāṃstathottarān agreṇāgniṃ dakṣiṇair uttarān avastṛṇāti
- 4
दक्षिणतो ऽग्नेर्ब्रह्मणे संस्तृणात्य् अपरं यजमानाय पश्चार्धे पत्न्यै अपरम् अपरं शाखोदकधारयोर्लाजाधार्याश्च पश्चाद्युगधारस्य च
dakṣiṇato 'gnerbrahmaṇe saṃstṛṇāty aparaṃ yajamānāya paścārdhe patnyai aparam aparaṃ śākhodakadhārayorlājādhāryāśca paścādyugadhārasya ca
- 5
स्योना पृथिवि भवेत्य् एतयावस्थाप्य शमीमयीः शम्याः कृत्वान्तर्गोष्ठे ऽग्निम् उपसमाधाय भर्ता भार्यामभ्युदानयति
syonā pṛthivi bhavety etayāvasthāpya śamīmayīḥ śamyāḥ kṛtvāntargoṣṭhe 'gnim upasamādhāya bhartā bhāryāmabhyudānayati
- 6
वाससो ऽन्ते गृहीत्वा
अघोरचक्षुर् अपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्चाः
वीरसूर्देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे
इत्य् अभिपरिगृह्याभ्युदानयति
vāsaso 'nte gṛhītvā
aghoracakṣur apatighnyedhi śivā paśubhyaḥ sumanāḥ suvarcāḥ
vīrasūrdevakāmā syonā śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade
ity abhiparigṛhyābhyudānayati
- 7
उत्तरेण रथं वानो वानुपरिक्रम्यान्तरेण ज्वलनवहनाव् अतिक्रम्य दक्षिणस्यां धुर्युत्तरस्य युगतन्मनो ऽधस्तात्कन्याम् अवस्थाप्य शम्याम् उत्कृष्य हिरण्यम् अन्तर्धाय हिरण्यवर्णाः शुचय इति तिसृभिर् अद्भिर् अभिषिच्य
अत्रैव वाणशब्दं कुरुतेति प्रेष्यति
uttareṇa rathaṃ vāno vānuparikramyāntareṇa jvalanavahanāv atikramya dakṣiṇasyāṃ dhuryuttarasya yugatanmano 'dhastātkanyām avasthāpya śamyām utkṛṣya hiraṇyam antardhāya hiraṇyavarṇāḥ śucaya iti tisṛbhir adbhir abhiṣicya
atraiva vāṇaśabdaṃ kuruteti preṣyati
- 8
अथास्यै वासः प्रयच्छति
या अकृन्तन्या अतन्वन्या आवन्या अवाहरन्याश्च ग्नादेव्यो ऽन्तानभितो ऽततनन्त
तास्त्वा देव्यो जरसे संव्ययन्त्व् आयुष्मतीदं परिधत्स्व वासः
इत्य् अहतं वासः परिधाप्यान्वारभ्याघारावाज्यभागौ हुत्वा
अग्नये जनविदे स्वाहेत्य् उत्तरार्धे जुहोति सोमाय जनविदे स्वाहेति दक्षिणार्धे गन्धर्वाय जनविदे स्वाहेति मध्ये
athāsyai vāsaḥ prayacchati
yā akṛntanyā atanvanyā āvanyā avāharanyāśca gnādevyo 'ntānabhito 'tatananta
tāstvā devyo jarase saṃvyayantv āyuṣmatīdaṃ paridhatsva vāsaḥ
ity ahataṃ vāsaḥ paridhāpyānvārabhyāghārāvājyabhāgau hutvā
agnaye janavide svāhety uttarārdhe juhoti somāya janavide svāheti dakṣiṇārdhe gandharvāya janavide svāheti madhye
- 9
युक्तो वह यदाकूतमिति द्वाभ्याम् अग्निं योजयित्वा नक्षत्रम् इष्ट्वा नक्षत्रदेवतां यजेत्तिथिं तिथिदेवताम् ऋतुम् ऋतुदेवतां च
yukto vaha yadākūtamiti dvābhyām agniṃ yojayitvā nakṣatram iṣṭvā nakṣatradevatāṃ yajettithiṃ tithidevatām ṛtum ṛtudevatāṃ ca
- 10
सोमो ददद्गन्धर्वाय गन्धर्वो ददद् अग्नये
रयिं च पुत्रांश्चादाद् अग्निर्मह्यम् अथो इमाम्
अग्निर् अस्याः प्रथमो जातवेदाः सो ऽस्याः प्रजां मुञ्चतु मृत्युपाशात्
तद् इदं राजा वरुणो ऽनुमन्यताम्यथेदं स्त्री पौत्रम् अगन्म रुद्रियाय स्वाहा
इति हिरण्यगर्भ इत्य् अष्टाभिः प्रत्यृचम् आज्याहुतीर्जुहुयात्
somo dadadgandharvāya gandharvo dadad agnaye
rayiṃ ca putrāṃścādād agnirmahyam atho imām
agnir asyāḥ prathamo jātavedāḥ so 'syāḥ prajāṃ muñcatu mṛtyupāśāt
tad idaṃ rājā varuṇo 'numanyatāmyathedaṃ strī pautram aganma rudriyāya svāhā
iti hiraṇyagarbha ity aṣṭābhiḥ pratyṛcam ājyāhutīrjuhuyāt
- 11
येन च कर्मणेच्छेत्तत्र च जयान्जुहुयाज्जयानां च श्रुतिस्तां यथोक्ताम्
आकूत्यै त्वा स्वाहा भूत्यै त्वा स्वाहा प्रयुजे त्वा स्वाहा नभसे त्वा स्वाहार्यम्णे त्वा स्वाहा समृद्ध्यै त्वा स्वाहा जयायै त्वा स्वाहा कामाय त्वा स्वाहेत्य् ऋचा स्तोमं प्रजापतय इति च
