ꯁ꯭ꯂꯣꯛ ৭২
- 1
तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।
विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠtaṃ tathā kṛpayāviṣṭamaśrupūrṇākulekṣaṇam |
viṣīdantamidaṃ vākyamuvāca madhusūdanaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁꯟꯖꯌꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯆꯥꯟꯕꯤꯕꯅꯥ ꯈꯥꯏꯈꯠꯂꯒꯥ ꯃꯤꯠꯇꯥ ꯃꯄꯤ ꯊꯅꯗꯨꯅꯥ ꯅꯗꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯋꯥꯕꯗꯥ ꯇꯨꯝꯊꯣꯛꯂꯤꯕ ꯃꯍꯥꯛꯇꯥ ꯃꯙꯨꯁꯨꯗꯟꯅꯥ ꯋꯥ ꯑꯁꯤ ꯍꯥꯏꯈꯤ꯫
- 2
कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।
अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkutastvā kaśmalamidaṃ viṣame samupasthitam |
anāryajuṣṭamasvargyamakīrtikaramarjuna ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁ꯭ꯔꯤ ꯚꯒꯕꯥꯟꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯍꯦ ꯑꯔꯖꯨꯅ, ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯑꯌꯥꯡꯕ ꯃꯇꯝ ꯑꯁꯤꯗꯥ ꯊꯃꯣꯏꯒꯤ ꯃꯥꯡꯂꯕ ꯑꯁꯤ ꯅꯍꯥꯛꯇꯥ ꯀꯗꯥꯏꯗꯒꯤ ꯂꯥꯛꯈꯤꯕꯅꯣ? ꯑꯁꯤ ꯐꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯒꯤ ꯂꯝꯕꯤ ꯅꯠꯠꯔꯦ; ꯑꯁꯤꯅꯥ ꯁ꯭ꯋꯔ꯭ꯒꯥ ꯄꯤꯔꯣꯏ, ꯃꯃꯤꯡꯁꯨ ꯄꯤꯔꯣꯏ, ꯏꯀꯥꯏ ꯈꯛ ꯄꯤꯒꯅꯤ꯫
- 3
क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।
क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠklaibyaṃ mā sma gamaḥ pārtha naitattvayyupapadyate |
kṣudraṃ hṛdayadaurbalyaṃ tyaktvottiṣṭha parantapa ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯄꯥꯔ꯭ꯊ, ꯅꯨꯄ ꯅꯠꯇꯕ ꯃꯄꯥꯝꯗꯥ ꯆꯠꯀꯅꯨ; ꯑꯁꯤ ꯅꯍꯥꯛꯇꯥ ꯆꯥꯟꯗꯦ꯫ ꯊꯃꯣꯏꯒꯤ ꯑꯄꯤꯛꯄ ꯁꯣꯠꯄ ꯑꯁꯤ ꯊꯥꯗꯣꯛꯂꯒꯥ ꯍꯧꯒꯠꯂꯣ, ꯍꯦ ꯌꯦꯛꯅꯕꯁꯤꯡꯕꯨ ꯆꯛꯄ꯫
- 4
कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।
इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkathaṃ bhīṣmamahaṃ saṅkhye droṇaṃ ca madhusūdana |
iṣubhiḥ pratiyotsyāmi pūjārhāvarisūdana ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯔꯖꯨꯅꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯍꯦ ꯃꯙꯨꯁꯨꯗꯟ, ꯏꯀꯥꯏ ꯈꯨꯝꯅꯕꯒꯤ ꯆꯕ ꯚꯤꯁ꯭ꯃ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯗ꯭ꯔꯣꯅꯕꯨ ꯂꯥꯟꯗꯥ ꯑꯩ ꯀꯔꯝꯅꯥ ꯇꯦꯜꯅꯥ ꯀꯥꯞꯀꯗꯧꯅꯣ, ꯍꯦ ꯌꯦꯛꯅꯕꯁꯤꯡꯕꯨ ꯍꯥꯠꯄ?
