62 shlokas
- 1
अथातः सम्प्रवक्ष्यामि रसजारणमुत्तमम्
अथाजीर्णम् अबीजं च सूतकं यस्तु घातयेत्
athātaḥ sampravakṣyāmi rasajāraṇamuttamam
athājīrṇam abījaṃ ca sūtakaṃ yastu ghātayet
- 2
ब्रह्महा स दुराचारी मम द्रोही महेश्वरि
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन जारितं मारयेद्रसम्
brahmahā sa durācārī mama drohī maheśvari
tasmātsarvaprayatnena jāritaṃ mārayedrasam
- 3
प्रक्षिप्य तोयं मृत्कुण्डे तस्योपरि शरावकम्
संचूर्णमेखलायुक्तं स्थापयेत्तस्य चान्तरे
prakṣipya toyaṃ mṛtkuṇḍe tasyopari śarāvakam
saṃcūrṇamekhalāyuktaṃ sthāpayettasya cāntare
- 4
रसं क्षिप्त्वा गन्धकस्य रजस्तस्योपरि क्षिपेत्
समं भागं ततो दद्याच्छरावेण पिधापयेत्
rasaṃ kṣiptvā gandhakasya rajastasyopari kṣipet
samaṃ bhāgaṃ tato dadyāccharāveṇa pidhāpayet
- 5
लघ्वीयसीं भस्ममुद्रां ततः कुर्याद्भिषग्वरः
आरण्योपलकैः सम्यक्चतुर्भिः पुटमाचरेत्
laghvīyasīṃ bhasmamudrāṃ tataḥ kuryādbhiṣagvaraḥ
āraṇyopalakaiḥ samyakcaturbhiḥ puṭamācaret
- 6
एवं पुनः पुनर्गन्धं दत्त्वा दत्त्वा भिषग्वरः
सम्यक्कुर्वीत सूतस्य देवि षड्गुणजारणम्
evaṃ punaḥ punargandhaṃ dattvā dattvā bhiṣagvaraḥ
samyakkurvīta sūtasya devi ṣaḍguṇajāraṇam
- 7
रसः स्यात्पटुशिग्रुतुत्थैः सराजिकैर्व्योषणकैस्त्रिरात्रम्
पिष्टस्ततः स्विन्नतनु सुवर्णमुख्यानयं खादति सर्वधातून्
rasaḥ syātpaṭuśigrututthaiḥ sarājikairvyoṣaṇakaistrirātram
piṣṭastataḥ svinnatanu suvarṇamukhyānayaṃ khādati sarvadhātūn
- 8
अथवा बिडयोगेन शिखिपित्तेन लेपितम्
चरेत्सुवर्णं रसराट्तप्तखल्वे यथासुखम्
athavā biḍayogena śikhipittena lepitam
caretsuvarṇaṃ rasarāṭtaptakhalve yathāsukham
- 9
निर्दग्धशंखचूर्णं च रविक्षीरेण संप्लुतम्
पुटितं शतशो देवि प्रशस्तं जारणं विदुः
nirdagdhaśaṃkhacūrṇaṃ ca ravikṣīreṇa saṃplutam
puṭitaṃ śataśo devi praśastaṃ jāraṇaṃ viduḥ
- 10
स्वर्णाभ्रसर्वलोहानि यथेष्टानि च जारयेत्
अनेकविधिना सूतं चतुःषष्ट्यंशकादिना
द्वात्रिंशत्षोडशांशेन जारयेत्कनकं बुधः
svarṇābhrasarvalohāni yatheṣṭāni ca jārayet
anekavidhinā sūtaṃ catuḥṣaṣṭyaṃśakādinā
dvātriṃśatṣoḍaśāṃśena jārayetkanakaṃ budhaḥ
- 11
द्विपलं शुद्धसूतं च सूतार्धं शुद्धगन्धकम्
कन्यानीरेण संमर्द्य दिनमेकं निरन्तरम्
dvipalaṃ śuddhasūtaṃ ca sūtārdhaṃ śuddhagandhakam
kanyānīreṇa saṃmardya dinamekaṃ nirantaram
- 12
रुद्ध्वा तद्भूधरे यन्त्रे दिनैकं मारयेत्पुटान्
भुजङ्गवल्लीनीरेण मर्दितं पारदं दृढम्
ruddhvā tadbhūdhare yantre dinaikaṃ mārayetpuṭān
bhujaṅgavallīnīreṇa marditaṃ pāradaṃ dṛḍham
- 13
कर्कोटीकन्दमृन्मूषासम्पुटस्थं पुटे गजे
भस्म तद्योगवाहि स्यात्सर्वकर्मसु योजयेत्
karkoṭīkandamṛnmūṣāsampuṭasthaṃ puṭe gaje
bhasma tadyogavāhi syātsarvakarmasu yojayet
- 14
श्वेताङ्कोलजटावारि मर्द्यः सूतो दिनत्रयम्
पुटितश्चान्धमूषायां सूतो भस्मत्वमाप्नुयात्
śvetāṅkolajaṭāvāri mardyaḥ sūto dinatrayam
puṭitaścāndhamūṣāyāṃ sūto bhasmatvamāpnuyāt
- 15
प्रत्यहं रक्तिकापञ्च भक्षयेन्मधु सर्पिषा
को वा तस्य गुणान्वक्तुं भुवि शक्नोति मानवः
pratyahaṃ raktikāpañca bhakṣayenmadhu sarpiṣā
ko vā tasya guṇānvaktuṃ bhuvi śaknoti mānavaḥ
- 16
