78 Shlokas
- 1
संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।
त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥
Maschineller Entwurfsaṃnyāsasya mahābāho tattvamicchāmi veditum |
tyāgasya ca hṛṣīkeśa pṛthakkeśiniṣūdana ||
Arjuna sagte: Ich wünsche, o Starkarmiger (Kŗşna), das wahre Wesen des Verzichts und, o Hŗşikeśa (Kŗşna), der Entsagung im einzelnen zu erkennen, o Keśinişûdana (Kŗşna).
- 2
काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥
Maschineller Entwurfkāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ saṃnyāsaṃ kavayo viduḥ |
sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ ||
Der Erhabene sagte: Unter Verzicht versteht der Weise das Aufgeben aller von der Begierde eingegebenen Werke. Entsagung, so erklären die Gelehrten, ist das Aufgeben der Früchte aller Werke. (Siehe 5.01, 5.05, und 6.01)
- 3
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥
Maschineller Entwurftyājyaṃ doṣavadityeke karma prāhurmanīṣiṇaḥ |
yajñadānatapaḥkarma na tyājyamiti cāpare ||
Einige gelehrte Männer sagen: „Das Handeln ist als etwas Übles aufzugeben“; andere erklären, daß „die Handlungen des Opfers, des Gebens und der Askese nicht aufzugeben“ sind.
- 4
निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।
त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः सम्प्रकीर्तितः ॥
Maschineller Entwurfniścayaṃ śaṛṇu me tatra tyāge bharatasattama |
tyāgo hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ ||
Vernimm nun von mir, o bester der Bharatas (Arjuna), die Wahrheit über Entsagung: Die Entsagung, o bester der Männer (Arjuna), ist als von dreifacher Art verkündet worden.
- 5
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥
Maschineller Entwurfyajñadānatapaḥkarma na tyājyaṃ kāryameva tat |
yajño dānaṃ tapaścaiva pāvanāni manīṣiṇām ||
Handlungen des Opfers, des Gebens und der Askese sind nicht aufzugeben, sondern durchzuführen. Denn Opfer, Gaben und Askese sind die Läuterer des Weisen.
- 6
एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।
कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥
Maschineller Entwurfetānyapi tu karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā phalāni ca |
kartavyānīti me pārtha niścitaṃ matamuttamam ||
Aber auch diese Werke sind auszuführen, indem Anhänglichkeit und Begierde nach den Früchten aufgegeben werden. Dies, o Pârtha (Arjuna), ist meine entschiedene und endgültige Meinung.
- 7
नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।
मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥
Maschineller Entwurfniyatasya tu saṃnyāsaḥ karmaṇo nopapadyate |
mohāttasya parityāgastāmasaḥ parikīrtitaḥ ||
Der Verzicht auf irgendeine Pflicht, die erfüllt werden soll, ist wahrlich nich richtig. Das aus Unwissenheit erfolgende Aufgeben derselben wird als seiner Natur nach „töricht“ bezeichnet.
- 8
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।
स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥
Maschineller Entwurfduḥkhamityeva yatkarma kāyakleśabhayāttyajet |
sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhet ||
Wer eine Pflicht aufgibt, weil sie schmerzvoll ist, oder aus Furcht vor körperlichem Leiden, der vollzieht allein das „leidenschaftliche“ Entsagen und gewinnt den Lohn der Entsagung nicht.
- 9
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन ।
सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥
Maschineller Entwurfkāryamityeva yatkarma niyataṃ kriyate'rjuna |
saṅgaṃ tyaktvā phalaṃ caiva sa tyāgaḥ sāttviko mataḥ ||
Wer aber, aller Anhänglichkeit und aller Furcht entsagend, eine vorgeschriebene Pflicht ausführt, weil sie getan werden soll, dessen Entsagung wird für eine „gute“ Entsagung gehalten.
- 10
न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।
त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥
Maschineller Entwurfna dveṣṭyakuśalaṃ karma kuśale nānuṣajjate |
tyāgī sattvasamāviṣṭo medhāvī chinnasaṃśayaḥ ||
Der weise Mann, der entsagt, dessen Zweifel zerstreut sind, der die Natur der „Güte“ besitzt, kennt keine Abneigung vor unangenehmer Handlung und kein Anhangen an angenehmer Handlung.
