22 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तं शयानं महात्मानं वीरम् आनकदुन्दुभिम्
पुत्रशोकाभिसंतप्तं ददर्श कुरुपुंगवः
vaiśaṃpāyana uvāca
taṃ śayānaṃ mahātmānaṃ vīram ānakadundubhim
putraśokābhisaṃtaptaṃ dadarśa kurupuṃgavaḥ
- 2
तस्याश्रुपरिपूर्णाक्षो व्यूढोरस्को महाभुजः
आर्तस्यार्ततरः पार्थः पादौ जग्राह भारत
tasyāśruparipūrṇākṣo vyūḍhorasko mahābhujaḥ
ārtasyārtataraḥ pārthaḥ pādau jagrāha bhārata
- 3
समालिङ्ग्यार्जुनं वृद्धः स भुजाभ्यां महाभुजः
रुदन्पुत्रान्स्मरन्सर्वान्विललाप सुविह्वलः
भ्रातॄन्पुत्रांश्च पौत्रांश्च दौहित्रांश्च सखीन् अपि
samāliṅgyārjunaṃ vṛddhaḥ sa bhujābhyāṃ mahābhujaḥ
rudanputrānsmaransarvānvilalāpa suvihvalaḥ
bhrātṝnputrāṃśca pautrāṃśca dauhitrāṃśca sakhīn api
- 4
वसुदेव उवाच
यैर्जिता भूमिपालाश्च दैत्याश्च शतशो ऽर्जुन
तान्दृष्ट्वा नेह पश्यामि जीवाम्यर्जुन दुर्मरः
vasudeva uvāca
yairjitā bhūmipālāśca daityāśca śataśo 'rjuna
tāndṛṣṭvā neha paśyāmi jīvāmyarjuna durmaraḥ
- 5
यौ तावर्जुन शिष्यौ ते प्रियौ बहुमतौ सदा
तयोर् अपनयात्पार्थ वृष्णयो निधनं गताः
yau tāvarjuna śiṣyau te priyau bahumatau sadā
tayor apanayātpārtha vṛṣṇayo nidhanaṃ gatāḥ
- 6
यौ तौ वृष्णिप्रवीराणां द्वावेवातिरथौ मतौ
प्रद्युम्नो युयुधानश्च कथयन्कत्थसे च यौ
yau tau vṛṣṇipravīrāṇāṃ dvāvevātirathau matau
pradyumno yuyudhānaśca kathayankatthase ca yau
- 7
नित्यं त्वं कुरुशार्दूल कृष्णश्च मम पुत्रकः
तावुभौ वृष्णिनाशस्य मुखम् आस्तां धनंजय
nityaṃ tvaṃ kuruśārdūla kṛṣṇaśca mama putrakaḥ
tāvubhau vṛṣṇināśasya mukham āstāṃ dhanaṃjaya
- 8
न तु गर्हामि शैनेयं हार्दिक्यं चाहम् अर्जुन
अक्रूरं रौक्मिणेयं च शापो ह्येवात्र कारणम्
na tu garhāmi śaineyaṃ hārdikyaṃ cāham arjuna
akrūraṃ raukmiṇeyaṃ ca śāpo hyevātra kāraṇam
- 9
केशिनं यस्तु कंसं च विक्रम्य जगतः प्रभुः
विदेहावकरोत्पार्थ चैद्यं च बलगर्वितम्
keśinaṃ yastu kaṃsaṃ ca vikramya jagataḥ prabhuḥ
videhāvakarotpārtha caidyaṃ ca balagarvitam
- 10
नैषादिम् एकलव्यं च चक्रे कालिङ्गमागधान्
गान्धारान्काशिराजं च मरुभूमौ च पार्थिवान्
naiṣādim ekalavyaṃ ca cakre kāliṅgamāgadhān
gāndhārānkāśirājaṃ ca marubhūmau ca pārthivān
- 11
प्राच्यांश्च दाक्षिणात्यांश्च पार्वतीयांस्तथा नृपान्
सो ऽभ्युपेक्षितवान् एतम् अनयं मधुसूदनः
prācyāṃśca dākṣiṇātyāṃśca pārvatīyāṃstathā nṛpān
so 'bhyupekṣitavān etam anayaṃ madhusūdanaḥ
- 12