पलमत्र रसं शुद्धं तावन्मात्रं सुगन्धकम्
विधिवत्कज्जलीं कृत्वा न्यग्रोधाङ्कुरवारिभिः
palamatra rasaṃ śuddhaṃ tāvanmātraṃ sugandhakam
vidhivatkajjalīṃ kṛtvā nyagrodhāṅkuravāribhiḥ
- 17
भावनात्रितयं दत्त्वा स्थालीमध्ये निधापयेत्
विरच्य कवचीयन्त्रं वालुकाभिः प्रपूरयेत्
bhāvanātritayaṃ dattvā sthālīmadhye nidhāpayet
viracya kavacīyantraṃ vālukābhiḥ prapūrayet
- 18
जायते रससिन्दूरं तरुणारुणसन्निभम्
अनुपानविशेषेण करोति विविधान्गुणान्
jāyate rasasindūraṃ taruṇāruṇasannibham
anupānaviśeṣeṇa karoti vividhānguṇān
- 19
गन्धकेन समः सूतो निर्गुण्डीरसमर्दितः
पाचितो वालुकायन्त्रे रक्तं भस्म प्रजायते
gandhakena samaḥ sūto nirguṇḍīrasamarditaḥ
pācito vālukāyantre raktaṃ bhasma prajāyate
- 20
सूतार्द्धं गन्धकं शुद्धं माक्षिकोद्भूतसत्त्वकम्
गन्धतुल्यं विमर्द्याथ दिनं निर्गुण्डिकाद्रवैः
sūtārddhaṃ gandhakaṃ śuddhaṃ mākṣikodbhūtasattvakam
gandhatulyaṃ vimardyātha dinaṃ nirguṇḍikādravaiḥ
- 21
स्थापयेद्वालुकायन्त्रे काचकूप्यां विपाचयेत्
अन्धमूषागतं वाथ वालुकायन्त्रके दिनम्
sthāpayedvālukāyantre kācakūpyāṃ vipācayet
andhamūṣāgataṃ vātha vālukāyantrake dinam
- 22
पक्वं संजायते भस्म दाडिमीकुसुमोपमम्
पृथक्समं समं कृत्वा पारदं गन्धकं तथा
pakvaṃ saṃjāyate bhasma dāḍimīkusumopamam
pṛthaksamaṃ samaṃ kṛtvā pāradaṃ gandhakaṃ tathā
- 23
नवसारं धूमसारं स्फटिकीं याममात्रके
निम्बुनीरेण संमर्द्य काचकुप्यां विपाचयेत्
navasāraṃ dhūmasāraṃ sphaṭikīṃ yāmamātrake
nimbunīreṇa saṃmardya kācakupyāṃ vipācayet
- 24
मुखे पाषाणवटिकां दत्त्वा मुद्रां प्रलेपयेत्
सप्तभिर्मृत्तिकावस्त्रैः पृथक्संशोष्य वेष्टयेत्
mukhe pāṣāṇavaṭikāṃ dattvā mudrāṃ pralepayet
saptabhirmṛttikāvastraiḥ pṛthaksaṃśoṣya veṣṭayet
- 25
सच्छिद्रायां मृदः स्थाल्यां कूपिकां संनिवेशयेत्
पूरयेत्सिकतापुरैर् आ गलं मतिमान्भिषक्
sacchidrāyāṃ mṛdaḥ sthālyāṃ kūpikāṃ saṃniveśayet
pūrayetsikatāpurair ā galaṃ matimānbhiṣak
- 26
निवेश्य चुल्ल्यां दहनं मन्दमध्यखरं क्रमात्
प्रज्वाल्य द्वादशं यामं स्वाङ्गशीतलम् उद्धरेत्
niveśya cullyāṃ dahanaṃ mandamadhyakharaṃ kramāt
prajvālya dvādaśaṃ yāmaṃ svāṅgaśītalam uddharet
- 27
स्फोटयित्वा पुनः स्थालीमूर्ध्वगं गन्धकं त्यजेत्
अधस्थं रससिन्दूरं सर्वकर्मसु योजयेत्
sphoṭayitvā punaḥ sthālīmūrdhvagaṃ gandhakaṃ tyajet
adhasthaṃ rasasindūraṃ sarvakarmasu yojayet
- 28
गन्धकं धूमसारं च शुद्धसूतं समं समम्
यामैकं मर्दयेत्खल्वे काचकुप्यां निवेशयेत्
gandhakaṃ dhūmasāraṃ ca śuddhasūtaṃ samaṃ samam
yāmaikaṃ mardayetkhalve kācakupyāṃ niveśayet
- 29
रुद्ध्वा द्वादशयामं तु वालुकायन्त्रगं पचेत्
स्फोटयेत्स्वाङ्गशीतं तमूर्ध्वलग्नं तु तं त्यजेत्
अधस्थं मृतसूतं च सर्वयोगेषु योजयेत्
ruddhvā dvādaśayāmaṃ tu vālukāyantragaṃ pacet
sphoṭayetsvāṅgaśītaṃ tamūrdhvalagnaṃ tu taṃ tyajet
adhasthaṃ mṛtasūtaṃ ca sarvayogeṣu yojayet
- 30
भागौ रसस्य त्रय एव भागा गन्धस्य भागं पवनाशनस्य
संमर्द्य गाढं सकलं सुभाण्डे तां कज्जलीं काचकृते विदध्यात्
bhāgau rasasya traya eva bhāgā gandhasya bhāgaṃ pavanāśanasya
saṃmardya gāḍhaṃ sakalaṃ subhāṇḍe tāṃ kajjalīṃ kācakṛte vidadhyāt

