ꯁ꯭ꯂꯣꯛ ৪৩
- 1
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠjyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯔꯖꯨꯅꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯍꯦ ꯖꯅꯥꯔ꯭ꯗꯟ, ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯕꯨꯗ꯭ꯙꯤꯕꯨ ꯀꯔ꯭ꯃꯗꯒꯤ ꯍꯦꯟꯅꯥ ꯐꯩ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯜꯂꯕꯗꯤ, ꯍꯦ ꯀꯦꯁꯕ, ꯀꯔꯤꯒꯤꯗꯃꯛ ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯑꯩꯕꯨ ꯀꯤꯔꯛꯄ ꯊꯕꯛ ꯑꯁꯤꯗꯥ ꯆꯤꯡꯁꯤꯟꯂꯤꯕ?
- 2
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠvyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯇꯤꯟꯅꯕꯒꯨꯝꯕ ꯇꯥꯔꯤꯕ ꯋꯥꯁꯤꯡꯅꯥ ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯑꯩꯒꯤ ꯕꯨꯗ꯭ꯙꯤꯕꯨ ꯀꯣꯛꯊꯣꯈꯜꯂꯤꯕꯒꯨꯝꯅꯥ ꯇꯥꯏ꯫ ꯑꯩ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯋꯥꯡꯕ ꯑꯐꯕ ꯐꯡꯅꯕ ꯑꯃꯠꯇꯥ ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯃꯌꯦꯛ ꯁꯦꯡꯅꯥ ꯍꯥꯏꯕꯤꯌꯨ꯫
- 3
लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠloke'smin dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁ꯭ꯔꯤ ꯚꯒꯕꯥꯟꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯍꯦ ꯄꯥꯞ ꯂꯩꯇꯕ, ꯃꯂꯦꯝ ꯑꯁꯤꯗꯥ ꯑꯍꯥꯟꯕꯗꯒꯤ ꯑꯩꯅꯥ ꯂꯝꯕꯤ ꯑꯅꯤ ꯍꯡꯈꯤ: ꯈꯟꯕꯗꯥ ꯄꯥꯝꯕ ꯁꯥꯟꯈ꯭ꯌꯁꯤꯡꯒꯤꯗꯃꯛ ꯖ꯭ꯅꯥꯟꯒꯤ ꯌꯣꯒ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯊꯕꯛꯇꯥ ꯄꯥꯝꯕ ꯌꯣꯒꯤꯁꯤꯡꯒꯤꯗꯃꯛ ꯀꯔ꯭ꯃꯒꯤ ꯌꯣꯒ꯫
- 4
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |
na ca saṃnyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃ ꯍꯧꯗꯕꯅꯥ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯃꯅꯥ ꯀꯔ꯭ꯃꯗꯒꯤ ꯅꯤꯡꯇꯝꯕ ꯐꯡꯗꯦ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯊꯥꯗꯣꯛꯄ ꯈꯛꯇꯅꯥ ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯕ ꯐꯡꯗꯦ꯫
- 5
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯅꯥꯁꯨ ꯃꯇꯝ ꯈꯔꯒꯤꯗꯃꯛꯁꯨꯡ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯗꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯉꯝꯗꯦ, ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯄ꯭ꯔꯀꯔꯤꯇꯤꯗꯒꯤ ꯄꯣꯛꯄ ꯒꯨꯟꯁꯤꯡꯅꯥ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯈꯨꯗꯤꯡꯃꯛꯄꯨ ꯃꯇꯤꯛ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯍꯜꯂꯤ꯫
- 6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkarmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯊꯕꯛ ꯇꯧꯕ ꯈꯨꯠ ꯈꯣꯡꯁꯤꯡꯕꯨ ꯈꯟꯗꯨꯅꯥ ꯐꯝꯂꯤꯕ, ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯋꯥꯈꯜꯗꯥ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯒꯤ ꯄꯣꯠꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯔꯝꯗꯥ ꯈꯟꯂꯤꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨ ꯀꯣꯛꯊꯣꯛꯄꯅꯤ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯗꯨꯕꯨ ꯂꯝꯗꯕ ꯂꯝꯕꯤ ꯆꯠꯄ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯀꯧꯖꯩ꯫
- 7
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |
karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯗꯨꯕꯨ, ꯍꯦ ꯑꯔꯖꯨꯅ, ꯋꯥꯈꯜꯅꯥ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯕꯨ ꯈꯟꯗꯨꯅꯥ ꯅꯛꯅꯕ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯕ ꯈꯨꯠ ꯈꯣꯡꯁꯤꯡꯅꯥ ꯀꯔ꯭ꯃꯒꯤ ꯌꯣꯒ ꯇꯧꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨ ꯍꯦꯟꯅꯥ ꯐꯩ꯫
