ꯁ꯭ꯂꯣꯛ ৪২
- 1
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠimaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam |
vivasvānmanave prāha manurikṣvākave'bravīt ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁ꯭ꯔꯤ ꯚꯒꯕꯥꯟꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯃꯡꯗꯕ ꯌꯣꯒ ꯑꯁꯤ ꯑꯩꯅꯥ ꯕꯤꯕꯁ꯭ꯕꯥꯟꯗꯥ ꯇꯝꯕꯤꯈꯤ; ꯕꯤꯕꯁ꯭ꯕꯥꯟꯅꯥ ꯃꯅꯨꯗꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯅꯨꯅꯥ ꯏꯛꯁ꯭ꯕꯥꯀꯨꯗꯥ ꯄꯤꯈꯤ꯫
- 2
एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः ।
स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠevaṃ paramparāprāptamimaṃ rājarṣayo viduḥ |
sa kāleneha mahatā yogo naṣṭaḥ parantapa ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯁꯨꯝꯅꯥ ꯑꯃꯗꯒꯤ ꯑꯃꯗꯥ ꯆꯠꯊꯗꯨꯅꯥ ꯔꯥꯖꯔ꯭ꯁꯤꯁꯤꯡꯅꯥ ꯃꯁꯤ ꯈꯡꯈꯤ꯫ ꯑꯗꯨꯕꯨ, ꯍꯦ ꯌꯦꯛꯅꯕꯁꯤꯡꯕꯨ ꯆꯛꯄ, ꯃꯇꯝ ꯁꯥꯡꯅꯥ ꯆꯠꯂꯒꯥ ꯌꯣꯒ ꯑꯁꯤ ꯃꯁꯤꯗꯥ ꯃꯥꯡꯈ꯭ꯔꯦ꯫
- 3
स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः ।
भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsa evāyaṃ mayā te'dya yogaḥ proktaḥ purātanaḥ |
bhakto'si me sakhā ceti rahasyaṃ hyetaduttamam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯗꯨꯒꯤ ꯑꯍꯥꯟꯕ ꯌꯣꯒ ꯑꯗꯨꯃꯛ ꯑꯩꯅꯥ ꯉꯁꯤ ꯅꯍꯥꯛꯇꯥ ꯇꯝꯕꯤꯔꯦ, ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯅꯍꯥꯛ ꯑꯩꯒꯤ ꯚꯛꯇꯤ ꯇꯧꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯩꯒꯤ ꯃꯔꯨꯞꯅꯤ꯫ ꯃꯁꯤ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯋꯥꯡꯕ ꯂꯨꯛꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯋꯥꯅꯤ꯫
- 4
अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः ।
कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠaparaṃ bhavato janma paraṃ janma vivasvataḥ |
kathametadvijānīyāṃ tvamādau proktavāniti ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯔꯖꯨꯅꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯅꯍꯥꯛꯀꯤ ꯄꯣꯛꯄ ꯃꯇꯨꯡꯗꯅꯤ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯕꯤꯕꯁ꯭ꯕꯥꯟꯒꯤ ꯄꯣꯛꯄ ꯃꯃꯡꯗꯅꯤ꯫ ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯃꯁꯤ ꯑꯍꯥꯟꯕꯗꯥ ꯇꯝꯕꯤꯈꯤ ꯍꯥꯏꯕꯁꯤ ꯑꯩ ꯀꯔꯝꯅꯥ ꯈꯡꯒꯗꯧꯅꯣ?
