ꯁ꯭ꯂꯣꯛ ৪৭
- 1
अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।
स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠanāśritaḥ karmaphalaṃ kāryaṃ karma karoti yaḥ |
sa saṃnyāsī ca yogī ca na niragnirna cākriyaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁ꯭ꯔꯤ ꯚꯒꯕꯥꯟꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯀꯔ꯭ꯃꯒꯤ ꯃꯍꯩꯗꯥ ꯆꯡꯁꯤꯟꯗꯅꯥ ꯇꯧꯕ ꯊꯒꯗꯕ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨ ꯁꯟꯅ꯭ꯌꯥꯁ ꯇꯧꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯌꯣꯒꯤꯅꯤ; ꯂꯥꯏꯒꯤ ꯃꯩ ꯊꯥꯗꯣꯛꯄ ꯈꯛꯇꯥ ꯅꯠꯠꯔꯒꯥ ꯊꯕꯛ ꯊꯥꯗꯣꯛꯄ ꯈꯛꯇꯥ ꯅꯠꯠꯔꯦ꯫
- 2
यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव ।
न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyaṃ saṃnyāsamiti prāhuryogaṃ taṃ viddhi pāṇḍava |
na hyasaṃnyastasaṅkalpo yogī bhavati kaścana ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯄꯥꯟꯗꯨꯒꯤ ꯃꯆꯅꯨꯄ, ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯁꯟꯅ꯭ꯌꯥꯁ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯀꯧꯖꯕ ꯑꯗꯨ ꯌꯣꯒꯅꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯉꯨ, ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯄꯟꯗꯝꯒꯤ ꯁꯟꯀꯜꯄ ꯊꯥꯗꯣꯛꯇꯦꯅꯥ ꯀꯅꯥꯁꯨ ꯌꯣꯒꯤ ꯑꯣꯏꯗꯦ꯫
- 3
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠārurukṣormuneryogaṃ karma kāraṇamucyate |
yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇamucyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯌꯣꯒꯗꯥ ꯀꯥꯕ ꯄꯥꯝꯕ ꯃꯨꯅꯤꯒꯤꯗꯃꯛ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯑꯗꯨ ꯂꯝꯕꯤꯅꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏ꯫ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯀꯥꯈ꯭ꯔꯕ ꯃꯨꯅꯤ ꯑꯗꯨꯃꯛꯀꯤꯗꯃꯛ ꯇꯞꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨ ꯂꯝꯕꯤꯅꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏ꯫
- 4
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।
सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyadā hi nendriyārtheṣu na karmasvanuṣajjate |
sarvasaṅkalpasaṃnyāsī yogārūḍhastadocyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯃꯅꯥ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯒꯤ ꯄꯣꯠꯁꯤꯡꯗꯥ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯀꯔ꯭ꯃꯗꯥ ꯅꯛꯅꯕ ꯂꯩꯇꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯄꯟꯗꯝꯒꯤ ꯁꯟꯀꯜꯄ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯊꯥꯗꯣꯛꯈ꯭ꯔꯕ ꯃꯇꯝꯗꯥ, ꯃꯍꯥꯛꯄꯨ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯀꯥꯈ꯭ꯔꯦ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏ꯫
- 5
उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠuddharedātmanātmānaṃ nātmānamavasādayet |
ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯃꯅꯥ ꯃꯁꯥꯅꯥ ꯃꯁꯥꯕꯨ ꯊꯥꯡꯈꯠꯀꯗꯕꯅꯤ, ꯃꯁꯥꯕꯨ ꯇꯨꯝꯊꯣꯈꯉꯗꯕ ꯅꯠꯠꯔꯦ; ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥ ꯃꯁꯥꯃꯛ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯒꯤ ꯃꯔꯨꯞꯅꯤ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥ ꯃꯁꯥꯃꯛ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯒꯤ ꯌꯦꯛꯅꯕꯅꯤ꯫
- 6
बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः ।
अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠbandhurātmātmanastasya yenātmaivātmanā jitaḥ |
anātmanastu śatrutve vartetātmaiva śatruvat ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯅꯥ ꯃꯁꯥꯕꯨ ꯃꯥꯏ ꯄꯥꯛꯈ꯭ꯔꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥ ꯑꯗꯨ ꯃꯔꯨꯞꯅꯤ꯫ ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯃꯁꯥꯕꯨ ꯃꯥꯏ ꯄꯥꯛꯄ ꯉꯝꯗꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯅꯥ ꯌꯦꯛꯅꯕꯒꯨꯝꯅꯥ ꯌꯦꯛꯅꯥꯏ꯫