- 5
गुरूनहत्वा हि महानुभावान्
श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।
हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव
भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠgurūnahatvā hi mahānubhāvān
śreyo bhoktuṃ bhaikṣyamapīha loke |
hatvārthakāmāṃstu gurūnihaiva
bhuñjīya bhogān rudhirapradigdhān ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯆꯧꯕ ꯊꯋꯥꯏ ꯂꯩꯕ ꯑꯣꯖꯥꯁꯤꯡ ꯑꯁꯤꯕꯨ ꯍꯥꯠꯄꯗꯒꯤ ꯃꯂꯦꯝ ꯑꯁꯤꯗꯥ ꯆꯥꯛ ꯅꯤꯖꯗꯨꯅꯥ ꯍꯤꯡꯕ ꯍꯦꯟꯅꯥ ꯐꯩ꯫ ꯃꯈꯣꯏꯕꯨ ꯍꯥꯠꯂꯕꯗꯤ, ꯃꯈꯣꯏꯅꯥ ꯃꯈꯣꯏꯒꯤ ꯐꯕꯒꯤꯗꯃꯛ ꯄꯥꯝꯂꯕꯁꯨ, ꯑꯩ ꯃꯁꯤꯗꯥ ꯐꯡꯕ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯏꯅꯥ ꯁꯛꯀꯅꯤ꯫
- 6
न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो
यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः ।
यानेव हत्वा न जिजीविषामस्-
तेऽवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna caitadvidmaḥ kataranno garīyo
yadvā jayema yadi vā no jayeyuḥ |
yāneva hatvā na jijīviṣāmas-
te'vasthitāḥ pramukhe dhārtarāṣṭrāḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯩꯈꯣꯏꯅꯥ ꯃꯥꯏ ꯄꯥꯛꯄ ꯅꯠꯠꯔꯒꯥ ꯃꯈꯣꯏꯅꯥ ꯑꯩꯈꯣꯏꯕꯨ ꯃꯥꯏ ꯄꯥꯛꯄ, ꯀꯅꯥꯝꯅꯥ ꯑꯩꯈꯣꯏꯒꯤꯗꯃꯛ ꯍꯦꯟꯅꯥ ꯐꯕꯅꯣ ꯍꯥꯏꯕꯗꯨ ꯑꯩꯈꯣꯏꯅꯥ ꯈꯡꯗꯦ꯫ ꯙꯔꯤꯇꯔꯥꯁ꯭ꯠꯔꯒꯤ ꯃꯆꯅꯨꯄꯁꯤꯡ ꯑꯩꯈꯣꯏꯒꯤ ꯃꯃꯡꯗꯥ ꯂꯦꯞꯂꯤ, ꯃꯈꯣꯏꯕꯨ ꯍꯥꯠꯂꯕꯗꯤ ꯑꯩꯈꯣꯏꯅꯥ ꯍꯤꯡꯕ ꯄꯥꯝꯂꯣꯏ꯫
- 7
कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः
पृच्छामि त्वां धर्मसम्मूढचेताः ।
यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे
शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠkārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ
pṛcchāmi tvāṃ dharmasammūḍhacetāḥ |
yacchreyaḥ syānniścitaṃ brūhi tanme
śiṣyaste'haṃ śādhi māṃ tvāṃ prapannam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯊꯃꯣꯏ ꯑꯄꯤꯛꯄꯒꯤ ꯑꯔꯟꯕꯅꯥ ꯑꯩꯒꯤ ꯃꯁꯛ ꯃꯁꯥ ꯇꯝꯊꯣꯛꯈ꯭ꯔꯦ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯙꯔ꯭ꯃꯒꯤ ꯃꯔꯝꯗꯥ ꯑꯩꯒꯤ ꯋꯥꯈꯜ ꯀꯥꯏꯕꯣꯛꯂꯕꯒꯨꯝꯅꯥ ꯑꯣꯏꯔꯦ꯫ ꯑꯩ ꯅꯍꯥꯛꯇꯥ ꯍꯡꯂꯤ: ꯑꯩꯒꯤꯗꯃꯛ ꯑꯆꯨꯝꯕꯅꯥ ꯐꯕ ꯑꯗꯨ ꯃꯌꯦꯛ ꯁꯦꯡꯅꯥ ꯍꯥꯏꯕꯤꯌꯨ꯫ ꯑꯩ ꯅꯍꯥꯛꯀꯤ ꯁꯥꯃꯥꯅꯨꯅꯤ; ꯑꯩ ꯅꯍꯥꯛꯀꯤ ꯈꯨꯠꯇꯥ ꯆꯡꯁꯤꯟꯈ꯭ꯔꯦ; ꯑꯩꯕꯨ ꯇꯝꯕꯤꯕꯤꯌꯨ꯫
- 8
न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्
यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् ।
अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं
राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna hi prapaśyāmi mamāpanudyād
yacchokamucchoṣaṇamindriyāṇām |
avāpya bhūmāvasapatnamṛddhaṃ
rājyaṃ surāṇāmapi cādhipatyam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯂꯦꯝ ꯑꯁꯤꯗꯥ ꯃꯄꯥ ꯂꯩꯇꯕ ꯂꯟ ꯂꯩꯕ ꯂꯩꯕꯛ ꯅꯠꯠꯔꯒꯥ ꯂꯥꯏꯁꯤꯡꯒꯤ ꯅꯤꯡꯊꯧ ꯑꯣꯏꯕ ꯐꯡꯕꯁꯨ, ꯑꯩꯒꯤ ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡꯕꯨ ꯀꯡꯁꯤꯟꯍꯟꯂꯤꯕ ꯑꯋꯥꯕ ꯑꯁꯤ ꯀꯔꯤꯅꯥ ꯊꯥꯗꯣꯛꯄ ꯉꯝꯒꯅꯤ ꯍꯥꯏꯕꯗꯨ ꯑꯩ ꯎꯗꯦ꯫