- 11
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।
यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ॥
Maschineller Entwurfna hi dehabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśeṣataḥ |
yastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyate ||
Es ist jedem verkörperten Wesen in der Tat unmöglich, ganz und gar auf das Handeln zu verzichten. Wer aber die Frucht des Handelns aufgibt, der wird ein Entsagender genannt.
- 12
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥
Maschineller Entwurfaniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam |
bhavatyatyāgināṃ pretya na tu saṃnyāsināṃ kvacit ||
Angenehm, unangenehm und gemischt: dreifach ist die Frucht des Handelns, die denjenigen nach dem Tode erwächst, die nicht entsagt haben. Für jene, die verzichtet haben, gibt es keine.
- 13
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
साङ्ख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥
Maschineller Entwurfpañcaitāni mahābāho kāraṇāni nibodha me |
sāṅkhye kṛtānte proktāni siddhaye sarvakarmaṇām ||
Erfahre von mir, o Starkarmiger (Arjuna), diese fünf Faktoren, die in der Sâmkhya-Lehre verkündet wurden und das Zustandekommen aller Handlungen bewirken: der Sitz der Handlung und ebenso der Handelnde, die verschiedenartigen Instrumente, die mannigfachen Anstrengungen und die Vorsehung als das fünfte.
- 14
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।
विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥
Maschineller Entwurfadhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ ca pṛthagvidham |
vividhāśca pṛthakceṣṭā daivaṃ caivātra pañcamam ||
- 15
शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।
न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥
Maschineller Entwurfśarīravāṅmanobhiryatkarma prārabhate naraḥ |
nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañcaite tasya hetavaḥ ||
Was für eine Wandlung auch immer ein Mensch mit seinem Körper, seiner Rede und seinem Geiste unternimmt, sei sie recht oder unrecht: diese fünf sind ihre Faktoren.
- 16
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।
पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥
Maschineller Entwurftatraivaṃ sati kartāramātmānaṃ kevalaṃ tu yaḥ |
paśyatyakṛtabuddhitvānna sa paśyati durmatiḥ ||
Welcher Mensch verkehrten Sinne sich unter solchen Umständen als einzigen Täter betrachtet, der sieht, da sein Verstand ungebildet ist, nicht (richtig).
- 17
यस्य नाहङ्कृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।
हत्वाऽपि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥
Maschineller Entwurfyasya nāhaṅkṛto bhāvo buddhiryasya na lipyate |
hatvā'pi sa imā~llokānna hanti na nibadhyate ||
Wer frei ,von Selbst-Sinn ist, wessen Verstand nicht befleckt wird, der, mag er auch diese Leute töten, tötet (doch) nicht und wird (durch seine Taten) nicht gebunden.
- 18
ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।
करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसङ्ग्रहः ॥
Maschineller Entwurfjñānaṃ jñeyaṃ parijñātā trividhā karmacodanā |
karaṇaṃ karma karteti trividhaḥ karmasaṅgrahaḥ ||
Das Erkennen, das Objekt des Erkennens und das erkennende Subjekt bilden den dreifachen Antrieb zum Handeln; das Instrument, die Handlung und der Handelnde bilden die dreifache Zusammensetzing der Handlung.
- 19
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।
प्रोच्यते गुणसङ्ख्याने यथावच्छृणु तान्यपि ॥
Maschineller Entwurfjñānaṃ karma ca kartā ca tridhaiva guṇabhedataḥ |
procyate guṇasaṅkhyāne yathāvacchṛṇu tānyapi ||
In der Wissenschaft von den Erscheinungsformen gelten Erkennen, Handlung und Handelnder als von dreierlei Art entsprechend dem Unterschiede in den Erscheinungsformen. Auch von diesen sollst du gebührlich hören.
- 20
सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥
Maschineller Entwurfsarvabhūteṣu yenaikaṃ bhāvamavyayamīkṣate |
avibhaktaṃ vibhakteṣu tajjñānaṃ viddhi sāttvikam ||
Die Erkenntnis, durch welche man die eine unvergängliche Wesenheit in allen Wesen erblickt, ungeteilt in den geteilten, diese Erkenntnis, wisse, ist von der Art der „Güte“. (Siehe 11.13, und 13.16)
- 21
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् ।
वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥
Maschineller Entwurfpṛthaktvena tu yajjñānaṃ nānābhāvānpṛthagvidhān |
vetti sarveṣu bhūteṣu tajjñānaṃ viddhi rājasam ||
Die Erkenntnis, welche in den verschiedenen Geschöpfen auf Grund ihres Einzelseins eine Vielheit von Wesen erblickt, diese Erkenntnis, wisse, ist von der Art der „leidenschaft“.
