65 shlokas
- 1
तत्र या दीक्षा संस्कारसिद्ध्यै ज्ञानयोग्यान्प्रति या च तदशक्तान्प्रति मोक्षदीक्षा सबीजा तस्यां कृतायाम् आजीवं शेषवर्तनं गुरुः उपदिशेत्
tatra yā dīkṣā saṃskārasiddhyai jñānayogyānprati yā ca tadaśaktānprati mokṣadīkṣā sabījā tasyāṃ kṛtāyām ājīvaṃ śeṣavartanaṃ guruḥ upadiśet
- 2
तत्र नित्यं नैमित्तिकं काम्यम् इति त्रिविधं शेषवर्तनम् अन्त्यं च साधकस्यैव तत्न इह निश्चेतव्यम्
tatra nityaṃ naimittikaṃ kāmyam iti trividhaṃ śeṣavartanam antyaṃ ca sādhakasyaiva tatna iha niścetavyam
- 3
तत्र नियतभवं नित्यं तन्मयीभाव एव नैमित्तिकं तदुपयोगि संध्योपासनं प्रत्यहम् अनुष्ठानं पर्वदिनं पवित्रकम् इत्यादि
tatra niyatabhavaṃ nityaṃ tanmayībhāva eva naimittikaṃ tadupayogi saṃdhyopāsanaṃ pratyaham anuṣṭhānaṃ parvadinaṃ pavitrakam ityādi
- 4
तद् अपि नित्यं स्वकालनैयत्यात् इति केचित्
tad api nityaṃ svakālanaiyatyāt iti kecit
- 5
नैमित्तिकं तु तच्छासनस्थानाम् अपि अनियतम्तद्यथा गुरुतद्वर्गागमनं तत्पर्वदिनं ज्ञानलाभदिनम् इत्यादिकम् इति केचित्
naimittikaṃ tu tacchāsanasthānām api aniyatamtadyathā gurutadvargāgamanaṃ tatparvadinaṃ jñānalābhadinam ityādikam iti kecit
- 6
तत्र नियतपूजा संध्योपासा गुरुपूजा पर्वपूजा पवित्रकम् इति अवश्यंभावि
tatra niyatapūjā saṃdhyopāsā gurupūjā parvapūjā pavitrakam iti avaśyaṃbhāvi
- 7
नैमित्तिकम्ज्ञानलाभः शास्त्रलाभो गुरुतद्वर्गगृहागमनं तदीयजन्मसंस्कारप्रायणदिनानि लौकिकोत्सवः शास्त्रव्याख्या आदिमध्यान्ता देवतादर्शनं मेलकं स्वप्नाज्ञा समयनिष्कृतिलाभः इत्य् एतत्नैमित्तिकं विशेषार्चनकारणम्
naimittikamjñānalābhaḥ śāstralābho gurutadvargagṛhāgamanaṃ tadīyajanmasaṃskāraprāyaṇadināni laukikotsavaḥ śāstravyākhyā ādimadhyāntā devatādarśanaṃ melakaṃ svapnājñā samayaniṣkṛtilābhaḥ ity etatnaimittikaṃ viśeṣārcanakāraṇam
- 8
तत्र कृतदीक्षाकस्य शिष्यस्य प्रधानं मन्त्रं सवीर्यकं संवित्तिस्फुरणसारम् अलिखितं वक्त्रागमेनैव अर्पयेत्ततः तन्मयीभावसिद्ध्यर्थं स शिष्यः संध्यासु तन्मयीभावाभ्यासं कुर्यात्तद्द्वारेण सर्वकालं तथाविधसंस्कारलाभसिद्ध्यर्थं प्रत्यहं च परमेश्वरं च स्थण्डिले वा लिङ्गे वा अभ्यर्चयेत्
tatra kṛtadīkṣākasya śiṣyasya pradhānaṃ mantraṃ savīryakaṃ saṃvittisphuraṇasāram alikhitaṃ vaktrāgamenaiva arpayettataḥ tanmayībhāvasiddhyarthaṃ sa śiṣyaḥ saṃdhyāsu tanmayībhāvābhyāsaṃ kuryāttaddvāreṇa sarvakālaṃ tathāvidhasaṃskāralābhasiddhyarthaṃ pratyahaṃ ca parameśvaraṃ ca sthaṇḍile vā liṅge vā abhyarcayet
- 9
तत्र हृद्ये स्थण्डिले विमलमकुरवद्ध्याते स्वम् एव रूपं याज्यदेवताचक्राभिन्नं मूर्तिबिम्बितम् इव दृष्ट्वा हृद्यपुष्पगन्धासवतर्पणनैवेद्यधूपदीपोपहारस्तुतिगीतवाद्यनृत्तादिना पूजयेत्जपेत्स्तुवीत तन्मयीभावम् अशङ्कितं लब्धुम्