- 9
एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तप ।
न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠevamuktvā hṛṣīkeśaṃ guḍākeśaḥ parantapa |
na yotsya iti govindamuktvā tūṣṇīṃ babhūva ha ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁꯟꯖꯌꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯍ꯭ꯔꯤꯁꯤꯀꯦꯁꯇꯥ ꯑꯁꯨꯝꯅꯥ ꯍꯥꯏꯗꯨꯅꯥ ꯌꯦꯛꯅꯕꯁꯤꯡꯕꯨ ꯆꯛꯄ ꯒꯨꯗꯥꯀꯦꯁ꯭ꯅꯥ ꯒꯣꯕꯤꯟꯗꯗꯥ ꯑꯩ ꯂꯥꯟ ꯊꯥꯔꯣꯏ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏꯗꯨꯅꯥ ꯇꯞꯅꯥ ꯂꯩꯈꯤ꯫
- 10
तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠtamuvāca hṛṣīkeśaḥ prahasanniva bhārata |
senayorubhayormadhye viṣīdantamidaṃ vacaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯚꯥꯔꯠ, ꯃꯗꯨꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡꯗꯥ ꯂꯥꯟꯃꯤ ꯑꯅꯤꯒꯤ ꯃꯌꯥꯏꯗꯥ ꯑꯋꯥꯕ ꯂꯩꯔꯤꯕ ꯃꯍꯥꯛꯇꯥ ꯍ꯭ꯔꯤꯁꯤꯀꯦꯁ꯭ꯅꯥ ꯅꯣꯈꯠꯄꯒꯨꯝꯅꯥ ꯋꯥ ꯑꯁꯤ ꯍꯥꯏꯈꯤ꯫
- 11
अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।
गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠaśocyānanvaśocastvaṃ prajñāvādāṃśca bhāṣase |
gatāsūnagatāsūṃśca nānuśocanti paṇḍitāḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯁ꯭ꯔꯤ ꯚꯒꯕꯥꯟꯅꯥ ꯍꯥꯏꯈꯤ: ꯑꯋꯥꯕ ꯈꯥꯡꯕ ꯆꯥꯗꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯒꯤꯗꯃꯛ ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯑꯋꯥꯕ ꯈꯥꯡꯂꯤ, ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯂꯧꯁꯤꯡ ꯂꯩꯕꯒꯨꯝꯕ ꯋꯥ ꯉꯡꯂꯤ꯫ ꯑꯆꯨꯝꯕꯅꯥ ꯂꯧꯁꯤꯡ ꯂꯩꯕꯁꯤꯡꯅꯥ ꯁꯤꯈ꯭ꯔꯕꯁꯤꯡꯒꯤꯗꯃꯛꯁꯨ ꯍꯤꯡꯂꯤꯕꯁꯤꯡꯒꯤꯗꯃꯛꯁꯨ ꯑꯋꯥꯕ ꯈꯥꯡꯗꯦ꯫
- 12
न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।
न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna tvevāhaṃ jātu nāsaṃ na tvaṃ neme janādhipāḥ |
na caiva na bhaviṣyāmaḥ sarve vayamataḥ param ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯩ ꯂꯩꯠꯔꯕ ꯃꯇꯝ ꯑꯃꯠꯇꯥ ꯂꯩꯠꯔꯦ, ꯅꯍꯥꯛꯁꯨ ꯂꯩꯠꯔꯕ ꯂꯩꯠꯔꯦ, ꯃꯤꯑꯣꯏꯒꯤ ꯅꯤꯡꯊꯧ ꯑꯁꯤꯁꯤꯡꯁꯨ ꯂꯩꯠꯔꯕ ꯂꯩꯠꯔꯦ; ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯇꯨꯡꯗꯁꯨ ꯑꯩꯈꯣꯏ ꯀꯅꯥꯃꯠꯇꯥ ꯂꯩꯇꯔꯔꯣꯏ꯫
- 13
देहिनोऽस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।
तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠdehino'sminyathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā |
tathā dehāntaraprāptirdhīrastatra na muhyati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯛꯆꯥꯡꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯍꯛꯆꯥꯡ ꯑꯁꯤꯗꯥ ꯑꯉꯡ ꯑꯣꯏꯕ, ꯅꯍ ꯑꯣꯏꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯍꯜ ꯑꯣꯏꯕꯗꯒꯤ ꯆꯠꯊꯔꯤꯕꯒꯨꯝꯅꯥ, ꯍꯛꯆꯥꯡ ꯑꯇꯣꯞꯄ ꯑꯃꯗꯁꯨ ꯆꯠꯂꯤ꯫ ꯆꯦꯠꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯃꯗꯨꯒꯤ ꯃꯔꯝꯗꯥ ꯀꯣꯛꯊꯣꯛꯇꯦ꯫
- 14
मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।
आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠmātrāsparśāstu kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ |
āgamāpāyino'nityāstāṃstitikṣasva bhārata ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯀꯨꯟꯇꯤꯒꯤ ꯃꯆꯅꯨꯄ, ꯏꯟꯗ꯭ꯔꯤꯌꯁꯤꯡ ꯄꯣꯠꯁꯤꯡꯒꯥ ꯎꯅꯕꯗꯒꯤ ꯆꯤꯡꯉꯥ ꯁꯒꯤ, ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕꯒꯤ ꯑꯋꯥꯕꯒꯤ ꯈꯥꯡꯕ ꯊꯣꯛꯂꯀꯤ꯫ ꯃꯗꯨ ꯂꯥꯛꯂꯤ ꯆꯠꯂꯤ, ꯂꯩꯔꯥꯗꯦ; ꯍꯦ ꯚꯥꯔꯠ, ꯃꯈꯣꯏꯕꯨ ꯈꯥꯡꯍꯩꯌꯨ꯫
- 15
यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।
समदुःखसुखं धीरं सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠyaṃ hi na vyathayantyete puruṣaṃ puruṣarṣabha |
samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so'mṛtatvāya kalpate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯃꯤꯑꯣꯏꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯅꯨꯡꯗꯥ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯐꯕ, ꯃꯈꯣꯏꯅꯥ ꯅꯤꯈꯟꯗꯕ, ꯑꯋꯥꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯕꯗꯥ ꯆꯉꯥꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯆꯦꯠꯅꯥ ꯂꯩꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨ ꯁꯤꯕ ꯂꯩꯇꯕꯒꯤ ꯆꯥꯟꯅꯥ ꯑꯣꯏ꯫
- 16
नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः ।
उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠnāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ |
ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯆꯨꯝꯕ ꯅꯠꯇꯕꯒꯤ ꯂꯩꯕ ꯂꯩꯇꯦ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯆꯨꯝꯕꯒꯤ ꯂꯩꯇꯔꯕ ꯂꯩꯇꯦ꯫ ꯑꯆꯨꯝꯕ ꯎꯕꯁꯤꯡꯅꯥ ꯑꯅꯤ ꯑꯁꯤꯒꯤ ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯃꯁꯛ ꯑꯗꯨ ꯎꯈ꯭ꯔꯦ꯫
- 17
अविनाशि तु तद्विद्धि येन सर्वमिदं ततम् ।
विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित्कर्तुमर्हति ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠavināśi tu tadviddhi yena sarvamidaṃ tatam |
vināśamavyayasyāsya na kaścitkartumarhati ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯁꯤ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯀꯅꯥꯅꯥ ꯌꯑꯣꯅꯕ ꯂꯩꯕꯅꯣ, ꯃꯗꯨꯕꯨ ꯃꯡꯗꯕ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯉꯨ꯫ ꯃꯡꯗꯕ ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯀꯅꯥꯅꯁꯨ ꯃꯥꯡꯁꯤꯟꯕ ꯉꯝꯗꯦ꯫
- 18
अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।
अनाशिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠantavanta ime dehā nityasyoktāḥ śarīriṇaḥ |
anāśino'prameyasya tasmādyudhyasva bhārata ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯂꯣꯏꯗꯕ, ꯃꯥꯡꯗꯕ, ꯆꯡ ꯂꯩꯇꯕ ꯍꯛꯆꯥꯡꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯍꯛꯆꯥꯡ ꯑꯁꯤꯁꯤꯡꯗꯤ ꯂꯣꯏꯁꯤꯟꯅꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏ꯫ ꯃꯔꯝ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯂꯥꯟ ꯊꯥꯑꯣ, ꯍꯦ ꯚꯥꯔꯠ꯫
- 19
य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।
उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠya enaṃ vetti hantāraṃ yaścainaṃ manyate hatam |
ubhau tau na vijānīto nāyaṃ hanti na hanyate ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯅꯥꯅꯥ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯍꯥꯠꯄ ꯑꯃ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯟꯕꯅꯣ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯀꯅꯥꯅꯥ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯍꯥꯠꯄꯤꯕꯒꯤ ꯑꯣꯏꯕ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯟꯕꯅꯣ, ꯑꯅꯤꯃꯛ ꯈꯡꯗꯦ꯫ ꯃꯁꯤꯅꯥ ꯍꯥꯠꯇꯦ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯍꯥꯠꯄꯤꯕꯁꯨ ꯑꯣꯏꯗꯦ꯫
- 20
न जायते म्रियते वा कदाचिन्
नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।
अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो
न हन्यते हन्यमाने शरीरे ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠna jāyate mriyate vā kadācin
nāyaṃ bhūtvā bhavitā vā na bhūyaḥ |
ajo nityaḥ śāśvato'yaṃ purāṇo
na hanyate hanyamāne śarīre ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯁꯤ ꯀꯅꯥꯃꯠꯇꯥ ꯄꯣꯛꯇꯦ, ꯀꯅꯥꯃꯠꯇꯥ ꯁꯤꯇꯦ; ꯑꯣꯏꯔꯛꯂꯒꯥ ꯂꯩꯇꯔꯕ ꯑꯣꯏꯔꯣꯏ꯫ ꯄꯣꯛꯄ ꯂꯩꯇꯕ, ꯂꯣꯏꯗꯕ, ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯍꯥꯟꯕꯗꯒꯤ ꯂꯩꯕ ꯃꯁꯤ, ꯍꯛꯆꯥꯡ ꯍꯥꯠꯄꯤꯕꯗꯥ ꯍꯥꯠꯄꯤꯕꯤꯗꯦ꯫
- 21
वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।
कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠvedāvināśinaṃ nityaṃ ya enamajamavyayam |
kathaṃ sa puruṣaḥ pārtha kaṃ ghātayati hanti kam ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯄꯥꯔ꯭ꯊ, ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯃꯡꯗꯕ, ꯂꯣꯏꯗꯕ, ꯄꯣꯛꯄ ꯂꯩꯇꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯍꯣꯡꯕ ꯂꯩꯇꯕ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯡꯕ ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯀꯔꯝꯅꯥ ꯀꯅꯥꯕꯨ ꯍꯥꯠꯀꯅꯤ, ꯅꯠꯠꯔꯒꯥ ꯀꯅꯥꯕꯨ ꯍꯥꯠꯄꯤꯍꯟꯕꯤꯒꯅꯤ?
