Sanskrit

Adhyaya 1

अर्जुनविषादयोगः

Arjuna's Despondency

47 Shlokas

47 Shlokas

  1. 1

    धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।

    मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥

    dharmakṣetre kurukṣetre samavetā yuyutsavaḥ |

    māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya ||

    Maschineller Entwurf

    Dhrtarâstra sagte: Was taten, o Samjaya, die Meinen und die Pândavas, da sie kampfbegierig sich auf dem Felde des Rechtes, dem Kuru-Felde, gegenübertraten? (01.01

  2. 2

    दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।

    आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥

    dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā |

    ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt ||

    Maschineller Entwurf

    Samjaya sagte: Nachdem Duryodhana, der König, das in Schachtordnung aufgestellte Heer der Pândavas erblickt hatte, ging er zu seinem Lehrer hin und sprach:

  3. 3

    पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।

    व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥

    paśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm |

    vyūḍhāṃ drupadaputreṇa tava śiṣyeṇa dhīmatā ||

    Maschineller Entwurf

    Sieh, o Lehrer, das riesige Heer der Pândusöhne, das der Sohn Drupadas, dein weiser Schüler, augestelt hat.

  4. 4

    अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।

    युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥

    atra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi |

    yuyudhāno virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Da sind Helden, großmächtige Bogenschützen, die dem Bhîma und dem Arjuna im Kampfe gleichen: Yuyudhâna, Virâta und Drupada, der gewaltige Krieger.

  5. 5

    धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।

    पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥

    dhṛṣṭaketuścekitānaḥ kāśirājaśca vīryavān |

    purujitkuntibhojaśca śaibyaśca narapuṅgavaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Dhrstaketu, Cekitâna und der tapfere König von Kâsi, ferner Purujit, Kuntibhoja und Saibya, der erste aller Männer.

  6. 6

    युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।

    सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥

    yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān |

    saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Der starke Yudhâmanyu und der kühne Uttamaujas, dann der Sohn der Subhadrâ un die Söhne der Draupadi, alle große Krieger.

  7. 7

    अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।

    नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥

    asmākaṃ tu viśiṣṭā ye tānnibodha dvijottama |

    nāyakā mama sainyasya saṃjñārthaṃ tānbravīmi te ||

    Maschineller Entwurf

    Höre nun, o bester der Zweimalgeborenen, welche hervorragenden (Männer) unter uns die Führer meines Heeres sind. Ich will sie dir nennen, damit du unterrichtet bist.

  8. 8

    भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।

    अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥

    bhavānbhīṣmaśca karṇaśca kṛpaśca samitiñjayaḥ |

    aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca ||

    Maschineller Entwurf

    Du selbst, Bhîsma und Karna und Krpa, der Kampfgewinner; Asvatthâman, Vikarna und der Sohn des Somadatta.

  9. 9

    अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।

    नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥

    anye ca bahavaḥ śūrā madarthe tyaktajīvitāḥ |

    nānāśastrapraharaṇāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Und viele andere Helden, die meinetwillen ihr Leber aufs Spiel gesetzt haben; sie sind mit den verschiedensten Waffen ausgerüstet und alle kampferfahren.

  10. 10

    अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।

    पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥

    aparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam |

    paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ||

    Maschineller Entwurf

    Unbegrenzt ist diese unsere Heeresmacht, die von Bhîsma geleitet wird, begrenzt jedoch jene Heeresmacht der anderen, die von Bhîma geleitet wird.

  11. 11

    अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।

    भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥

    ayaneṣu ca sarveṣu yathābhāgamavasthitāḥ |

    bhīṣmamevābhirakṣantu bhavantaḥ sarva eva hi ||

    Maschineller Entwurf

    Euren Rängen entsprechend an allen Fronten aufgestellt, sollt ihr daher den Bhîsma unterstüten.

  12. 12

    तस्य सञ्जनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।

    सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥

    tasya sañjanayanharṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ |

    siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||

    Maschineller Entwurf

    Um ihn aufzumuntern, brüllte der alte Kuru, der tapfere Großvater, laut wie ein Löwe und blies seine Muschel.

  13. 13

    ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।

    सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥

    tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānakagomukhāḥ |

    sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo'bhavat ||

    Maschineller Entwurf

    Dann wurden plötzlich Muscheln, Kesselpauken, Tamburins und Hörner angeschlagen, und der Lärm war gewaltig.

  14. 14

    ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।

    माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥

    tataḥ śvetairhayairyukte mahati syandane sthitau |

    mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Auf ihrem an weiße Rosse gespannten, großen Wagen stehend, bliesen Kŗşna und Arjuna ihre himmlischen Muscheln.

  15. 15

    पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।

    पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥

    pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ |

    pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Kŗşna blies seine Pâncajanya (-Muschel), Arjuna seine Devadatta, und Bhîma, der schreckliche Taten Vollbringende, seine mächtige Muschel Paundra.