tatra hṛdye sthaṇḍile vimalamakuravaddhyāte svam eva rūpaṃ yājyadevatācakrābhinnaṃ mūrtibimbitam iva dṛṣṭvā hṛdyapuṣpagandhāsavatarpaṇanaivedyadhūpadīpopahārastutigītavādyanṛttādinā pūjayetjapetstuvīta tanmayībhāvam aśaṅkitaṃ labdhum
- 10
आदर्शे हि स्वमुखम् अविरतम् अवलोकयतः तत्स्वरूपनिश्चितिः अचिरेणैव भवेत्न चात्र कश्चित्क्रमः प्रधानम् ऋते तन्मयीभावात्
ādarśe hi svamukham aviratam avalokayataḥ tatsvarūpaniścitiḥ acireṇaiva bhavetna cātra kaścitkramaḥ pradhānam ṛte tanmayībhāvāt
- 11
परमन्त्रतन्मयीभावाविष्टस्य निवृत्तपशुवासनाकलङ्कस्य भक्तिरसानुवेधविद्रुतसमस्तपाशजालस्य यत् अधिवसति हृदयं तद् एव परमम् उपादेयम् इति अस्मद्गुरवः
paramantratanmayībhāvāviṣṭasya nivṛttapaśuvāsanākalaṅkasya bhaktirasānuvedhavidrutasamastapāśajālasya yat adhivasati hṛdayaṃ tad eva paramam upādeyam iti asmadguravaḥ
- 12
अधिशय्य पारमार्थिकः भावप्रसरं प्रकाशम् उल्लसति या
adhiśayya pāramārthikaḥ bhāvaprasaraṃ prakāśam ullasati yā
- 13
परमामृतदृक्त्वं तयार्चयन्ते रहस्यविदः
paramāmṛtadṛktvaṃ tayārcayante rahasyavidaḥ
- 14
कृत्वाधारधरां चमत्कृतिरसप्रोक्षाक्षणक्षालिताम् आत्तैर्मानसतः स्वभावकुसुमैः स्वामोदसंदोहिभिः
kṛtvādhāradharāṃ camatkṛtirasaprokṣākṣaṇakṣālitām āttairmānasataḥ svabhāvakusumaiḥ svāmodasaṃdohibhiḥ
- 15
आनन्दामृतनिर्भरस्वहृदयानर्घार्घपात्रक्रमात्त्वां देव्या सह देहदेवसदने देवार्चये ऽहर्निशम्
ānandāmṛtanirbharasvahṛdayānarghārghapātrakramāttvāṃ devyā saha dehadevasadane devārcaye 'harniśam
- 16
इति श्लोकद्वयोक्तम् अर्थम् अन्तर्भावयन्देवताचक्रं भावयेत्
iti ślokadvayoktam artham antarbhāvayandevatācakraṃ bhāvayet
- 17
ततो मुद्राप्रदर्शनं जपः तन्निवेदनम्
tato mudrāpradarśanaṃ japaḥ tannivedanam
- 18
बोध्यैकात्म्येन विसर्जनम्
bodhyaikātmyena visarjanam
- 19
मुख्यं नैवेद्यं स्वयम् अश्नीयात्सर्वं वा जले क्षिपेत्जलजा हि प्राणिनः पूर्वदीक्षिताः चरुभोजनद्वारेण इति आगमविदः
mukhyaṃ naivedyaṃ svayam aśnīyātsarvaṃ vā jale kṣipetjalajā hi prāṇinaḥ pūrvadīkṣitāḥ carubhojanadvāreṇa iti āgamavidaḥ
- 20
मार्जारमूषकश्वादिभक्षणे तु शङ्का जनिता निरयाय इति ज्ञानी अपि लोकानुग्रहेच्छया न तादृक्कुर्यात्लोकं वा परित्यज्य आसीत इति स्थण्डिलयागः
mārjāramūṣakaśvādibhakṣaṇe tu śaṅkā janitā nirayāya iti jñānī api lokānugrahecchayā na tādṛkkuryātlokaṃ vā parityajya āsīta iti sthaṇḍilayāgaḥ
- 21
अथ लिङ्गे तत्र न रहस्यमन्त्रैः लिङ्गं प्रतिष्ठापयेत्विशेषात्व्यक्तम् इति पूर्वप्रतिष्ठितेषु आवाहनविसर्जनक्रमेण पूजां कुर्यात् आधारतया
atha liṅge tatra na rahasyamantraiḥ liṅgaṃ pratiṣṭhāpayetviśeṣātvyaktam iti pūrvapratiṣṭhiteṣu āvāhanavisarjanakrameṇa pūjāṃ kuryāt ādhāratayā
- 22
तत्र गुरुदेहं स्वदेहं शक्तिदेहं रहस्यशास्त्रपुस्तकं वीरपात्रम् अक्षसूत्रं प्राहरणं बाणीयं मौक्तिकं सौवर्णं पुष्पगन्धद्रव्यादिहृद्यवस्तुकृतं मकुरं वा लिङ्गम् अर्चयेत्