- 22
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।
अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम् ॥
Maschineller Entwurfyattu kṛtsnavadekasminkārye saktamahaitukam |
atattvārthavadalpaṃ ca tattāmasamudāhṛtam ||
Was sich aber an eine einzige Wirkung, als wäre sie das Ganze, klammert, ohne Rücksicht auf die Ursache, ohne das Wirkliche zu erfassen, und in engstirniger Weise, dies wird als von „törichter“ Natur bezeichnet.
- 23
नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।
अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते ॥
Maschineller Entwurfniyataṃ saṅgarahitamarāgadveṣataḥ kṛtam |
aphalaprepsunā karma yattatsāttvikamucyate ||
Eine Handlung, die verpflichtend ist, die von einem micht nach der Frucht Verlangenden ohne Anhänglichkeit, ohne Liebe oder Haß verrichtet wird, gilt ihrer Natur nach als „gut“.
- 24
यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।
क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥
Maschineller Entwurfyattu kāmepsunā karma sāhaṅkāreṇa vā punaḥ |
kriyate bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam ||
Eine Handlung aber, die in großer Anstrengung von jemandem getan wird, der seine Begierden zu befriedigen trachtet oder vom Ich-Sin angetrieben wird, nennt man ihrer Natur nach „leidenschaftlich“.
- 25
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् ।
मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥
Maschineller Entwurfanubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsāmanapekṣya ca pauruṣam |
mohādārabhyate karma yattattāmasamucyate ||
Eine Handlung, die aus Unwissenheit unternommen wird, ohne auf die Folgen, auf Verlust, Schaden und eigene menschliche Fähigkeit Rücksicht zu nehmen, gilt als von „törichter“ Art.
- 26
मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।
सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥
Maschineller Entwurfmuktasaṅgo'nahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥ |
siddhyasiddhyornirvikāraḥ kartā sāttvika ucyate ||
Den Handelnden, der frei von Anhänglichkeit ist keine ichsüchtigen Reden führt, voll von Entschußkraft und Eifer ist und von Erfolg oder Fehlschlag nicht bewegt wird, nennt man seiner Natur nach „gut“.
- 27
रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः ।
हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥
Maschineller Entwurfrāgī karmaphalaprepsurlubdho hiṃsātmako'śuciḥ |
harṣaśokānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ ||
Den Handelnden, der von Leidenschaft beherrscht wird, der gierig nach der Frucht seiner Werke strebt, der von verletzendem Wesen und unrein ist, der von Freude und Leid bewegt wird, nennt man seiner Natur nach „leidenschaftlich“.
- 28
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः ।
विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥
Maschineller Entwurfayuktaḥ prākṛtaḥ stabdhaḥ śaṭho naiṣkṛtiko'lasaḥ |
viṣādī dīrghasūtrī ca kartā tāmasa ucyate ||
Den Handelnden, der ohne Gleichgewicht, gemein, eigensinnig, betrügerisch, böswillig, faul, verzagt und säumig ist, nennt man seiner Natur nach „trâge“.
- 29
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु ।
प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥
Maschineller Entwurfbuddherbhedaṃ dhṛteścaiva guṇatastrividhaṃ śaṛṇu |
procyamānamaśeṣeṇa pṛthaktvena dhanañjaya ||
Höre nun, o Schätzegewinner (Arjuna), die entsprechend den Erscheinungswesen dreifache Unterscheidung der Vernunft und der Festigkeit, die ich vollständig und im einzelnen darlegen will.
- 30
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥
Maschineller Entwurfpravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kāryākārye bhayābhaye |
bandhaṃ mokṣaṃ ca yā vetti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī ||
Die Vernunft, welche weiß, was Handeln und Nicht-Handeln, was zu tun und was nicht zu tun ist, was zu fürchten und was nicht zu fürchten ist, was bindet und was (die Seele) befreit, (diese Vernunft), o Pârtha (Arjuna), ist ihrer Natur nach „gut“.