- 22
वासांसि जीर्णानि यथा विहाय
नवानि गृह्णाति नरोऽपराणि ।
तथा शरीराणि विहाय जीर्णा-
न्यन्यानि संयाति नवानि देही ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠvāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya
navāni gṛhṇāti naro'parāṇi |
tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇā-
nyanyāni saṃyāti navāni dehī ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯤꯑꯣꯏ ꯑꯃꯅꯥ ꯂꯩꯈ꯭ꯔꯕ ꯐꯤꯁꯤꯡꯕꯨ ꯊꯥꯗꯣꯛꯂꯒꯥ ꯑꯅꯧꯕ ꯐꯤ ꯑꯇꯣꯞꯄ ꯁꯦꯡꯕꯒꯨꯝꯅꯥ, ꯍꯛꯆꯥꯡꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯂꯩꯈ꯭ꯔꯕ ꯍꯛꯆꯥꯡꯁꯤꯡꯕꯨ ꯊꯥꯗꯣꯛꯂꯒꯥ ꯑꯅꯧꯕ ꯑꯇꯣꯞꯄꯁꯤꯡꯗꯥ ꯆꯟꯂꯤ꯫
- 23
नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।
न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠnainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ |
na cainaṃ kledayantyāpo na śoṣayati mārutaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯈꯨꯠꯂꯥꯏꯅꯥ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯀꯛꯇꯦ, ꯃꯩꯅꯥ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯆꯥꯛꯇꯦ, ꯏꯁꯤꯡꯅꯥ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯏꯁ꯭ꯇꯦ, ꯅꯨꯡꯒꯤꯠꯅꯥ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯀꯡꯁꯤꯟꯗꯦ꯫
- 24
अच्छेद्योऽयमदाह्योऽयमक्लेद्योऽशोष्य एव च ।
नित्यः सर्वगतः स्थाणुरचलोऽयं सनातनः ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠacchedyo'yamadāhyo'yamakledyo'śoṣya eva ca |
nityaḥ sarvagataḥ sthāṇuracalo'yaṃ sanātanaḥ ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯁꯤꯕꯨ ꯀꯛꯄ, ꯆꯥꯛꯄ, ꯏꯁꯤꯟꯅꯥ ꯁꯥꯕ ꯅꯠꯠꯔꯒꯥ ꯀꯡꯁꯤꯟꯕ ꯉꯝꯗꯦ꯫ ꯃꯁꯤ ꯂꯣꯏꯗꯕ, ꯃꯐꯝꯈꯨꯗꯤꯡꯗꯥ ꯂꯩꯕ, ꯆꯦꯠꯅꯥ ꯂꯩꯕ, ꯅꯤꯛꯄ ꯂꯩꯇꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯂꯩꯕꯅꯤ꯫
- 25
अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते ।
तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠavyakto'yamacintyo'yamavikāryo'yamucyate |
tasmādevaṃ viditvainaṃ nānuśocitumarhasi ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯁꯤꯕꯨ ꯃꯤꯠꯅꯥ ꯎꯗꯕ, ꯈꯟꯕꯅꯥ ꯌꯑꯣꯗꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯍꯣꯡꯕ ꯂꯩꯇꯕ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏ꯫ ꯃꯁꯤꯒꯨꯝꯅꯥ ꯈꯡꯂꯗꯨꯅꯥ ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯑꯋꯥꯕ ꯈꯥꯡꯕ ꯆꯥꯗꯦ꯫
- 26
अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।
तथापि त्वं महाबाहो नैवं शोचितुमर्हसि ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠatha cainaṃ nityajātaṃ nityaṃ vā manyase mṛtam |