- 7
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠjitātmanaḥ praśāntasya paramātmā samāhitaḥ |
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu tathā mānāpamānayoḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯁꯥꯕꯨ ꯃꯥꯏ ꯄꯥꯛꯈ꯭ꯔꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯇꯞꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯋꯥꯡꯕ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥ ꯑꯗꯨ ꯆꯤꯡꯉꯥ ꯁꯥ, ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯋꯥꯕ, ꯏꯀꯥꯏ ꯈꯨꯝꯅꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯏꯀꯥꯏ ꯄꯤꯕ ꯃꯇꯝꯗꯥ ꯆꯦꯠꯅꯥ ꯂꯩꯔꯤ꯫
- 8
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠjñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ |
yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥ ꯖ꯭ꯅꯥꯟ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯕꯤꯖ꯭ꯅꯥꯟꯅꯥ ꯌꯥꯏꯐꯕ, ꯁꯦꯜꯆꯥꯑꯣꯕꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇꯥ ꯌꯣꯠꯒꯨꯝꯅꯥ ꯅꯤꯛꯄ ꯂꯩꯇꯕ, ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡ ꯃꯥꯏ ꯄꯥꯛꯄ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯂꯩꯈꯝ, ꯅꯨꯡ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯁꯅꯕꯨ ꯆꯉꯥꯅꯥ ꯎꯕ ꯌꯣꯒꯤ ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯌꯑꯣꯕ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏ꯫
- 9
सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।
साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsuhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu |
sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯐꯕ ꯄꯝꯕ, ꯃꯔꯨꯞ, ꯌꯦꯛꯅꯕ, ꯈꯟꯗꯕ, ꯃꯌꯥꯏꯗꯥ ꯂꯩꯕ, ꯊꯤꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯏꯃꯨꯡ ꯃꯅꯨꯡ, ꯑꯐꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯐꯠꯇꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯕꯨꯁꯨ ꯆꯉꯥꯅꯕ ꯋꯥꯈꯜꯅꯥ ꯎꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨ ꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯗꯒꯤ ꯍꯦꯟꯅꯥ ꯋꯥꯉꯤ꯫
- 10
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyogī yuñjīta satatamātmānaṃ rahasi sthitaḥ |
ekākī yatacittātmā nirāśīraparigrahaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯌꯣꯒꯤ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯅꯀꯥꯟꯗꯥ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯂꯩꯇꯕ ꯐꯝꯗꯥ, ꯃꯁꯥ ꯈꯛꯇꯥ ꯂꯩꯗꯨꯅꯥ, ꯋꯥꯈꯜ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯍꯛꯆꯥꯡ ꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯑꯁꯥ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯂꯟꯊꯨꯝ ꯄꯥꯝꯕ ꯂꯩꯇꯅꯥ, ꯋꯥꯈꯜ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯄꯨꯟꯁꯤꯟꯕ ꯊꯒꯥꯏ꯫
- 11
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠśucau deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ |
nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājinakuśottaram ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁꯦꯡꯕ ꯐꯝꯗꯥ ꯃꯍꯥꯛꯅꯥ ꯃꯁꯥꯒꯤꯗꯃꯛ ꯆꯦꯠꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯐꯝꯍꯟ ꯑꯃ ꯁꯦꯝꯕ ꯊꯒꯥꯏ, ꯌꯥꯝꯅꯥ ꯋꯥꯡꯕꯁꯨ ꯅꯠꯇꯕ, ꯌꯥꯝꯅꯥ ꯅꯦꯝꯕꯁꯨ ꯅꯠꯇꯕ, ꯀꯨꯁ ꯃꯅꯥ, ꯁꯖꯤꯒꯤ ꯃꯄꯥꯟ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯐꯤꯅꯥ ꯑꯃꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇꯥ ꯑꯃ ꯊꯝꯕ꯫
- 12
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠtatraikāgraṃ manaḥ kṛtvā yatacittendriyakriyaḥ |