tatra gurudehaṃ svadehaṃ śaktidehaṃ rahasyaśāstrapustakaṃ vīrapātram akṣasūtraṃ prāharaṇaṃ bāṇīyaṃ mauktikaṃ sauvarṇaṃ puṣpagandhadravyādihṛdyavastukṛtaṃ makuraṃ vā liṅgam arcayet
- 23
तत्र च आधारबलाद् एव अधिकाधिकमन्त्रसिद्धिः भवति इति पूर्वं पूर्वं प्रधानम् आधारगुणानुविधायित्वात्च मन्त्राणां तत्र तत्र साध्ये तत्तत्प्रधानम् इति शास्त्रगुरवः
tatra ca ādhārabalād eva adhikādhikamantrasiddhiḥ bhavati iti pūrvaṃ pūrvaṃ pradhānam ādhāraguṇānuvidhāyitvātca mantrāṇāṃ tatra tatra sādhye tattatpradhānam iti śāstraguravaḥ
- 24
सर्वत्र परमेश्वराभेदाभिमान एव परमः संस्कारः
sarvatra parameśvarābhedābhimāna eva paramaḥ saṃskāraḥ
- 25
अथ पर्वविधिः
atha parvavidhiḥ
- 26
तत्र सामान्यं सामान्यसामान्यं सामान्यविशेषो विशेषसामान्यं विशेषो विशेषविशेषश्च इति षोढा पर्व
tatra sāmānyaṃ sāmānyasāmānyaṃ sāmānyaviśeṣo viśeṣasāmānyaṃ viśeṣo viśeṣaviśeṣaśca iti ṣoḍhā parva
- 27
पूरणात्विधेः
pūraṇātvidheḥ
- 28
तत्र मासि मासि प्रथमं पञ्चमं दिनं सामान्यम्चतुर्थाष्टमनवमचतुर्दशपञ्चदशानि द्वयोर् अपि पक्षयोः सामान्यसामान्यम् अनयोर् उभयोर् अपि राश्योः वक्ष्यमाणतत्तत्तिथ्युचितग्रहनक्षत्रयोगे सामान्यविशेषः मार्गशीर्षस्य प्रथमरात्रिभागः कृष्णनवम्याम्पौषस्य तु रात्रिमध्यं कृष्णनवम्याम्माघस्य रात्रिमध्यं शुक्लपञ्चदश्याम्फाल्गुनस्य दिनमध्यं शुक्लद्वादश्याम्चैत्रस्य शुक्लत्रयोदश्याम्वैशाखस्य कृष्णाष्टम्याम्ज्यैष्ठस्य कृष्णनवम्याम् आषाढस्य प्रथमे दिने श्रावणस्य दिवसपूर्वभागः कृष्णैकादश्याम्भाद्रपदस्य दिनमध्यं शुक्लषष्ट्याम् आश्वयुजस्य शुक्लनवमीदिनम्कार्त्तिकस्य प्रथमो रात्रिभागः शुक्लनवम्याम् इति विशेषपर्व
tatra māsi māsi prathamaṃ pañcamaṃ dinaṃ sāmānyamcaturthāṣṭamanavamacaturdaśapañcadaśāni dvayor api pakṣayoḥ sāmānyasāmānyam anayor ubhayor api rāśyoḥ vakṣyamāṇatattattithyucitagrahanakṣatrayoge sāmānyaviśeṣaḥ mārgaśīrṣasya prathamarātribhāgaḥ kṛṣṇanavamyāmpauṣasya tu rātrimadhyaṃ kṛṣṇanavamyāmmāghasya rātrimadhyaṃ śuklapañcadaśyāmphālgunasya dinamadhyaṃ śukladvādaśyāmcaitrasya śuklatrayodaśyāmvaiśākhasya kṛṣṇāṣṭamyāmjyaiṣṭhasya kṛṣṇanavamyām āṣāḍhasya prathame dine śrāvaṇasya divasapūrvabhāgaḥ kṛṣṇaikādaśyāmbhādrapadasya dinamadhyaṃ śuklaṣaṣṭyām āśvayujasya śuklanavamīdinamkārttikasya prathamo rātribhāgaḥ śuklanavamyām iti viśeṣaparva
- 29
चित्राचन्द्रौ मघाजीवौ तिष्यचन्द्रौ पूर्वफाल्गुनीबुधौ श्रवणबुधौ शतभिषक्चन्द्रौ दित्यौ रोहिणीशुक्रौ विशाखाबृहस्पती श्रवणचन्द्रौ इति
citrācandrau maghājīvau tiṣyacandrau pūrvaphālgunībudhau śravaṇabudhau śatabhiṣakcandrau dityau rohiṇīśukrau viśākhābṛhaspatī śravaṇacandrau iti
- 30
यदि मार्गशीर्षादिक्रमेण यथासंख्यं भवति आश्वयुजं वर्जयित्वा तदा विशेषविशेषः
yadi mārgaśīrṣādikrameṇa yathāsaṃkhyaṃ bhavati āśvayujaṃ varjayitvā tadā viśeṣaviśeṣaḥ