- 8
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠniyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯅꯍꯥꯛꯀꯤ ꯊꯧꯒꯜ ꯑꯣꯏꯕ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯑꯗꯨ ꯇꯧ, ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯕꯗꯤ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯗꯕꯗꯒꯤ ꯍꯦꯟꯅꯥ ꯐꯩ꯫ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯗ꯭ꯔꯕꯗꯤ ꯅꯍꯥꯛꯀꯤ ꯍꯛꯆꯥꯡ ꯉꯥꯛꯄꯁꯨ ꯉꯝꯂꯣꯏ꯫
- 9
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯌꯖ꯭ꯅꯒꯤꯗꯃꯛ ꯇꯧꯕ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯅꯠꯇꯕ ꯑꯇꯣꯞꯄ ꯀꯔ꯭ꯃꯅꯥ ꯃꯂꯦꯝ ꯑꯁꯤꯕꯨ ꯈꯥꯡꯅꯔꯤ꯫ ꯃꯔꯝ ꯑꯗꯨꯅꯥ, ꯍꯦ ꯀꯨꯟꯇꯤꯒꯤ ꯃꯆꯅꯨꯄ, ꯅꯛꯅꯕ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯃꯗꯨꯒꯤ ꯄꯟꯗꯝꯒꯤꯗꯃꯛ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯇꯧ꯫
- 10
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯍꯥꯟꯕꯗꯥ ꯍꯤꯡꯕꯁꯤꯡꯕꯨ ꯌꯖ꯭ꯅꯒꯥ ꯂꯣꯏꯅꯥ ꯁꯦꯝꯂꯒꯥ ꯄ꯭ꯔꯖꯥꯄꯇꯤꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯃꯁꯤꯅꯥ ꯅꯈꯣꯏ ꯆꯑꯣꯈꯠꯂꯨ; ꯃꯁꯤ ꯅꯈꯣꯏꯅꯥ ꯄꯥꯝꯕ ꯄꯤꯕ ꯀꯥꯃꯙꯦꯅꯨ ꯑꯣꯏꯁꯅꯨ꯫
- 11
देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠdevānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯁꯤꯅꯥ ꯂꯥꯏꯁꯤꯡꯕꯨ ꯌꯥꯡꯂꯨ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯂꯥꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯅꯈꯣꯏꯕꯨ ꯌꯥꯡꯕꯤꯁꯅꯨ꯫ ꯑꯃꯅꯥ ꯑꯃꯕꯨ ꯌꯥꯡꯅꯗꯨꯅꯥ ꯅꯈꯣꯏꯅꯥ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯋꯥꯡꯕ ꯑꯐꯕ ꯐꯡꯒꯅꯤ꯫
- 12
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠiṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯌꯖ꯭ꯅꯅꯥ ꯌꯥꯡꯈ꯭ꯔꯕ ꯂꯥꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯅꯈꯣꯏꯅꯥ ꯄꯥꯝꯕ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕꯁꯤꯡ ꯄꯤꯕꯤꯒꯅꯤ꯫ ꯃꯈꯣꯏꯅꯥ ꯄꯤꯕꯤꯕ ꯑꯗꯨ ꯃꯈꯣꯏꯗꯥ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯄꯤꯟꯗꯅꯥ ꯂꯧꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨ ꯍꯨꯔꯟꯕꯅꯤ꯫
- 13
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯌꯖ꯭ꯅꯒꯤ ꯃꯄꯥꯟ ꯆꯥꯕ ꯑꯐꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡ ꯄꯥꯞ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯇꯗꯒꯤ ꯅꯤꯡꯇꯝꯂꯤ; ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯃꯁꯥꯒꯤꯗꯃꯛ ꯈꯛꯇꯥ ꯊꯣꯡꯕ ꯐꯠꯇꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯄꯥꯞ ꯆꯥꯏ꯫
- 14
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠannādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯤꯡꯕꯁꯤꯡ ꯆꯥꯛꯇꯒꯤ ꯄꯣꯀꯤ, ꯆꯥꯛ ꯅꯣꯡꯗꯒꯤ ꯄꯣꯀꯤ, ꯅꯣꯡ ꯌꯖ꯭ꯅꯗꯒꯤ ꯂꯛꯂꯤ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯌꯖ꯭ꯅ ꯀꯔ꯭ꯃꯗꯒꯤ ꯄꯣꯀꯤ꯫
- 15
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkarma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃꯗꯒꯤ ꯄꯣꯀꯤ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃ ꯑꯛꯁꯔꯗꯒꯤ ꯄꯣꯀꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯉꯨ꯫ ꯃꯔꯝ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯃꯐꯝꯈꯨꯗꯤꯡꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯕ꯭ꯔꯍ꯭ꯃ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯌꯖ꯭ꯅꯗꯥ ꯂꯩꯔꯤ꯫
