46 shlokas
- 1
अनृक्षरा ऋजवः सन्तु पन्था येभिः सखायो यन्ति नो वरेयम्
सम् अर्यमा सं भगो नो निनीयात्सं जास्पत्यं सुयमम् अस्तु देवा इत्य् उदाहारं प्रहिणोति
anṛkṣarā ṛjavaḥ santu panthā yebhiḥ sakhāyo yanti no vareyam
sam aryamā saṃ bhago no ninīyātsaṃ jāspatyaṃ suyamam astu devā ity udāhāraṃ prahiṇoti
- 2
शमीशाखया सपलाशयापिधायाहरेत्
śamīśākhayā sapalāśayāpidhāyāharet
- 3
एतासाम् एवापाम् उदकार्थान्कुर्वीत
etāsām evāpām udakārthānkurvīta
- 4
शं न आपो धन्वन्याः शं नः सन्त्व् अनूप्याः
शं नः समुद्रिया आपः शम् उ नः सन्तु या इमा इत्य् अकेवलाभिर् अद्भिः स्नातां या अकृन्तन्या अवयन्या अतन्वत याश्च देवीर् अन्ताꣳ अभितो ऽददन्त
तास्त्वा देवीर्जरसा संव्ययन्त्व् आयुष्मतीदं परिधत्स्व वास इत्य् अहतं वासः परिधाप्याशासानेत्य् अन्तरतो मौञ्जेन दार्भेण योक्त्रेण वा संनह्यति
आशासाना सौमनसं प्रजां सौभाग्यं रयिम्
अग्नेर् अनुव्रता भूत्वा संनह्ये सुकृताय कम्
śaṃ na āpo dhanvanyāḥ śaṃ naḥ santv anūpyāḥ
śaṃ naḥ samudriyā āpaḥ śam u naḥ santu yā imā ity akevalābhir adbhiḥ snātāṃ yā akṛntanyā avayanyā atanvata yāśca devīr antām̐ abhito 'dadanta
tāstvā devīrjarasā saṃvyayantv āyuṣmatīdaṃ paridhatsva vāsa ity ahataṃ vāsaḥ paridhāpyāśāsānety antarato mauñjena dārbheṇa yoktreṇa vā saṃnahyati
āśāsānā saumanasaṃ prajāṃ saubhāgyaṃ rayim
agner anuvratā bhūtvā saṃnahye sukṛtāya kam
- 5
प्रेतो मुञ्चामि नामुतः सुबद्धाम् अमुतस्करम्
यथेयम् इन्द्र मीढ्वः सुपुत्रा सुभगासति
पूषा त्वेतो नयतु हस्तगृह्याश्विनौ त्वा प्रवहतां रथेन
गृहान्गच्छ गृहपत्नी यथासो वशिनी त्वं विदथम् आवदासि
मा विदन्परिपन्थिनो य आसीदन्ति दम्पती
सुगेभिर्दुर्गम् अतीताम् अपद्रान्त्व् अरातय इति उदानीय
preto muñcāmi nāmutaḥ subaddhām amutaskaram
yatheyam indra mīḍhvaḥ suputrā subhagāsati
pūṣā tveto nayatu hastagṛhyāśvinau tvā pravahatāṃ rathena
gṛhāngaccha gṛhapatnī yathāso vaśinī tvaṃ vidatham āvadāsi
mā vidanparipanthino ya āsīdanti dampatī
sugebhirdurgam atītām apadrāntv arātaya iti udānīya
- 6
उक्तं वाससः कर्म
uktaṃ vāsasaḥ karma
- 7
आचारिकाणि
ācārikāṇi
- 8
तूष्णीं निर्मन्थ्यं भ्राष्ट्रात्सांतपनं यत्रदीप्यमानं वा बहिर् अग्निम् उपसमाधाय परिसमूह्य पर्युक्ष्य परिस्तीर्याज्यं विलीनोत्पूतं कृत्वाघाराद् आज्यभागान्तं हुत्वापरेणाग्निम् अनो रथं वावस्थाप्य योगे योग इति युनक्ति दक्षिणम् इतरम् उत्तराम् इतराम्
tūṣṇīṃ nirmanthyaṃ bhrāṣṭrātsāṃtapanaṃ yatradīpyamānaṃ vā bahir agnim upasamādhāya parisamūhya paryukṣya paristīryājyaṃ vilīnotpūtaṃ kṛtvāghārād ājyabhāgāntaṃ hutvāpareṇāgnim ano rathaṃ vāvasthāpya yoge yoga iti yunakti dakṣiṇam itaram uttarām itarām
- 9
तूष्णीं विमुच्य खे रथस्य खे ऽनसः खे युगस्य शतक्रतो
अपालाम् इन्द्रस्त्रिष्पूत्वा करोतु सूर्यवर्चसम् इति हिरण्यं निष्टर्क्यं बद्ध्वाध्य् अधि मूर्धनि दक्षिणस्मिन्युगतर्द्मन्य् अद्भिर् अवक्षारयते शं ते हिरण्यम् इति