ततः पुत्रांश्च पौत्रांश्च भ्रातॄन् अथ सखीन् अपि
शयानान्निहतान्दृष्ट्वा ततो माम् अब्रवीद् इदम्
tataḥ putrāṃśca pautrāṃśca bhrātṝn atha sakhīn api
śayānānnihatāndṛṣṭvā tato mām abravīd idam
- 13
सम्प्राप्तो ऽद्यायम् अस्यान्तः कुलस्य पुरुषर्षभ
आगमिष्यति बीभत्सुर् इमां द्वारवतीं पुरीम्
samprāpto 'dyāyam asyāntaḥ kulasya puruṣarṣabha
āgamiṣyati bībhatsur imāṃ dvāravatīṃ purīm
- 14
आख्येयं तस्य यद्वृत्तं वृष्णीनां वैशसं महत्
स तु श्रुत्वा महातेजा यदूनाम् अनयं प्रभो
आगन्ता क्षिप्रम् एवेह न मे ऽत्रास्ति विचारणा
ākhyeyaṃ tasya yadvṛttaṃ vṛṣṇīnāṃ vaiśasaṃ mahat
sa tu śrutvā mahātejā yadūnām anayaṃ prabho
āgantā kṣipram eveha na me 'trāsti vicāraṇā
- 15
यो ऽहं तम् अर्जुनं विद्धि यो ऽर्जुनः सो ऽहम् एव तु
यद्ब्रूयात्तत्तथा कार्यम् इति बुध्यस्व माधव
yo 'haṃ tam arjunaṃ viddhi yo 'rjunaḥ so 'ham eva tu
yadbrūyāttattathā kāryam iti budhyasva mādhava
- 16
स स्त्रीषु प्राप्तकालं वः पाण्डवो बालकेषु च
प्रतिपत्स्यति बीभत्सुर्भवतश्चौर्ध्वदेहिकम्
sa strīṣu prāptakālaṃ vaḥ pāṇḍavo bālakeṣu ca
pratipatsyati bībhatsurbhavataścaurdhvadehikam
- 17
इमां च नगरीं सद्यः प्रतियाते धनंजये
प्राकाराट्टालकोपेतां समुद्रः प्लावयिष्यति
imāṃ ca nagarīṃ sadyaḥ pratiyāte dhanaṃjaye
prākārāṭṭālakopetāṃ samudraḥ plāvayiṣyati
- 18
अहं हि देशे कस्मिंश्चित्पुण्ये नियमम् आस्थितः
कालं कर्ता सद्य एव रामेण सह धीमता
ahaṃ hi deśe kasmiṃścitpuṇye niyamam āsthitaḥ
kālaṃ kartā sadya eva rāmeṇa saha dhīmatā
- 19
एवम् उक्त्वा हृषीकेशो माम् अचिन्त्यपराक्रमः
हित्वा मां बालकैः सार्धं दिशं काम् अप्यगात्प्रभुः
evam uktvā hṛṣīkeśo mām acintyaparākramaḥ
hitvā māṃ bālakaiḥ sārdhaṃ diśaṃ kām apyagātprabhuḥ
- 20
सो ऽहं तौ च महात्मानौ चिन्तयन्भ्रातरौ तव
घोरं ज्ञातिवधं चैव न भुञ्जे शोककर्शितः
so 'haṃ tau ca mahātmānau cintayanbhrātarau tava
ghoraṃ jñātivadhaṃ caiva na bhuñje śokakarśitaḥ
- 21
न च भोक्ष्ये न जीविष्ये दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि पाण्डव
यद् उक्तं पार्थ कृष्णेन तत्सर्वम् अखिलं कुरु
na ca bhokṣye na jīviṣye diṣṭyā prāpto 'si pāṇḍava
yad uktaṃ pārtha kṛṣṇena tatsarvam akhilaṃ kuru
- 22
एतत्ते पार्थ राज्यं च स्त्रियो रत्नानि चैव ह
इष्टान्प्राणान् अहं हीमांस्त्यक्ष्यामि रिपुसूदन
etatte pārtha rājyaṃ ca striyo ratnāni caiva ha
iṣṭānprāṇān ahaṃ hīmāṃstyakṣyāmi ripusūdana

