194 shlokas
- 1
ततः प्रातः प्रबुद्धस्तां स शक्तियशसं प्रियाम्
नरवाहनदत्तो ऽत्र ध्यायन्व्याकुलतां ययौ
tataḥ prātaḥ prabuddhastāṃ sa śaktiyaśasaṃ priyām
naravāhanadatto 'tra dhyāyanvyākulatāṃ yayau
- 2
तद्विवाहावधेः शेषं मासस्य युगसंनिभम्
मन्वानो न रतिं लेभे नवोढोत्केन चेतसा
tadvivāhāvadheḥ śeṣaṃ māsasya yugasaṃnibham
manvāno na ratiṃ lebhe navoḍhotkena cetasā
- 3
तद्बुद्ध्वा गोमुखमुखात्स्नेहात्तस्य पितान्तिकम्
वत्सराजः स्वसचिवान्प्राहिणोत्सवसन्तकान्
tadbuddhvā gomukhamukhātsnehāttasya pitāntikam
vatsarājaḥ svasacivānprāhiṇotsavasantakān
- 4
तद्गौरवात्तधैर्ये च तस्मिन्वत्सेश्वरात्मजे
विदग्धो गोमुखो मन्त्री वसन्तकम् उवाच तम्
tadgauravāttadhairye ca tasminvatseśvarātmaje
vidagdho gomukho mantrī vasantakam uvāca tam
- 5
युवराजमनस्तुष्टिकरीम् आर्य वसन्तक
विचित्रां कांचिदाख्याहि कथाम् अभिनवाम् इति
yuvarājamanastuṣṭikarīm ārya vasantaka
vicitrāṃ kāṃcidākhyāhi kathām abhinavām iti
- 6
ततो वसन्तको धीमान्कथां वक्तुं प्रचक्रमे
मालवे श्रीधरो नाम प्रख्यातो ऽभूद्द्विजोत्तमः
tato vasantako dhīmānkathāṃ vaktuṃ pracakrame
mālave śrīdharo nāma prakhyāto 'bhūddvijottamaḥ
- 7
उत्पद्येते स्म तस्य द्वौ सदृशौ यमजौ सुतौ
ज्येष्ठो यशोधरो नाम तस्य लक्ष्मीधरो ऽनुजः
utpadyete sma tasya dvau sadṛśau yamajau sutau
jyeṣṭho yaśodharo nāma tasya lakṣmīdharo 'nujaḥ
- 8
यौवनस्थौ च तौ विद्याप्राप्तये भ्रातरावुभौ
देशान्तरं प्रतस्थाते सहितौ पितृसंज्ञया
yauvanasthau ca tau vidyāprāptaye bhrātarāvubhau
deśāntaraṃ pratasthāte sahitau pitṛsaṃjñayā
- 9
क्रमात्पथि व्रजन्तौ च प्रापतुस्तौ महाटवीम्
अजलाम् अतरुच्छायां संतप्तसिकताचिताम्
kramātpathi vrajantau ca prāpatustau mahāṭavīm
ajalām atarucchāyāṃ saṃtaptasikatācitām
- 10
तत्र यान्तौ परिक्रान्तावातपेन तृषा च तौ
एकं सफलसच्छायां सायं सम्प्रापतुस्तरुम्
tatra yāntau parikrāntāvātapena tṛṣā ca tau
ekaṃ saphalasacchāyāṃ sāyaṃ samprāpatustarum
- 11
मूले तस्य तरोश्चैकां वापीं पृथगवस्थिताम्
शीतलस्वच्छसलिलां कमलामोदवासिताम्
mūle tasya taroścaikāṃ vāpīṃ pṛthagavasthitām
śītalasvacchasalilāṃ kamalāmodavāsitām
- 12
तस्यां स्नात्वा कृताहारौ पीतशीताम्बुनिर्वृतौ
शिलापट्टोपविष्टौ च क्षणं विश्राम्यतः स्म तौ
tasyāṃ snātvā kṛtāhārau pītaśītāmbunirvṛtau
śilāpaṭṭopaviṣṭau ca kṣaṇaṃ viśrāmyataḥ sma tau
- 13
अस्तं गते रवौ संध्याम् उपास्य प्राणिनां भयात्
नेतुं निशां भ्रातरौ तौ तमारुरुहतुस्तरुम्
astaṃ gate ravau saṃdhyām upāsya prāṇināṃ bhayāt
netuṃ niśāṃ bhrātarau tau tamāruruhatustarum
- 14
निशामुखे च तत्राधो वाप्यास्तस्माज्जलान्तरात्
उद्गच्छन्ति स्म पुरुषा बहवः पश्यतोस्तयोः
niśāmukhe ca tatrādho vāpyāstasmājjalāntarāt
udgacchanti sma puruṣā bahavaḥ paśyatostayoḥ
- 15
तेषां चाशोधयत्कश्चिद्भूमिं तां कश्चिदालिपत्
कश्चिच्च तत्र पुष्पाणि पञ्चवर्णान्यवाकिरत्
teṣāṃ cāśodhayatkaścidbhūmiṃ tāṃ kaścidālipat