शं ते हिरण्यं शम् उ सन्त्य् आपः शं ते मेथी भवतु शं युगस्य तर्द्म
शं त आपः शतपवित्रा भवन्त्व् एना पत्या तन्वा संसृजस्वेति
tūṣṇīṃ vimucya khe rathasya khe 'nasaḥ khe yugasya śatakrato
apālām indrastriṣpūtvā karotu sūryavarcasam iti hiraṇyaṃ niṣṭarkyaṃ baddhvādhy adhi mūrdhani dakṣiṇasminyugatardmany adbhir avakṣārayate śaṃ te hiraṇyam iti
śaṃ te hiraṇyaṃ śam u santy āpaḥ śaṃ te methī bhavatu śaṃ yugasya tardma
śaṃ ta āpaḥ śatapavitrā bhavantv enā patyā tanvā saṃsṛjasveti
- 10
दक्षिणतः पुमान्भवति
dakṣiṇataḥ pumānbhavati
- 11
अथ जुहोत्य् अग्नये जनिविदे स्वाहा सोमाय जनिविदे स्वाहा गन्धर्वाय जनिविदे स्वाहा
atha juhoty agnaye janivide svāhā somāya janivide svāhā gandharvāya janivide svāhā
- 12
आयुषः प्राणम् इति सन्तनीर्जुहोति
āyuṣaḥ prāṇam iti santanīrjuhoti
- 13
जयाभ्यातानान्राष्ट्रभृतश्च
jayābhyātānānrāṣṭrabhṛtaśca
- 14
तानि यथोक्तम्
tāni yathoktam
- 15
आधिपत्यानि जुहोति
ādhipatyāni juhoti
- 16
आकूत्या इति त्रिभिस्त्वेत्यन्तैः
ākūtyā iti tribhistvetyantaiḥ
- 17
हिरण्यगर्भ इत्य् अष्टाभिः प्रत्यृचम्
hiraṇyagarbha ity aṣṭābhiḥ pratyṛcam
- 18
भूः स्वाहेति महाव्याहृतिभिश्चतसृभिः
bhūḥ svāheti mahāvyāhṛtibhiścatasṛbhiḥ
- 19
अग्न आयूंषीत्य् आग्निपावमानीभिश्च तिसृभिः
agna āyūṃṣīty āgnipāvamānībhiśca tisṛbhiḥ
- 20
हुत्वा हुत्वा कन्याया मूर्धनि संपातान् अवनयेद्या ते पतिघ्नी तनूर् अपतिघ्नीं ते तां करोमि स्वाहा
या ते ऽपुत्रिया तनूः पुत्रियां ते तां करोमि स्वाहा
या ते ऽपशव्या तनूः पशव्यां ते तां करोमि स्वाहेति त्रिभिः
hutvā hutvā kanyāyā mūrdhani saṃpātān avanayedyā te patighnī tanūr apatighnīṃ te tāṃ karomi svāhā
yā te 'putriyā tanūḥ putriyāṃ te tāṃ karomi svāhā
yā te 'paśavyā tanūḥ paśavyāṃ te tāṃ karomi svāheti tribhiḥ
- 21
उदग् अग्नेर्दर्भेषु प्राचीम् अवस्थाप्य शुचिः पुरस्तात्प्रत्यङ्ङ् उपयन्ता देवस्य ते सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां हस्तं गृह्णामीति हस्तं गृह्णाति दक्षिणम् उत्तानं साङ्गुष्ठं नीचारिक्तम् अरिक्तेनैवं सव्यं सव्येन
udag agnerdarbheṣu prācīm avasthāpya śuciḥ purastātpratyaṅṅ upayantā devasya te savituḥ prasave 'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ hastaṃ gṛhṇāmīti hastaṃ gṛhṇāti dakṣiṇam uttānaṃ sāṅguṣṭhaṃ nīcāriktam ariktenaivaṃ savyaṃ savyena
- 22
गृभ्णामीति चतस्रो वरं वाचयति गृभ्णामि ते सुप्रजास्त्वाय हस्तौ मया पत्या जरदष्टिर्यथासः
भगो अर्यमा सविता पुरन्धिर्मह्यं त्वादुर्गार्हपत्याय देवाः
तां पूषञ्शिवतमाम् एरयस्व यस्यां बीजं मनुष्या वपन्ति
या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्याम् उशन्तः प्रहराम शेपम्
सोमो ददद्गन्धर्वाय गन्धर्वो ददद् अग्नये
रयिं च पुत्रांश्चादाद् अग्निर्मह्यम् अथो इमाम्