tathāpi tvaṃ mahābāho naivaṃ śocitumarhasi ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯄꯣꯛꯂꯤ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯁꯤꯂꯤ ꯍꯥꯏꯅꯥ ꯈꯜꯂꯕꯁꯨ, ꯃꯗꯨ ꯑꯣꯏꯔꯕꯁꯨ, ꯍꯦ ꯈꯨꯠꯆꯥꯑꯣꯕ, ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯑꯁꯨꯝꯅꯥ ꯑꯋꯥꯕ ꯈꯥꯡꯕ ꯆꯥꯗꯦ꯫
- 27
जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।
तस्मादपरिहार्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠjātasya hi dhruvo mṛtyurdhruvaṃ janma mṛtasya ca |
tasmādaparihārye'rthe na tvaṃ śocitumarhasi ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯃꯔꯝꯗꯤ ꯄꯣꯛꯈ꯭ꯔꯕꯒꯤꯗꯃꯛ ꯁꯤꯕ ꯆꯨꯝꯂꯤ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯁꯤꯈ꯭ꯔꯕꯒꯤꯗꯃꯛ ꯄꯣꯛꯄ ꯆꯨꯝꯂꯤ꯫ ꯃꯔꯝ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯊꯥꯗꯣꯛꯄ ꯉꯝꯗꯕ ꯋꯥꯍꯡꯗꯥ ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯑꯋꯥꯕ ꯈꯥꯡꯕ ꯆꯥꯗꯦ꯫
- 28
अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।
अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠavyaktādīni bhūtāni vyaktamadhyāni bhārata |
avyaktanidhanānyeva tatra kā paridevanā ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯚꯥꯔꯠ, ꯍꯤꯡꯕꯁꯤꯡꯗꯤ ꯑꯍꯥꯟꯕꯗꯥ ꯎꯗꯕ, ꯃꯌꯥꯏꯗꯥ ꯎꯕ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯑꯔꯣꯏꯕꯗꯥ ꯑꯃꯨꯛ ꯎꯗꯕ ꯑꯣꯏ꯫ ꯃꯗꯨꯒꯤ ꯃꯔꯝꯗꯥ ꯀꯔꯤ ꯑꯋꯥꯕ ꯈꯥꯡꯒꯗꯧꯅꯣ?
- 29
आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेन-
माश्चर्यवद्वदति तथैव चान्यः ।
आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति
श्रुत्वाप्येनं वेद न चैव कश्चित् ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠāścaryavatpaśyati kaścidena-
māścaryavadvadati tathaiva cānyaḥ |
āścaryavaccainamanyaḥ śaṛṇoti
śrutvāpyenaṃ veda na caiva kaścit ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯀꯅꯥꯅꯥ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯑꯉꯛꯄ ꯑꯣꯏꯅꯥ ꯎꯏ, ꯀꯅꯥꯅꯥ ꯑꯉꯛꯄ ꯑꯣꯏꯅꯥ ꯍꯥꯏ, ꯀꯅꯥꯅꯥ ꯑꯉꯛꯄ ꯑꯣꯏꯅꯥ ꯇꯥꯏ; ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯇꯥꯔꯕꯁꯨ ꯀꯅꯥꯅꯁꯨ ꯃꯁꯤꯕꯨ ꯑꯆꯨꯝꯕꯅꯥ ꯈꯡꯗꯦ꯫
- 30
देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्वस्य भारत ।
तस्मात्सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि ॥
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠdehī nityamavadhyo'yaṃ dehe sarvasya bhārata |
tasmātsarvāṇi bhūtāni na tvaṃ śocitumarhasi ||
ꯃꯦꯁꯤꯟ ꯗ꯭ꯔꯥꯐꯠꯍꯦ ꯚꯥꯔꯠ, ꯃꯤꯑꯣꯏ ꯈꯨꯗꯤꯡꯃꯛꯀꯤ ꯍꯛꯆꯥꯡꯗꯥ ꯂꯩꯕ ꯃꯁꯤ ꯃꯇꯥꯝ ꯄꯨꯝꯕꯗꯥ ꯍꯥꯠꯄ ꯉꯝꯗꯕꯅꯤ꯫ ꯃꯔꯝ ꯑꯗꯨꯅꯥ ꯅꯍꯥꯛꯅꯥ ꯀꯅꯥꯒꯤꯗꯃꯛꯁꯨ ꯑꯋꯥꯕ ꯈꯥꯡꯕ ꯆꯥꯗꯦ꯫