upaviśyāsane yuñjyādyogamātmaviśuddhaye ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯐꯝꯍꯟ ꯑꯗꯨꯗꯥ ꯐꯝꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯋꯥꯈꯜ ꯃꯐꯝ ꯑꯃꯠꯇꯗꯥ ꯊꯝꯂꯗꯨꯅꯥ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯈꯟꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯒꯤ ꯆꯠꯄ ꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯃꯍꯥꯛꯅꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥ ꯁꯦꯡꯅꯅꯕ ꯌꯣꯒ ꯇꯧꯕ ꯊꯒꯥꯏ꯫
- 13
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsamaṃ kāyaśirogrīvaṃ dhārayannacalaṃ sthiraḥ |
samprekṣya nāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯛꯆꯥꯡ, ꯀꯣꯛ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯀꯣꯛꯆꯥꯡ ꯆꯨꯝꯅꯥ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯅꯤꯛꯄ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯆꯦꯠꯅꯥ ꯆꯤꯡꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯅꯥꯇꯣꯉꯤ ꯃꯃꯡꯗꯥ ꯌꯦꯡꯗꯨꯅꯥ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯐꯝꯈꯨꯗꯤꯡꯗꯥ ꯌꯦꯡꯗꯅꯥ,
- 14
प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।
मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠpraśāntātmā vigatabhīrbrahmacārivrate sthitaḥ |
manaḥ saṃyamya maccitto yukta āsīta matparaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯇꯞꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯀꯤꯕ ꯂꯩꯇꯕ, ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯆꯥꯔꯤꯒꯤ ꯋꯥ ꯂꯦꯞꯆꯕ, ꯋꯥꯈꯜ ꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯑꯩꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇꯥ ꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯑꯩꯕꯨ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯋꯥꯡꯕ ꯑꯣꯏꯅꯥ ꯂꯧꯗꯨꯅꯥ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯌꯑꯣꯅꯥ ꯐꯝꯕ ꯊꯒꯥꯏ꯫
- 15
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः ।
शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyuñjannevaṃ sadātmānaṃ yogī niyatamānasaḥ |
śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthāmadhigacchati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯁꯨꯝꯅꯥ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯕꯨ ꯄꯨꯟꯁꯤꯟꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯋꯥꯈꯜ ꯈꯟꯕ ꯌꯣꯒꯤ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯅꯤꯔ꯭ꯕꯥꯟꯗꯥ ꯂꯣꯏꯁꯤꯟꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯩꯉꯣꯟꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯁꯥꯟꯇꯤ ꯐꯉꯤ꯫
- 16
नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠnātyaśnatastu yogo'sti na caikāntamanaśnataḥ |
na cātisvapnaśīlasya jāgrato naiva cārjuna ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯑꯔꯖꯨꯅ, ꯌꯥꯝꯅꯥ ꯆꯥꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛ ꯌꯣꯒ ꯂꯩꯇꯦ, ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯆꯥꯗꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛꯁꯨ ꯂꯩꯇꯦ; ꯌꯥꯝꯅꯥ ꯇꯨꯝꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛꯁꯨ ꯂꯩꯇꯦ, ꯌꯥꯝꯅꯥ ꯃꯥꯡꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛꯁꯨ ꯂꯩꯇꯦ꯫
- 17
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyuktāhāravihārasya yuktaceṣṭasya karmasu |
yuktasvapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkhahā ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯆꯥꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕꯗꯥ ꯆꯡ ꯂꯩꯕ, ꯊꯕꯛꯇꯥ ꯍꯣꯠꯅꯕꯗꯥ ꯆꯡ ꯂꯩꯕ, ꯇꯨꯝꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯥꯡꯅꯥ ꯂꯩꯕꯗꯥ ꯆꯡ ꯂꯩꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛ ꯌꯣꯒ ꯑꯗꯨ ꯑꯋꯥꯕ ꯃꯥꯡꯁꯤꯟꯕ ꯑꯣꯏ꯫
- 18
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।
निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyadā viniyataṃ cittamātmanyevāvatiṣṭhate |
niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate tadā ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯈꯟꯈ꯭ꯔꯕ ꯋꯥꯈꯜ ꯑꯗꯨ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯈꯛꯇꯥ ꯂꯦꯞꯇꯕ ꯃꯇꯝꯗꯥ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯄꯥꯝꯕ ꯄꯣꯠ ꯀꯔꯤꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇꯁꯨ ꯄꯥꯝꯅꯕ ꯂꯩꯠꯔꯕ ꯃꯇꯝꯗꯥ, ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯌꯑꯣꯕ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏ꯫
- 19
यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता ।
योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyathā dīpo nivātastho neṅgate sopamā smṛtā |
yogino yatacittasya yuñjato yogamātmanaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯅꯨꯡꯒꯤꯠ ꯂꯩꯇꯕ ꯐꯝꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯃꯩꯃꯄꯨꯡ ꯑꯗꯨ ꯅꯤꯛꯇꯦ: ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯒꯤ ꯌꯣꯒ ꯇꯧꯕ, ꯋꯥꯈꯜ ꯈꯟꯈ꯭ꯔꯕ ꯌꯣꯒꯤꯒꯤꯗꯃꯛ ꯆꯡꯗꯝꯅꯕ ꯑꯁꯤꯅꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯅꯤꯡꯁꯤꯉꯤ꯫
- 20
यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।
यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyatroparamate cittaṃ niruddhaṃ yogasevayā |
yatra caivātmanātmānaṃ paśyannātmani tuṣyati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯌꯣꯒꯒꯤ ꯑꯚ꯭ꯌꯥꯁꯅꯥ ꯈꯟꯈ꯭ꯔꯕ ꯋꯥꯈꯜ ꯑꯗꯨ ꯇꯞꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯃꯇꯝꯗꯥ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯅꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯕꯨ ꯎꯗꯨꯅꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯌꯥꯏꯐꯕ ꯃꯇꯝꯗꯥ,
- 21
सुखमात्यन्तिकं यत्तद् बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् ।
वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsukhamātyantikaṃ yattad buddhigrāhyamatīndriyam |
vetti yatra na caivāyaṃ sthitaścalati tattvataḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇꯥ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯕꯨꯗ꯭ꯙꯤꯅꯥ ꯈꯡꯕ ꯂꯣꯏꯗꯕ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕ ꯑꯗꯨ ꯈꯡꯕ ꯃꯇꯝꯗꯥ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯗꯨꯗꯥ ꯂꯦꯞꯇꯂꯗꯨꯅꯥ ꯑꯆꯨꯝꯕꯗꯒꯤ ꯀꯅꯥꯃꯠꯇꯥ ꯑꯣꯟꯊꯣꯛꯇꯦ ꯃꯇꯝꯗꯥ,
- 22
यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः ।
यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyaṃ labdhvā cāparaṃ lābhaṃ manyate nādhikaṃ tataḥ |
yasminsthito na duḥkhena guruṇāpi vicālyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯗꯨ ꯐꯡꯂꯗꯨꯅꯥ ꯑꯇꯣꯞꯄ ꯐꯡꯕ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯃꯗꯨꯗꯒꯤ ꯍꯦꯟꯅꯥ ꯋꯥꯉꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯟꯗꯦ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯗꯨꯗꯥ ꯂꯦꯞꯇꯂꯗꯨꯅꯥ ꯑꯆꯧꯕ ꯑꯋꯥꯕꯅꯁꯨ ꯅꯤꯈꯟꯗꯦ,
- 23
तं विद्याद् दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम् ।
स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠtaṃ vidyād duḥkhasaṃyogaviyogaṃ yogasaṃjñitam |
sa niścayena yoktavyo yogo'nirviṇṇacetasā ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯋꯥꯕꯒꯥ ꯄꯨꯟꯁꯤꯟꯅꯕꯗꯒꯤ ꯇꯣꯈꯟꯕ ꯑꯗꯨ ꯌꯣꯒ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯉꯨ꯫ ꯌꯣꯒ ꯑꯁꯤ ꯊꯧꯅꯥ ꯂꯩꯅꯥ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯊꯃꯣꯏ ꯀꯝꯗꯅꯥ ꯇꯧꯕ ꯊꯒꯥꯏ꯫
- 24
सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः ।
मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsaṅkalpaprabhavānkāmāṃstyaktvā sarvānaśeṣataḥ |