- 5
बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।
तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠbahūni me vyatītāni janmāni tava cārjuna |
tānyahaṃ veda sarvāṇi na tvaṃ vettha parantapa ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁ꯭ꯔꯤ ꯚꯒꯕꯥꯟꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯍꯦ ꯑꯔꯖꯨꯅ, ꯑꯩꯒꯤ ꯄꯣꯛꯄ ꯀꯌꯥ ꯆꯠꯈ꯭ꯔꯦ, ꯅꯍꯥꯛꯀꯤꯁꯨ ꯆꯠꯈ꯭ꯔꯦ꯫ ꯑꯩ ꯃꯗꯨ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯈꯉꯤ, ꯑꯗꯨꯕꯨ, ꯍꯦ ꯌꯦꯛꯅꯕꯁꯤꯡꯕꯨ ꯆꯛꯄ, ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯈꯡꯗꯦ꯫
- 6
अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् ।
प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠajo'pi sannavyayātmā bhūtānāmīśvaro'pi san |
prakṛtiṃ svāmadhiṣṭhāya sambhavāmyātmamāyayā ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯩ ꯄꯣꯛꯄ ꯂꯩꯇꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯩꯒꯤ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥ ꯃꯡꯗꯕ ꯑꯣꯏꯔꯕꯁꯨ, ꯍꯤꯡꯕ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯀꯤ ꯃꯄꯨ ꯑꯣꯏꯔꯕꯁꯨ, ꯑꯩꯒꯤ ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯄ꯭ꯔꯀꯔꯤꯇꯤꯕꯨ ꯈꯟꯗꯨꯅꯥ ꯑꯩꯒꯤ ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯃꯥꯌꯥꯅꯥ ꯑꯩ ꯊꯣꯔꯛꯂꯤ꯫
- 7
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata |
abhyutthānamadharmasya tadātmānaṃ sṛjāmyaham ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯚꯥꯔꯠ, ꯙꯔ꯭ꯃ ꯀꯝꯂꯛꯄ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯙꯔ꯭ꯃ ꯍꯧꯒꯠꯄ ꯃꯇꯝ ꯈꯨꯗꯤꯡꯃꯛꯇꯥ ꯑꯩ ꯃꯁꯥꯕꯨ ꯁꯦꯝꯊꯣꯛꯂꯤ꯫
- 8
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠparitrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām |
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯐꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯕꯨ ꯉꯥꯛꯄꯤꯅꯕ, ꯐꯠꯇꯕ ꯇꯧꯕꯁꯤꯡꯕꯨ ꯃꯥꯡꯁꯤꯟꯅꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯙꯔ꯭ꯃꯕꯨ ꯆꯦꯠꯅꯥ ꯂꯦꯞꯅꯕ ꯑꯩ ꯌꯨꯒ ꯈꯨꯗꯤꯡꯗꯥ ꯊꯣꯔꯛꯂꯤ꯫
- 9
जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।
त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠjanma karma ca me divyamevaṃ yo vetti tattvataḥ |
tyaktvā dehaṃ punarjanma naiti māmeti so'rjuna ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯩꯒꯤ ꯂꯥꯏꯒꯤ ꯄꯣꯛꯄ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯊꯕꯛ ꯑꯁꯤꯕꯨ ꯑꯆꯨꯝꯕꯅꯥ ꯈꯡꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯍꯛꯆꯥꯡ ꯊꯥꯗꯣꯛꯂꯒꯥ ꯑꯃꯨꯛ ꯄꯣꯛꯇꯦ; ꯃꯍꯥꯛ ꯑꯩꯉꯣꯟꯗꯥ ꯂꯥꯛꯂꯤ, ꯍꯦ ꯑꯔꯖꯨꯅ꯫
- 10
वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠvītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ |
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯅꯨꯡꯁꯤꯟꯅꯕ, ꯀꯤꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯁꯥꯑꯣꯕꯗꯒꯤ ꯅꯤꯡꯇꯝꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯑꯩꯉꯣꯟꯗꯥ ꯌꯑꯣꯅꯥ, ꯑꯩꯉꯣꯟꯗꯥ ꯆꯡꯁꯤꯟꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯖ꯭ꯅꯥꯟꯒꯤ ꯇꯄꯁ꯭ꯌꯥꯅꯥ ꯁꯦꯡꯈ꯭ꯔꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯀꯌꯥꯅꯥ ꯑꯩꯒꯤ ꯐꯤꯕꯝ ꯐꯡꯈ꯭ꯔꯦ꯫
- 11
ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯑꯩꯉꯣꯟꯗꯥ ꯀꯔꯝꯅꯥ ꯂꯛꯄꯁꯨꯡ ꯑꯩ ꯃꯈꯣꯏꯕꯨ ꯃꯗꯨꯒꯨꯝꯅꯥ ꯂꯧꯔꯤ꯫ ꯍꯦ ꯄꯥꯔ꯭ꯊ, ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯃꯐꯝꯈꯨꯗꯤꯡꯗꯥ ꯑꯩꯒꯤ ꯂꯝꯕꯤꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡ ꯏꯟꯅꯤ꯫
- 12
काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः ।
क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkāṅkṣantaḥ karmaṇāṃ siddhiṃ yajanta iha devatāḥ |
kṣipraṃ hi mānuṣe loke siddhirbhavati karmajā ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯊꯕꯛꯇꯥ ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯕ ꯄꯥꯝꯗꯨꯅꯥ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯃꯁꯤꯗꯥ ꯂꯥꯏꯁꯤꯡꯕꯨ ꯈꯨꯔꯨꯝꯖꯩ, ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤ ꯃꯂꯦꯝꯗꯥ ꯊꯕꯛꯇꯒꯤ ꯐꯡꯕ ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯕ ꯊꯨꯟꯅꯥ ꯂꯥꯛꯂꯤ꯫
- 13
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।
तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠcāturvarṇyaṃ mayā sṛṣṭaṃ guṇakarmavibhāgaśaḥ |
tasya kartāramapi māṃ viddhyakartāramavyayam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯒꯨꯟ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯀꯔ꯭ꯃꯒꯤ ꯈꯥꯏꯗꯣꯛꯄꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡ ꯏꯟꯅꯥ ꯕꯔ꯭ꯅꯥ ꯃꯔꯤ ꯑꯩꯅꯥ ꯁꯦꯝꯈꯤ꯫ ꯃꯗꯨ ꯁꯦꯝꯕ ꯑꯩ ꯑꯣꯏꯔꯕꯁꯨ, ꯑꯩꯕꯨ ꯇꯧꯕ ꯅꯠꯇꯕ ꯃꯡꯗꯕ ꯑꯣꯏꯅꯥ ꯈꯉꯨ꯫
- 14
न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।
इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna māṃ karmāṇi limpanti na me karmaphale spṛhā |
iti māṃ yo'bhijānāti karmabhirna sa badhyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃꯅꯥ ꯑꯩꯕꯨ ꯇꯤꯕꯤꯗꯦ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯀꯔ꯭ꯃꯒꯤ ꯃꯍꯩꯗꯥ ꯑꯩ ꯄꯥꯝꯗꯦ꯫ ꯑꯩꯕꯨ ꯑꯁꯨꯝꯅꯥ ꯈꯡꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯀꯔ꯭ꯃꯅꯥ ꯈꯥꯡꯅꯗꯦ꯫
- 15
एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠevaṃ jñātvā kṛtaṃ karma pūrvairapi mumukṣubhiḥ |
kuru karmaiva tasmāttvaṃ pūrvaiḥ pūrvataraṃ kṛtam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯁꯤ ꯈꯡꯂꯗꯨꯅꯥ ꯑꯍꯥꯟꯕ ꯃꯇꯝꯒꯤ ꯅꯤꯡꯇꯝꯕ ꯊꯤꯕꯁꯤꯡꯅꯁꯨ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯇꯧꯈꯤ꯫ ꯃꯔꯝ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯅꯍꯥꯛꯁꯨ ꯃꯃꯡꯒꯤ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯇꯧꯈꯤꯕꯒꯨꯝꯅꯥ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯇꯧ꯫
- 16
किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः ।
तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkiṃ karma kimakarmeti kavayo'pyatra mohitāḥ |
tatte karma pravakṣyāmi yajjñātvā mokṣyase'śubhāt ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃ ꯀꯔꯤ, ꯑꯀꯔ꯭ꯃ ꯀꯔꯤ? ꯂꯧꯁꯤꯡ ꯂꯩꯕꯁꯤꯡꯁꯨ ꯃꯁꯤꯗꯥ ꯀꯣꯛꯊꯣꯛꯂꯤ꯫ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯀꯔꯤ ꯍꯥꯏꯕꯗꯨ ꯑꯩ ꯅꯍꯥꯛꯇꯥ ꯍꯥꯏꯕꯤꯒꯅꯤ, ꯃꯗꯨ ꯈꯡꯂꯗꯨꯅꯥ ꯅꯍꯥꯛ ꯐꯠꯇꯕꯗꯒꯤ ꯅꯤꯡꯇꯝꯒꯅꯤ꯫
- 17
कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkarmaṇo hyapi boddhavyaṃ boddhavyaṃ ca vikarmaṇaḥ |
akarmaṇaśca boddhavyaṃ gahanā karmaṇo gatiḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃ ꯈꯡꯕ ꯊꯒꯥꯏ, ꯕꯤꯀꯔ꯭ꯃ ꯈꯡꯕ ꯊꯒꯥꯏ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯀꯔ꯭ꯃ ꯈꯡꯕ ꯊꯒꯥꯏ꯫ ꯀꯔ꯭ꯃꯒꯤ ꯂꯝꯕꯤ ꯀꯨꯅꯥ ꯂꯩꯔꯤ꯫
- 18
कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।
स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkarmaṇyakarma yaḥ paśyedakarmaṇi ca karma yaḥ |