सोमः प्रथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः
तृतीयो अग्निष्टे पतिस्तुरीयो ऽहं मनुष्यज इति
gṛbhṇāmīti catasro varaṃ vācayati gṛbhṇāmi te suprajāstvāya hastau mayā patyā jaradaṣṭiryathāsaḥ
bhago aryamā savitā purandhirmahyaṃ tvādurgārhapatyāya devāḥ
tāṃ pūṣañśivatamām erayasva yasyāṃ bījaṃ manuṣyā vapanti
yā na ūrū uśatī viśrayāte yasyām uśantaḥ praharāma śepam
somo dadadgandharvāya gandharvo dadad agnaye
rayiṃ ca putrāṃścādād agnirmahyam atho imām
somaḥ prathamo vivide gandharvo vivida uttaraḥ
tṛtīyo agniṣṭe patisturīyo 'haṃ manuṣyaja iti
- 23
ततो गाथा वाचयति सरस्वति प्रेदम् अवेत्य् अनुवाकम्
उभाव् इत्य् एके
tato gāthā vācayati sarasvati predam avety anuvākam
ubhāv ity eke
- 24
यदि पृथक्तन्त्रं प्रदक्षिणम् अग्निम् आनीय तत्रैवोपवेश्य संस्थापयेत्
yadi pṛthaktantraṃ pradakṣiṇam agnim ānīya tatraivopaveśya saṃsthāpayet
- 25
एककर्मणि तन्त्र उत्तरेणाग्निं प्रत्येत्य ततो विवाहः
ekakarmaṇi tantra uttareṇāgniṃ pratyetya tato vivāhaḥ
- 26
य इमे द्यावापृथिवी इत्यादय उद्वाहे होमा जयप्रभृतयश्च नैककर्मणि तन्त्रे स्विष्टकृद् आज्यभागौ च
ya ime dyāvāpṛthivī ityādaya udvāhe homā jayaprabhṛtayaśca naikakarmaṇi tantre sviṣṭakṛd ājyabhāgau ca
- 27
पश्चाद् अग्नेर्दर्भेषु सा त्वम् असीति वाचयति
सा त्वम् अस्य् अमो ऽहम् अमो ऽहम् अस्मि सा त्वं ता एहि विवहावहै पुंसे पुत्राय कर्तवे रायस्पोषाय सुप्रजास्त्वाय सुवीर्यायेति
paścād agnerdarbheṣu sā tvam asīti vācayati
sā tvam asy amo 'ham amo 'ham asmi sā tvaṃ tā ehi vivahāvahai puṃse putrāya kartave rāyaspoṣāya suprajāstvāya suvīryāyeti
- 28
अग्निम् अभिदक्षिणम् आनीयेह्य् अश्मानम् इति वरं दक्षिणेन पदाश्मानम् आस्थापयति
एह्य् अश्मानम् आतिष्ठाश्मेव त्वं स्थिरो भव
कृण्वन्तु विश्वे देवा आयुष्टे शरदः शतम् इति
आतिष्ठेमम् इति वधूम्
आतिष्ठेमम् अश्मानम् अश्मेव त्वं स्थिरा भव
प्रमृणीहि दुवस्यवः सहस्व पृतन्यत इति
agnim abhidakṣiṇam ānīyehy aśmānam iti varaṃ dakṣiṇena padāśmānam āsthāpayati
ehy aśmānam ātiṣṭhāśmeva tvaṃ sthiro bhava
kṛṇvantu viśve devā āyuṣṭe śaradaḥ śatam iti
ātiṣṭhemam iti vadhūm
ātiṣṭhemam aśmānam aśmeva tvaṃ sthirā bhava
pramṛṇīhi duvasyavaḥ sahasva pṛtanyata iti
- 29
आज्यस्याञ्जलाव् उपस्तीर्येदं हविर् इत्य् अभिमृश्याथास्यै शमीलाजान् आवपति भ्राता ब्रह्मचारी वा
ājyasyāñjalāv upastīryedaṃ havir ity abhimṛśyāthāsyai śamīlājān āvapati bhrātā brahmacārī vā
- 30
तान् अविच्छिन्दती जुहोत्य् अर्यमणं नु देवम् इति
अर्यमणं नु देवं कन्या अग्निम् अयक्षत
सो ऽस्मान्देवो अर्यमा प्रेतो मुञ्चातु मामुष्य गृहेभ्यः स्वाहा
tān avicchindatī juhoty aryamaṇaṃ nu devam iti
aryamaṇaṃ nu devaṃ kanyā agnim ayakṣata
so 'smāndevo aryamā preto muñcātu māmuṣya gṛhebhyaḥ svāhā

