Sanskrit

Adhyaya 3

कर्मयोगः

The Yoga of Action

43 Shlokas

43 Shlokas

  1. 1

    ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।

    तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥

    jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |

    tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||

    Maschineller Entwurf

    Arjuna sagte: enn du meinst, o Janârdana, daß (der Pfad der) Erkenntnis besser ist als (der Pfad der) Handlung, warum drängst du mich dann zu dieser grausamen Tat, o Keśava (Kŗşna)?

  2. 2

    व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।

    तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥

    vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |

    tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām ||

    Maschineller Entwurf

    Mit verwirrter Rede scheinst du meinen Verstand irrezuführen. Teile mir doch ohne Umschweife das eine mit, wodurch ich Heil erlangen kann.

  3. 3

    लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।

    ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥

    loke'smin dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |

    jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ||

    Maschineller Entwurf

    Der Erhabene sagte: Der zweifache Weg, den es in dieser Welt gibt, o Tadelloser, ist schon vorhin von mir gelehrt worden: der Weg der Erkenntnis fûr die betrachtenden Menschen und der Weg der Werke für die tätigen Menschen.

  4. 4

    न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।

    न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥

    na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |

    na ca saṃnyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ||

    Maschineller Entwurf

    Nicht durch das Unterlassen der Werke erlangt der Mensch Befreiung von den Werken; nicht durch bloßes Entsagen erlangt er Vollkommenheit.

  5. 5

    न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।

    कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥

    na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |

    kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Denn kein Lebewesen kann auch nur einen Augenblick verharren, ohne zu handeln. Jeder wird durch die naturentstandenen Impulse, ohne daß er sich dagegen wehren kann, zum Handeln veranlaßt.

  6. 6

    कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।

    इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥

    karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |

    indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||

    Maschineller Entwurf

    Wer die Tatsinne bezähmt, aber in seinem Herzen der Sinnesobjekte gedenkt, wessen Natur betört ist, ein solcher wird ein Heuchler genannt.

  7. 7

    यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।

    कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥

    yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |

    karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate ||

    Maschineller Entwurf

    Höher steht hingegen, o Arjuna, wer die Sinne mit dem Geiste zähmt und die Tatsinne ohne Anhänglichkeit auf dem Wege des Handelns einsetzt.

  8. 8

    नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।

    शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥

    niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |

    śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Vollziehe dein dir zustehendes Werk, denn Handeln ist besser als Nichthandeln. Auch die Aufrechterhaltung des physischen Lebens gelingt nicht ohne Handeln.

  9. 9

    यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।

    तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥

    yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |

    tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ||

    Maschineller Entwurf

    Abgesehen von dem Werk, das als und für ein Opfer getan wird, ist die Welt an die Werke gebunden. Darum befreie dich, o Sohn der Kunti (Arjuna), von aller Anhänglichkeit und vollziehe dein Werk als Opfer.

  10. 10

    सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।

    अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥

    sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |

    anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk ||

    Maschineller Entwurf

    In alter Zeit schuf der Herr der Geschöpfe zusammen mit dem Opfer die Menschen und sprach: Durch dieses werdet ihr euch fortpflanzen, und dieses wird es sein, was euch den Milchtrank eurer Wünsche spenden wird.

  11. 11

    देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।

    परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥

    devānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ |

    parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ||

    Maschineller Entwurf

    Fördert damit die Götter, und die Götter mögen euch fördern. So werdet ihr, einander fördernd, das höchste Gut erlangen.

  12. 12

    इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।

    तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥

    iṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ |

    tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Vom Opfer gefördert, werden euch die Götter jene Genüsse schenken, die ihr begehrt. Wer diese Gaben genießt, ohne ihnen zurückzugeben, ist fürwahr ein Dieb.

  13. 13

    यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।

    भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥

    yajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ |

    bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt ||

    Maschineller Entwurf

    Die Guten, welche die Überreste des Opfers verzehren, werden von allen Sünden erlöst; aber jene Bösen, die für sich allein Nahrung bereiten, sie essen die Sünde.

  14. 14

    अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।

    यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥

    annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |

    yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Aus der Nahrung entstehen die Geschöpfe; aus dem Regen entspringt die Nahrung; aus dem Opfer wird der Regen geboren, und das Opfer entsteht aus dem Werke.

  15. 15

    कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।

    तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥

    karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |

    tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ||

    Maschineller Entwurf

    Wisse, daß der Ursprung des karman (der Art des Opfers) im Brahman (dem Veda) liegt, und das Brahman entspringt im Unvergänglichen. Darum hat das allumfassende Brahman stets im Opfer seinen Mittelpunkt.