manasaivendriyagrāmaṃ viniyamya samantataḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁꯟꯀꯜꯄꯗꯒꯤ ꯄꯣꯛꯄ ꯑꯄꯥꯝꯕ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯅꯥ ꯊꯥꯗꯣꯛꯂꯒꯥ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯋꯥꯈꯜ ꯈꯛꯇꯅꯥ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯄꯨ ꯃꯐꯝꯈꯨꯗꯤꯡꯗꯒꯤ ꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ,
- 25
शनैः शनैरुपरमेद् बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।
आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠśanaiḥ śanairuparamed buddhyā dhṛtigṛhītayā |
ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na kiñcidapi cintayet ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯙꯔꯤꯇꯤꯅꯥ ꯆꯤꯡꯕ ꯕꯨꯗ꯭ꯙꯤꯅꯥ ꯈꯔ ꯈꯔꯅꯥ ꯇꯞꯅꯥ ꯂꯩꯍꯟꯕ ꯊꯒꯥꯏ꯫ ꯋꯥꯈꯜ ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯊꯝꯂꯗꯨꯅꯥ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯈꯟꯕ ꯆꯥꯗꯦ꯫
- 26
यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।
ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyato yato niścarati manaścañcalamasthiram |
tatastato niyamyaitadātmanyeva vaśaṃ nayet ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯅꯤꯛꯄ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯆꯦꯠꯅꯥ ꯂꯩꯗꯕ ꯋꯥꯈꯜ ꯑꯗꯨ ꯀꯗꯥꯏꯗꯥ ꯆꯠꯊꯖꯔꯕꯁꯨ, ꯃꯗꯨꯗꯒꯤ ꯃꯗꯨꯕꯨ ꯍꯜꯂꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯈꯛꯇꯥ ꯈꯟꯕ ꯊꯒꯥꯏ꯫
- 27
प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् ।
उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠpraśāntamanasaṃ hyenaṃ yoginaṃ sukhamuttamam |
upaiti śāntarajasaṃ brahmabhūtamakalmaṣam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯋꯥꯈꯜ ꯇꯞꯅꯥ ꯂꯩꯕ, ꯔꯖꯁ ꯇꯞꯈ꯭ꯔꯕ, ꯃꯃꯥꯜ ꯂꯩꯇꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯒꯥ ꯑꯃꯠꯇꯥ ꯑꯣꯏꯈ꯭ꯔꯕ ꯌꯣꯒꯤ ꯑꯗꯨꯗꯥ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯋꯥꯡꯕ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕ ꯂꯥꯛꯂꯤ꯫
- 28
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः ।
सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyuñjannevaṃ sadātmānaṃ yogī vigatakalmaṣaḥ |
sukhena brahmasaṃsparśamatyantaṃ sukhamaśnute ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯁꯨꯝꯅꯥ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯕꯨ ꯄꯨꯟꯁꯤꯟꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯃꯃꯥꯜꯗꯒꯤ ꯅꯤꯡꯇꯝꯈ꯭ꯔꯕ ꯌꯣꯒꯤ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯒꯥ ꯎꯅꯕꯒꯤ ꯂꯣꯏꯗꯕ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕ ꯂꯥꯏꯅꯥ ꯐꯉꯤ꯫
- 29
सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani |
īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯌꯑꯣꯕ, ꯃꯐꯝꯈꯨꯗꯤꯡꯗꯥ ꯆꯉꯥꯅꯥ ꯎꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯕꯨ ꯍꯤꯡꯕ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯇꯥ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯍꯤꯡꯕ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯄꯨ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯎꯏ꯫
- 30
यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति ।
तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyo māṃ paśyati sarvatra sarvaṃ ca mayi paśyati |
tasyāhaṃ na praṇaśyāmi sa ca me na praṇaśyati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯩꯕꯨ ꯃꯐꯝꯈꯨꯗꯤꯡꯗꯥ ꯎꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯄꯨ ꯑꯩꯉꯣꯟꯗꯥ ꯎꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛ ꯑꯩ ꯀꯅꯥꯃꯠꯇꯥ ꯃꯡꯗꯦ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯍꯥꯛ ꯑꯩꯒꯤꯗꯃꯛ ꯀꯅꯥꯃꯠꯇꯥ ꯃꯡꯗꯦ꯫