  16. 16

    अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।

    नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥

    anantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |

    nakulaḥ sahadevaśca sughoṣamaṇipuṣpakau ||

    Maschineller Entwurf

    Fürst Yudhisthira, der Sohn der Kunti, blies seine Ananta-vijaya, und Nakula und Sahadeva bliesen auf ihren beiden (Muscheln) Sughosa und Manipuspaka.

  17. 17

    काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।

    धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥

    kāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |

    dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Und der König von Kâsi, das Haupt der Bogenschützen, Sikhandin, der große Krieger, Dhrstadyumna und Virâta und der unbesiegbare Sâtyaki,

  18. 18

    द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।

    सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥

    drupado draupadeyāśca sarvaśaḥ pṛthivīpate |

    saubhadraśca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak ||

    Maschineller Entwurf

    Drupada und die Söhne der Draupadi, o Herr der Erde, und der starkarmige Sohn der Subhadrâ, sie bliesen auf allen Seiten jeder seine Muschel.

  19. 19

    स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।

    नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलोऽभ्यनुनादयन् ॥

    sa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat |

    nabhaśca pṛthivīṃ caiva tumulo'bhyanunādayan ||

    Maschineller Entwurf

    Das gewaltige, durch Himmel und Erde widerhallende Tosen zerriß die Herzen der Söhne Dhrtarâstras.

  20. 20

    अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।

    प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥

    atha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ |

    pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Dann blickte Arjuna, der einen Affenschopf im Banner trug, auf die in Schlachtordnung aufgestellten Söhne des Dhrtarâstra und richtete seinen Bogen auf, als der Pfeilhagel einsetzte.

  21. 21

    हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।

    सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥

    hṛṣīkeśaṃ tadā vākyamidamāha mahīpate |

    senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpaya me'cyuta ||

    Maschineller Entwurf

    Und er sprach, o Herr der Erde, dieses Wort zu Hrsikésa (Kŗşna): O Acyuta (Kŗşna), fahre meinen Wagen zwischen die beiden Heere,

  22. 22

    यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।

    कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ॥

    yāvadetānnirīkṣe'haṃ yoddhukāmānavasthitān |

    kairmayā saha yoddhavyamasmin raṇasamudyame ||

    Maschineller Entwurf

    Damit ich jene schaure, die sich kampfeslustig aufgestellt haben, mit welchen ich in dieser Schlacht zu streiten habe.

  23. 23

    योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।

    धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥

    yotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ |

    dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priyacikīrṣavaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    Ich will sie sehen, die hier kampfbereit zusammengekommen sind und in der Schlacht vollbringen wollen, was dem übelgesinnten Sohn des Dhrtarâstra lieb ist.

  24. 24

    एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।

    सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥

    evamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata |

    senayorubhayormadhye sthāpayitvā rathottamam ||

    Maschineller Entwurf

    Nachdem er so von Gudâkesa (Arjuna) angesprochen worden war, o Bhârata (Dhrtarâstra), fuhr Hrsîkésa (Kŗşna) den besten der Wagen zwischen die beiden Heere.

  25. 25

    भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।

    उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥

    bhīṣmadroṇapramukhataḥ sarveṣāṃ ca mahīkṣitām |

    uvāca pārtha paśyaitānsamavetānkurūniti ||

    Maschineller Entwurf

    Vor Bhîsma, Drona und allen Fürsten sagte er: Erblicke hier, o Pârtha (Arjuna), die versammelten Kurus!

  26. 26

    तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।

    आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥

    tatrāpaśyatsthitānpārthaḥ pitṝnatha pitāmahān |

    ācāryānmātulānbhrātṝnputrānpautrānsakhīṃstathā ||

    Maschineller Entwurf

    Da sah Arjuna, daß dort Väter und Großväter, Lehrer, Onkel, Brüder, Söhne, Enkel und Gefährten standen.

  27. 27

    श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।

    तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥

    कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।

    śvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi |

    tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān ||

    kṛpayā parayāviṣṭo viṣīdannidamabravīt |

    Maschineller Entwurf

    Und Schwiegerväter auch, und Freunde, in beiden Heeren. Als der Sohn der Kunti (Arjuna) alle diese Verwandten dort aufggestellt sah, überkam ihn großes Mitleid, und traurig sagte er:

  28. 28

    दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥

    dṛṣṭvemaṃ svajanaṃ kṛṣṇa yuyutsuṃ samupasthitam ||

    Maschineller Entwurf

    Wenn ich, o Kŗşna, meine eigenen Leute kampfbereit aufgestellt sehe,

  29. 29

    सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।

    वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥

    sīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca pariśuṣyati |

    vepathuśca śarīre me romaharṣaśca jāyate ||

    Maschineller Entwurf

    Beben meine Lippen, mein Mund wird trocken, mein Körper zittert, und meine Haare sträuben sich. (01.29

  30. 30

    गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।

    न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥

    gāṇḍīvaṃ sraṃsate hastāttvakcaiva paridahyate |

    na ca śaknomyavasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ ||

    Maschineller Entwurf

    (Der Bogen) Gândiva gleitet aus meiner Hand, und meine Haut brennt heftig. Ich vermag nicht mehr zu stehen. Es schwindelt mir.