- 16
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠevaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯄꯥꯔ꯭ꯊ, ꯃꯁꯨꯝꯅꯥ ꯆꯠꯂꯛꯄ ꯆꯛꯔ ꯑꯁꯤ ꯆꯠꯊꯍꯟꯗꯕ, ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯗꯥ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯅꯥ ꯄꯥꯞꯇꯥ ꯍꯤꯡꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨ ꯀꯥꯡꯕꯨ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯍꯤꯉꯤ꯫
- 17
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯗꯨꯕꯨ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯈꯛꯇꯥ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕ, ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯌꯥꯏꯐꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯐꯡꯈ꯭ꯔꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯒꯤꯗꯃꯛ ꯇꯧꯕ ꯊꯒꯗꯕ ꯊꯕꯛ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯂꯩꯇꯦ꯫
- 18
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠnaiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯍꯥꯛꯀꯤꯗꯃꯛ ꯃꯁꯤꯗꯥ ꯇꯧꯕ ꯊꯕꯛꯇꯒꯤ ꯐꯡꯕ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯂꯩꯇꯦ, ꯇꯧꯗꯕꯗꯒꯤꯁꯨ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯂꯩꯇꯦ; ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯍꯥꯛꯅꯥ ꯄꯟꯗꯝ ꯀꯔꯤꯒꯤꯗꯃꯛꯁꯨ ꯍꯤꯡꯕ ꯀꯅꯥꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇꯥ ꯆꯡꯁꯤꯟꯗꯦ꯫
- 19
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠtasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯔꯝ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯅꯛꯅꯕ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯇꯧꯕ ꯊꯒꯗꯕ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯇꯧ; ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯅꯛꯅꯕ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯅꯥ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯋꯥꯡꯕ ꯐꯉꯤ꯫
- 20
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkarmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯖꯅꯀ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯅꯥ ꯀꯔ꯭ꯃꯇꯃꯛꯇꯒꯤ ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯕ ꯐꯡꯈꯤ꯫ ꯃꯂꯦꯝ ꯄꯨꯟꯅꯥ ꯂꯦꯞꯆꯤꯟꯕꯒꯤ (ꯂꯣꯛꯁꯪꯒ꯭ꯔꯍ) ꯃꯔꯝꯗꯁꯨ ꯌꯦꯡꯂꯗꯨꯅꯥ ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯕ ꯆꯥꯏ꯫
- 21
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯐꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯀꯔꯤ ꯇꯧꯔꯕꯁꯨ ꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯅꯥ ꯃꯗꯨꯃꯛ ꯇꯧꯏ꯫ ꯃꯍꯥꯛꯅꯥ ꯀꯔꯤ ꯃꯃꯥꯜ ꯊꯝꯂꯕꯁꯨ ꯃꯂꯦꯝꯅꯥ ꯃꯗꯨꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡ ꯏꯟꯅꯤ꯫
- 22
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯄꯥꯔ꯭ꯊ, ꯑꯍꯨꯝꯒꯤ ꯃꯥꯂꯦꯝꯗꯥ ꯑꯩꯅꯥ ꯇꯧꯕ ꯊꯒꯗꯕ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯂꯩꯇꯦ, ꯐꯡꯗꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯐꯡꯕ ꯊꯒꯗꯕ ꯀꯔꯤꯁꯨ ꯂꯩꯇꯦ, ꯑꯗꯨꯃꯛꯄꯨ ꯑꯩ ꯀꯔ꯭ꯃꯗꯥ ꯂꯩꯔꯤ꯫