kaścicca tatra puṣpāṇi pañcavarṇānyavākirat
- 16
कश्चित्कनकपर्यङ्कम् आनीयात्र न्यवेशयत्
कश्चित्तस्तार तस्मिंश्च तूलिकां प्रच्छदोत्तराम्
kaścitkanakaparyaṅkam ānīyātra nyaveśayat
kaścittastāra tasmiṃśca tūlikāṃ pracchadottarām
- 17
केचित्पुष्पाङ्गरागादि पानमाहारमुत्तमम्
आनीय स्थापयामासुरेकदेशे तरोस्तले
kecitpuṣpāṅgarāgādi pānamāhāramuttamam
ānīya sthāpayāmāsurekadeśe tarostale
- 18
ततो वापीतलात्तस्माद्रूपेण जितमन्मथः
उदगात्पुरुषः खड्गी दिव्याभरणभूषितः
tato vāpītalāttasmādrūpeṇa jitamanmathaḥ
udagātpuruṣaḥ khaḍgī divyābharaṇabhūṣitaḥ
- 19
तस्मिंस्तत्रासनासीने कॢप्तमाल्यानुलेपनाः
सर्वे परिजनास्तस्यां वाप्याम् एव ममज्जिरे
tasmiṃstatrāsanāsīne kḷptamālyānulepanāḥ
sarve parijanāstasyāṃ vāpyām eva mamajjire
- 20
अथोज्जगार स मुखाद् एकां भव्याकृतिं प्रियाम्
विनीतवेषां मङ्गल्यमाल्याभरणधारिणीम्
athojjagāra sa mukhād ekāṃ bhavyākṛtiṃ priyām
vinītaveṣāṃ maṅgalyamālyābharaṇadhāriṇīm
- 21
द्वितीयां चातिरूपाढ्यां सद्वस्त्राभरणोज्ज्वलाम्
ते च भार्ये उभे तस्य पश्चिमा वल्लभा पुनः
dvitīyāṃ cātirūpāḍhyāṃ sadvastrābharaṇojjvalām
te ca bhārye ubhe tasya paścimā vallabhā punaḥ
- 22
ततो ऽत्र रत्नपात्राणि न्यस्य पात्रद्वये तयोः
भर्तुः सपत्न्याश्चाहारं पानं चोपानयत्सती
tato 'tra ratnapātrāṇi nyasya pātradvaye tayoḥ
bhartuḥ sapatnyāścāhāraṃ pānaṃ copānayatsatī
- 23
तयोर्भुक्तवतोः सापि बुभुजे सो ऽथ तत्पतिः
पर्यङ्कशयनं भेजे तया साकं द्वितीयया
tayorbhuktavatoḥ sāpi bubhuje so 'tha tatpatiḥ
paryaṅkaśayanaṃ bheje tayā sākaṃ dvitīyayā
- 24
अनुभूय रतिक्रीडासुखं निद्रां जगाम सः
आद्या च भार्या सा तस्य पादसंवाहनं व्यधात्
anubhūya ratikrīḍāsukhaṃ nidrāṃ jagāma saḥ
ādyā ca bhāryā sā tasya pādasaṃvāhanaṃ vyadhāt
- 25
द्वितीया साप्य् अनिद्रैव तस्याभूच्छयने प्रिया
दृष्ट्वैतत्तौ विप्रपुत्रौ तरुस्थावूचतुर्मिथः
dvitīyā sāpy anidraiva tasyābhūcchayane priyā
dṛṣṭvaitattau vipraputrau tarusthāvūcaturmithaḥ
- 26
को ऽयं स्याद् अवतीर्यैतत्पादसंवाहिकाम् इमाम्
एतस्य किल पृच्छावः सर्वे ह्य् अविकृता अमी
ko 'yaṃ syād avatīryaitatpādasaṃvāhikām imām
etasya kila pṛcchāvaḥ sarve hy avikṛtā amī
- 27
अवतीर्याथ तौ यावद् आद्यां ताम् उपसर्पतः
यशोधरं तयोस्तावद्द्वितीया सा ददर्श तम्
avatīryātha tau yāvad ādyāṃ tām upasarpataḥ
yaśodharaṃ tayostāvaddvitīyā sā dadarśa tam
- 28
उत्थाय शयनात्पत्युः सुप्तस्योद्दामचापला
तम् उपेत्य सुरूपं सा मां भजस्वेत्यभाषत
utthāya śayanātpatyuḥ suptasyoddāmacāpalā
tam upetya surūpaṃ sā māṃ bhajasvetyabhāṣata
- 29
पापे त्वं परदारा मे तवाहं परपूरुषः
तत्किमेवं ब्रवीषीति तेनोक्ता साब्रवीत्पुनः
pāpe tvaṃ paradārā me tavāhaṃ parapūruṣaḥ
tatkimevaṃ bravīṣīti tenoktā sābravītpunaḥ
- 30
त्वादृशानां शतेनाहं संगता किं भयं तव
न चेत्प्रत्येषि पश्यैतदङ्गुलीयशतं मम
tvādṛśānāṃ śatenāhaṃ saṃgatā kiṃ bhayaṃ tava
na cetpratyeṣi paśyaitadaṅgulīyaśataṃ mama