sa buddhimānmanuṣyeṣu sa yuktaḥ kṛtsnakarmakṛt ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃꯗꯥ ꯑꯀꯔ꯭ꯃ ꯎꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯀꯔ꯭ꯃꯗꯥ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯎꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯅꯨꯡꯗꯥ ꯂꯧꯁꯤꯡ ꯂꯩꯕꯅꯤ; ꯃꯍꯥꯛ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯌꯑꯣꯔꯤ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯊꯕꯛ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯇꯧꯏ꯫
- 19
यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyasya sarve samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ |
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯅꯥꯒꯤ ꯍꯧꯗꯣꯛꯄ ꯈꯨꯗꯤꯡꯃꯛ ꯀꯥꯝ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯄꯟꯗꯝꯗꯒꯤ ꯅꯤꯡꯇꯝꯕ, ꯀꯅꯥꯒꯤ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯖ꯭ꯅꯥꯟꯒꯤ ꯃꯩꯗꯥ ꯆꯥꯛꯈ꯭ꯔꯕ, ꯃꯗꯨꯕꯨ ꯂꯧꯁꯤꯡ ꯂꯩꯕꯁꯤꯡꯅꯥ ꯄꯟꯗꯤꯠ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯀꯧꯔꯤ꯫
- 20
त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः ।
कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠtyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ |
karmaṇyabhipravṛtto'pi naiva kiñcitkaroti saḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃꯒꯤ ꯃꯍꯩꯗꯥ ꯅꯛꯅꯕ ꯊꯥꯗꯣꯛꯂꯒꯥ, ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯌꯥꯏꯐꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯀꯔꯤꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇꯁꯨ ꯆꯡꯁꯤꯟꯗꯕ, ꯃꯍꯥꯛ ꯊꯕꯛꯇꯥ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯌꯑꯣꯔꯕꯁꯨ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯇꯧꯗꯦ꯫
- 21
निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः ।
शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠnirāśīryatacittātmā tyaktasarvaparigrahaḥ |
śārīraṃ kevalaṃ karma kurvannāpnoti kilbiṣam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯁꯥ ꯂꯩꯇꯅꯥ, ꯋꯥꯈꯜ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯁꯥꯕꯨ ꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯂꯟꯊꯨꯝ ꯉꯥꯛꯄꯒꯤ ꯄꯥꯝꯕ ꯊꯥꯗꯣꯛꯂꯒꯥ, ꯍꯛꯆꯥꯡꯒꯤ ꯊꯕꯛ ꯈꯛꯇꯥ ꯇꯧꯕ ꯃꯍꯥꯛ ꯄꯥꯞ ꯐꯡꯗꯦ꯫
- 22
यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyadṛcchālābhasantuṣṭo dvandvātīto vimatsaraḥ |
samaḥ siddhāvasiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯄꯥꯝꯗꯅꯥ ꯂꯥꯛꯄ ꯑꯗꯨꯗꯒꯤ ꯌꯥꯏꯐꯕ, ꯆꯡ ꯑꯅꯤꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇꯥ ꯀꯥꯕ, ꯌꯦꯛꯅꯥ ꯈꯟꯕ ꯂꯩꯇꯕ, ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯐꯥꯗꯕꯗꯥ ꯆꯉꯥꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯃꯍꯥꯛ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯔꯕꯁꯨ ꯈꯥꯡꯅꯗꯦ꯫
- 23
गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ।
यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠgatasaṅgasya muktasya jñānāvasthitacetasaḥ |
yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯅꯛꯅꯕ ꯂꯩꯠꯔꯕ, ꯅꯤꯡꯇꯝꯈ꯭ꯔꯕ, ꯋꯥꯈꯜ ꯖ꯭ꯅꯥꯟꯗꯥ ꯂꯦꯞꯄ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯌꯖ꯭ꯅꯒꯤꯗꯃꯛ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯂꯜꯂꯤ꯫
- 24
ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠbrahmārpaṇaṃ brahma havirbrahmāgnau brahmaṇā hutam |
brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯠꯆꯕ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯅꯤ, ꯀꯠꯄ ꯄꯣꯠ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯅꯤ, ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯅꯥ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯒꯤ ꯃꯩꯗꯥ ꯀꯠꯂꯤ꯫ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯇꯥ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃ ꯎꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯅꯥ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃ ꯈꯛꯇꯥ ꯐꯉꯤ꯫
- 25
दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।
ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠdaivamevāpare yajñaṃ yoginaḥ paryupāsate |
brahmāgnāvapare yajñaṃ yajñenaivopajuhvati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯌꯣꯒꯤ ꯀꯌꯥꯅꯥ ꯂꯥꯏꯁꯤꯡꯗꯥ ꯈꯛꯇꯥ ꯌꯖ꯭ꯅ ꯀꯠꯂꯤ; ꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯅꯥ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯒꯤ ꯃꯩꯗꯥ ꯌꯖ꯭ꯅ ꯃꯁꯥꯕꯨ ꯀꯠꯂꯤ꯫
- 26
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।
शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠśrotrādīnīndriyāṇyanye saṃyamāgniṣu juhvati |
śabdādīnviṣayānanya indriyāgniṣu juhvati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯌꯥꯅꯥ ꯇꯥꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯇꯣꯞꯄ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯕꯨ ꯈꯟꯕꯒꯤ ꯃꯩꯗꯥ ꯀꯠꯂꯤ; ꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯅꯥ ꯈꯣꯟꯖꯦꯜ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯇꯣꯞꯄ ꯄꯣꯠꯁꯤꯡꯕꯨ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯩꯗꯥ ꯀꯠꯂꯤ꯫
- 27
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।
आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāpare |
ātmasaṃyamayogāgnau juhvati jñānadīpite ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯅꯥ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯒꯤ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯄꯨꯟꯁꯤꯒꯤ ꯊꯋꯥꯏꯒꯤ ꯊꯕꯛ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯖ꯭ꯅꯥꯟꯅꯥ ꯊꯥꯕ ꯃꯁꯥꯕꯨ ꯈꯟꯕꯒꯤ ꯌꯣꯒꯒꯤ ꯃꯩꯗꯥ ꯀꯠꯂꯤ꯫
- 28
द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे ।
स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠdravyayajñāstapoyajñā yogayajñāstathāpare |
svādhyāyajñānayajñāśca yatayaḥ saṃśitavratāḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯌꯥꯅꯥ ꯂꯟꯊꯨꯝ ꯀꯠꯂꯤ, ꯀꯌꯥꯅꯥ ꯇꯄꯁ꯭ꯌꯥ ꯀꯠꯂꯤ, ꯀꯌꯥꯅꯥ ꯌꯣꯒ ꯀꯠꯂꯤ; ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯀꯥꯟꯅꯥ ꯋꯥ ꯂꯦꯞꯆꯕ ꯑꯇꯣꯞꯄ ꯌꯇꯤꯁꯤꯡꯅꯥ ꯂꯥꯏꯔꯤꯛ ꯇꯝꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯖ꯭ꯅꯥꯟ ꯀꯠꯂꯤ꯫
- 29
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠapāne juhvati prāṇaṃ prāṇe'pānaṃ tathāpare |
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡ, ꯊꯋꯥꯏ ꯈꯟꯕꯗꯥ ꯌꯑꯣꯕ, ꯊꯋꯥꯏ ꯊꯣꯛꯄꯕꯨ ꯆꯟꯕꯗꯥ ꯀꯠꯂꯤ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯆꯟꯕꯕꯨ ꯊꯣꯛꯄꯗꯥ ꯀꯠꯂꯤ, ꯑꯅꯤꯃꯛꯀꯤ ꯆꯠꯄ ꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ꯫
- 30
अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति ।
सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠapare niyatāhārāḥ prāṇānprāṇeṣu juhvati |
sarve'pyete yajñavido yajñakṣapitakalmaṣāḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯅꯥ ꯆꯥꯛ ꯆꯥꯕ ꯈꯟꯂꯗꯨꯅꯥ ꯊꯋꯥꯏꯁꯤꯡꯕꯨ ꯊꯋꯥꯏꯁꯤꯡꯗꯥ ꯀꯠꯂꯤ꯫ ꯃꯈꯣꯏ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯅꯥ ꯌꯖ꯭ꯅ ꯈꯉꯤ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯌꯖ꯭ꯅꯒꯤ ꯈꯨꯠꯇꯒꯤ ꯃꯈꯣꯏꯒꯤ ꯃꯃꯥꯜꯁꯤꯡ ꯃꯥꯉꯤ꯫