yena ca karmaṇecchettatra ca jayānjuhuyājjayānāṃ ca śrutistāṃ yathoktām
ākūtyai tvā svāhā bhūtyai tvā svāhā prayuje tvā svāhā nabhase tvā svāhāryamṇe tvā svāhā samṛddhyai tvā svāhā jayāyai tvā svāhā kāmāya tvā svāhety ṛcā stomaṃ prajāpataya iti ca
- 12
शुचिः प्रत्यङ्ङुपयन्ता तां समीक्षस्वेत्य् आह
śuciḥ pratyaṅṅupayantā tāṃ samīkṣasvety āha
- 13
तस्यां समीक्षमाणायां जपति
मम व्रते ते हृदयं दधातु मम चित्तम् अनु चित्तं ते अस्तु
मम वाचम् एकमना जुषस्व प्रजापतिष्ट्वा नियुनक्तु मह्यम् इति
tasyāṃ samīkṣamāṇāyāṃ japati
mama vrate te hṛdayaṃ dadhātu mama cittam anu cittaṃ te astu
mama vācam ekamanā juṣasva prajāpatiṣṭvā niyunaktu mahyam iti
- 14
का नामासीत्य् आह
kā nāmāsīty āha
- 15
नामधेये प्रोक्ते देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां हस्तं गृह्णाम्यसाविति हस्तं गृह्णन्नाम गृह्णाति
प्राङ्मुख्याः प्रत्यङ्मुख ऊर्ध्वस्तिष्ठन्न् आसीनाया दक्षिणम् उत्तानं दक्षिणेन नीचारिक्तम् अरिक्तेन
यथेन्द्रो हस्तम् अग्रहीत्सविता वरुणो भगः
गृभ्णामि ते ऽसौ भगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदष्टिर्यथासत्
भगो अर्यमा सविता पुरन्धिर्मह्यं त्वादुर्गार्हपत्याय देवाः
याग्रे वाक्समवदत पुरा देवासुरेभ्यः
ताम् अद्य गाथां गास्यामो या स्त्रीणाम् उत्तमं मनः
सरस्वति प्रेदम् अव सुभगे वाजिनीवति
यां त्वा विश्वस्य भूतस्य भव्यस्य प्रगायाम्यस्याग्रतः
अमो ऽहमस्मि सा त्वं सा त्वम् अस्य् आप्य् अमो ऽहम्
द्यौर् अहं पृथिवी त्वम् ऋक्त्वम् असि सामाहम्
रेतो ऽहम् अस्मि रेतो धत्तम्
ता एव विवहावहै पुंसे पुत्राय कर्तवै
श्रिये पुत्राय वेधवै
रायस्पोषाय सुप्रजास्त्वाय सुवीर्यायेति
nāmadheye prokte devasya tvā savituḥ prasave 'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ hastaṃ gṛhṇāmyasāviti hastaṃ gṛhṇannāma gṛhṇāti
prāṅmukhyāḥ pratyaṅmukha ūrdhvastiṣṭhann āsīnāyā dakṣiṇam uttānaṃ dakṣiṇena nīcāriktam ariktena
yathendro hastam agrahītsavitā varuṇo bhagaḥ
gṛbhṇāmi te 'sau bhagatvāya hastaṃ mayā patyā jaradaṣṭiryathāsat
bhago aryamā savitā purandhirmahyaṃ tvādurgārhapatyāya devāḥ
yāgre vāksamavadata purā devāsurebhyaḥ
tām adya gāthāṃ gāsyāmo yā strīṇām uttamaṃ manaḥ
sarasvati predam ava subhage vājinīvati
yāṃ tvā viśvasya bhūtasya bhavyasya pragāyāmyasyāgrataḥ
amo 'hamasmi sā tvaṃ sā tvam asy āpy amo 'ham
dyaur ahaṃ pṛthivī tvam ṛktvam asi sāmāham
reto 'ham asmi reto dhattam
tā eva vivahāvahai puṃse putrāya kartavai
śriye putrāya vedhavai
rāyaspoṣāya suprajāstvāya suvīryāyeti
- 16
अभिदक्षिणम् आनीयाग्नेः पश्चात्
एतम् अश्मानम् आतिष्ठतम् अश्मेव युवां स्थिरौ भवतम्
कृण्वन्तु विश्वे देवा आयुर्वां शरदः शतम्
इति दक्षिणाभ्यां पद्भ्याम् अश्मानम् आस्थापयति
abhidakṣiṇam ānīyāgneḥ paścāt
etam aśmānam ātiṣṭhatam aśmeva yuvāṃ sthirau bhavatam
kṛṇvantu viśve devā āyurvāṃ śaradaḥ śatam
iti dakṣiṇābhyāṃ padbhyām aśmānam āsthāpayati
- 17
यथेन्द्रः सहेन्द्राण्या अवारुहद्गन्धमादनात्
एवं त्वम् अस्माद् अश्मनो अवरोह सह पत्न्या
आरोहस्व समे पादौ प्र पूर्व्यायुष्मती कन्ये पुत्रवती भव
इत्येवं द्विर् आस्थापयति
yathendraḥ sahendrāṇyā avāruhadgandhamādanāt
evaṃ tvam asmād aśmano avaroha saha patnyā
ārohasva same pādau pra pūrvyāyuṣmatī kanye putravatī bhava
ityevaṃ dvir āsthāpayati
- 18
चतुः परिणयति
catuḥ pariṇayati
- 19
समितं संकल्पेथाम् इति पर्याये पर्याये ब्रह्मा ब्रह्मजपं जपेत्
samitaṃ saṃkalpethām iti paryāye paryāye brahmā brahmajapaṃ japet