- 23
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯔꯝꯗꯤ ꯍꯦ ꯄꯥꯔ꯭ꯊ, ꯑꯩ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯇꯨꯝꯅꯤꯡꯗꯅꯥ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯗ꯭ꯔꯕꯗꯤ, ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯂꯝꯕꯤ ꯈꯨꯗꯤꯡꯃꯛꯇꯥ ꯑꯩꯒꯤ ꯂꯝꯕꯤꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡ ꯏꯟꯀꯅꯤ꯫
- 24
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠutsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯩ ꯀꯔ꯭ꯃ ꯇꯧꯗ꯭ꯔꯕꯗꯤ ꯃꯥꯂꯦꯝ ꯑꯁꯤꯁꯤꯡꯗꯤ ꯃꯥꯡꯀꯅꯤ; ꯑꯩ ꯀꯣꯛꯊꯣꯛꯄꯒꯤ ꯃꯔꯝ ꯑꯣꯏꯒꯅꯤ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯁꯤꯁꯤꯡꯕꯨ ꯃꯥꯡꯁꯤꯟꯀꯅꯤ꯫
- 25
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠsaktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯚꯥꯔꯠ, ꯂꯧꯁꯤꯡ ꯂꯩꯇꯕꯁꯤꯡꯅꯥ ꯊꯕꯛꯇꯥ ꯅꯛꯅꯗꯨꯅꯥ ꯇꯧꯕꯒꯨꯝꯅꯥ, ꯂꯧꯁꯤꯡ ꯂꯩꯕꯁꯤꯡꯅꯥ ꯃꯂꯦꯝ ꯄꯨꯟꯅꯥ ꯂꯦꯞꯆꯤꯟꯕ ꯄꯥꯝꯗꯨꯅꯥ ꯅꯛꯅꯕ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯇꯧꯕ ꯊꯒꯥꯏ꯫
- 26
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯊꯕꯛꯇꯥ ꯅꯛꯅꯕ ꯈꯡꯗꯕꯁꯤꯡꯒꯤ ꯕꯨꯗ꯭ꯙꯤ ꯂꯧꯁꯤꯡ ꯂꯩꯕꯁꯤꯡꯅꯥ ꯀꯥꯏꯕꯣꯈꯟꯕ ꯆꯥꯗꯦ꯫ ꯃꯈꯣꯏ ꯃꯁꯥꯅꯥ ꯌꯣꯒꯗꯥ ꯌꯑꯣꯅꯥ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯗꯨꯅꯥ ꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯕꯨ ꯊꯕꯛ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯇꯥ ꯊꯧꯅꯥ ꯄꯤꯕꯤꯕ ꯆꯥꯏ꯫
- 27
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠprakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯄ꯭ꯔꯀꯔꯤꯇꯤꯒꯤ ꯒꯨꯟꯁꯤꯡꯅꯥ ꯇꯧꯏ, ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯑꯍꯪꯀꯥꯔꯅꯥ ꯀꯣꯛꯊꯣꯈꯜꯂꯤꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯑꯩ ꯇꯧꯕꯅꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯜꯂꯤ꯫
- 28
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠtattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯗꯨꯕꯨ, ꯍꯦ ꯈꯨꯠꯆꯥꯑꯣꯕ, ꯒꯨꯟꯁꯤꯡꯒꯤ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯊꯕꯛꯁꯤꯡꯒꯤ ꯈꯥꯏꯗꯣꯛꯄꯒꯤ ꯑꯆꯨꯝꯕ ꯈꯡꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯒꯨꯟꯁꯤꯡ ꯒꯨꯟꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯌꯥꯏꯗꯥ ꯆꯠꯂꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯡꯂꯗꯨꯅꯥ ꯅꯛꯅꯗꯦ꯫
- 29
प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠprakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯄ꯭ꯔꯀꯔꯤꯇꯤꯒꯤ ꯒꯨꯟꯁꯤꯡꯅꯥ ꯀꯣꯛꯊꯣꯈꯟꯕꯁꯤꯡꯅꯥ ꯒꯨꯟꯁꯤꯡꯒꯤ ꯊꯕꯛꯇꯥ ꯅꯛꯅꯥꯏ꯫ ꯄꯨꯝꯕ ꯈꯡꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯁꯔꯨꯛ ꯈꯛꯇꯥ ꯈꯡꯕ ꯊꯨꯟꯅꯥ ꯈꯡꯗꯕꯁꯤꯡꯕꯨ ꯀꯥꯏꯕꯣꯈꯟꯕ ꯆꯥꯗꯦ꯫
- 30
मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠmayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯔ꯭ꯃ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯑꯩꯉꯣꯟꯗꯥ ꯀꯠꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯋꯥꯈꯜ ꯑꯥꯇ꯭ꯃꯥꯗꯥ ꯊꯝꯂꯗꯨꯅꯥ, ꯑꯄꯥꯝꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯩꯒꯤ ꯍꯥꯏꯕ ꯈꯟꯕ ꯂꯩꯇꯅꯥ, ꯈꯥꯏꯗꯣꯛꯄꯒꯤ ꯁꯅꯥ ꯂꯩꯇꯅꯥ ꯂꯥꯟ ꯊꯥꯑꯣ꯫