  16. 16

    एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।

    अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥

    evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |

    aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||

    Maschineller Entwurf

    Wer in dieser Welt das so in Bewegung gesetztz Rad nicht weiterdrehen hilft, ist von böser Natur, sinnlich in seinen Freuden und lebt umsonst, o Pârtha (Arjuna).

  17. 17

    यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।

    आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥

    yastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |

    ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate ||

    Maschineller Entwurf

    Aber für den Menschen, der sich allein am Selbst erfreut, am Selbst genug hat, im Selbst Befriedigung findet, gibt es kein Werk mehr, das er tun müßte.

  18. 18

    नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।

    न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥

    naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |

    na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    So verfolgt er auch nicht die Absicht, durch Handlungen, die er vollbracht hat, und durch handlungen, die er nicht vollbacht hat, irgend etwas in dieser Welt zu gewinnen. Er hängt mit keinem Zweck von allen diesen Dingen ab.

  19. 19

    तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।

    असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥

    tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |

    asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Vollbringe darum immer, ohne Anhänglichkeit, die auszuführende Tat, denn durch Handeln ohne Anhänglichkeit gelangt der Mensch zum Höchsten.

  20. 20

    कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।

    लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥

    karmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ |

    lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ||

    Maschineller Entwurf

    Gerade durch Werke haben Janaka und andere die Vollendung erreicht. Du sollst auch zum Zwecke der Welterhaltung handeln.

  21. 21

    यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।

    स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥

    yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |

    sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ||

    Maschineller Entwurf

    Was immer ein großer Mann vollbringt, das vollbringen andere ebensogut. Welchen Maßstab er auch immer setzen mag, die Welt richtet sich darnach.

  22. 22

    न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।

    नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥

    na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |

    nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||

    Maschineller Entwurf

    Für mich, o Pârtha (Arjuna), gibt es kein Werk in den drei Welten, das noch zu tun wäre, oder irgend etwas, das erlangt werden müßte und noch nicht erlangt worden ist. Und trotzdem betätige ich mich im Werke.

  23. 23

    यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।

    मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥

    yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ |

    mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Denn wenn ich mich je im Werke nicht unermüdlich betätigen würde, o Pârtha (Arjuna), die Menschen würden doch allerwärts meinem Wege folgen.

  24. 24

    उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।

    सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥

    utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham |

    saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Wenn ich aufhören würde zu handeln, würden diese Welten in Trümmer fallen, und ich wäre der Urheber der Unordnung und würde diese Menschen zugrunde richten.

  25. 25

    सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।

    कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥

    saktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata |

    kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham ||

    Maschineller Entwurf

    Wie die Unwissenden in Anhänglichkeit an das Werk handeln, so sollen auch die Wissenden handeln, o Bhârata (Arjuna), aber nicht in Anhänglichkeit, sondern in dem Verlangen, die Weltordnung aufrecht zu erhalten.

  26. 26

    न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।

    जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥

    na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām |

    joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ||

    Maschineller Entwurf

    Er (jnânin) möge die Gemüter der Unwissenden, die am Werke hangen, nicht verwirren. Der Erleuchtete, der alle Handlungen im Geiste des Yoga vollbringt, möge die anderen (ebenso) zum Werke anleiten. (Siehe 03.29)

  27. 27

    प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।

    अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥

    prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |

    ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate ||

    Maschineller Entwurf

    Alle Arten von Werken werden durch die Erscheinungsformen der Natur vollzogen; der Mensch, dessen Seele vom Selbstgefühl verwirrt ist, denkt aber: „Ic bin der Täter“. (Siehe 05.09, 13.29, und 14.19)

  28. 28

    तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।

    गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥

    tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |

    guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate ||

    Maschineller Entwurf

    Wer aber, o Starkarmiger (Arjuna), das wahre Wesen der Unterschiedlichkeit (der Seele) von den Erscheinungsformen der natur und ihren Werken kennt, wissend, daß es die Erscheinungsformen sind, die an den Erscheinungsformen wirken, dieser verhaftet sich nicht.

  29. 29

    प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।

    तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥

    prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |

    tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet ||

    Maschineller Entwurf

    Die von den Erscheinungsformen der Natur verwirrt sind, hangen an den von ihnen vollbrachten Werken. Aber niemand, der das Ganze erkannt hat, möge die Unwissenden irre machen, die nur einen Teil erkannt haben. (Siehe 03.26)

  30. 30

    मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।

    निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥

    mayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā |

    nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Übertrage, in vollem Bewußtsein auf das Selbst gestützt, alle diese Werke auf mich, sei frei von Begierde und Selbstsucht und kämpfe , von deinem Fieberwahn erlöst!