18 shlokas
- 1
उक्तस्तावत्तत्त्वाध्वा
uktastāvattattvādhvā
- 2
कलाद्यध्वा तु निरूप्यते तत्र यथा भुवनेषु अनुगामि किंचिद्रूपं तत्त्वम् इत्य् उक्तम्तथा तत्त्वेषु वर्गशो यत् अनुगामि रूपं तत्कला एकरूपकलनासहिष्णुत्वात्
kalādyadhvā tu nirūpyate tatra yathā bhuvaneṣu anugāmi kiṃcidrūpaṃ tattvam ity uktamtathā tattveṣu vargaśo yat anugāmi rūpaṃ tatkalā ekarūpakalanāsahiṣṇutvāt
- 3
तद्यथा पृथिव्यां निवृत्तिः निवर्तते यतस्तत्त्वसर्ग इति
tadyathā pṛthivyāṃ nivṛttiḥ nivartate yatastattvasarga iti
- 4
जलादिप्रधानान्ते वर्गे प्रतिष्ठा कारणतयाप्यायनपूरणकारित्वात्
jalādipradhānānte varge pratiṣṭhā kāraṇatayāpyāyanapūraṇakāritvāt
- 5
पुमादिमायान्ते विद्या वेद्यतिरोभावे संविदाधिक्यात्
pumādimāyānte vidyā vedyatirobhāve saṃvidādhikyāt
- 6
शुद्धविद्यादिशक्त्यन्ते शान्ता कञ्चुकतरंगोपशमात्
śuddhavidyādiśaktyante śāntā kañcukataraṃgopaśamāt
- 7
एतद् एव अण्डचतुष्टयं पार्थिवप्राकृतमायीयशाक्ताभिधम्
etad eva aṇḍacatuṣṭayaṃ pārthivaprākṛtamāyīyaśāktābhidham
- 8
पृथिव्यादिशक्तीनाम् अत्र अवस्थानेन शक्तितत्त्वे यावत्परस्पर्शो विद्यते स्पर्शस्य च सप्रतिघत्वम् इति तावति युक्तम् अण्डत्वम्
pṛthivyādiśaktīnām atra avasthānena śaktitattve yāvatparasparśo vidyate sparśasya ca sapratighatvam iti tāvati yuktam aṇḍatvam
- 9
शिवतत्त्वे शान्तातीता तस्योपदेशभावनार्चादौ कल्यमानत्वात्
śivatattve śāntātītā tasyopadeśabhāvanārcādau kalyamānatvāt
- 10
स्वतन्त्रं तु परं तत्त्वं तत्रापि यत् अप्रमेयं तत्कलातीतम्
svatantraṃ tu paraṃ tattvaṃ tatrāpi yat aprameyaṃ tatkalātītam
- 11
एवं पञ्चैव कलाः षट्त्रिंशत्तत्त्वानि
evaṃ pañcaiva kalāḥ ṣaṭtriṃśattattvāni
- 12
तथाहि प्रमेयत्वं द्विधा स्थूलसूक्ष्मत्वेन इति दश
tathāhi prameyatvaṃ dvidhā sthūlasūkṣmatvena iti daśa
- 13
करणत्वं द्विधा शुद्धं कर्तृतास्पर्शि च इति दश
karaṇatvaṃ dvidhā śuddhaṃ kartṛtāsparśi ca iti daśa
- 14
करणतोपसर्जनकर्तृभावस्फुटत्वात्पञ्च शुद्धकर्तृभावात्पञ्च विगलितविभागतया विकासोन्मुखत्वे पञ्च सर्वावच्छेदशून्यं शिवतत्त्वं षट्त्रिंशम्
karaṇatopasarjanakartṛbhāvasphuṭatvātpañca śuddhakartṛbhāvātpañca vigalitavibhāgatayā vikāsonmukhatve pañca sarvāvacchedaśūnyaṃ śivatattvaṃ ṣaṭtriṃśam
- 15
तद्यदा उपदिश्यते भाव्यते वा यत्तत्प्रतिष्ठापदम्तत्सप्तत्रिंशम्तस्मिन्न् अपि भाव्यमाने अष्टात्रिंशम्न च अनवस्था तस्य भाव्यमानस्य अनवच्छिन्नस्वातन्त्र्ययोगिनो वेद्यीकरणे सप्तत्रिंश एव पर्यवसानात्षट्त्रिंशं तु सर्वतत्त्वोत्तीर्णतया संभाव्यावच्छेदम् इति पञ्चकलाविधिः
tadyadā upadiśyate bhāvyate vā yattatpratiṣṭhāpadamtatsaptatriṃśamtasminn api bhāvyamāne aṣṭātriṃśamna ca anavasthā tasya bhāvyamānasya anavacchinnasvātantryayogino vedyīkaraṇe saptatriṃśa eva paryavasānātṣaṭtriṃśaṃ tu sarvatattvottīrṇatayā saṃbhāvyāvacchedam iti pañcakalāvidhiḥ
- 16
विज्ञानाकलपर्यन्तम् आत्मकला ईशान्तं विद्याकला शिष्टं शिवकला इति त्रितत्त्वविधिः
vijñānākalaparyantam ātmakalā īśāntaṃ vidyākalā śiṣṭaṃ śivakalā iti tritattvavidhiḥ
- 17
एवं नवतत्त्वाद्य् अपि ऊहयेत् इति
evaṃ navatattvādy api ūhayet iti
- 18
मेयांशगामी स्थूलसूक्ष्मपररूपत्वात्त्रिविधो भुवनतत्त्वकलात्माध्वभेदः मातृविश्रान्त्या तथैव त्रिविधः तत्र प्रमाणतायां पदाध्वा प्रमाणस्यैव क्षोभतरंगशाम्यत्तायां मन्त्राध्वा तत्प्रशमे पूर्णप्रमातृतायां वर्णाध्वा स एव च असौ तावति विश्रान्त्या लब्धस्वरूपो भवति इति एकस्यैव षड्विधत्वं युक्तम्
meyāṃśagāmī sthūlasūkṣmapararūpatvāttrividho bhuvanatattvakalātmādhvabhedaḥ mātṛviśrāntyā tathaiva trividhaḥ tatra pramāṇatāyāṃ padādhvā pramāṇasyaiva kṣobhataraṃgaśāmyattāyāṃ mantrādhvā tatpraśame pūrṇapramātṛtāyāṃ varṇādhvā sa eva ca asau tāvati viśrāntyā labdhasvarūpo bhavati iti ekasyaiva ṣaḍvidhatvaṃ yuktam

