39 shlokas
- 1
द्विविधा तृतीयाप्रकृतिः स्त्रीरूपिणी पुरुषरूपिणी च
dvividhā tṛtīyāprakṛtiḥ strīrūpiṇī puruṣarūpiṇī ca
- 2
तत्र स्त्रीरूपिणी स्त्रिया वेषमालापं लीलां भावं मृदुत्वं भीरुत्वं मुग्धताम् असहिष्णुतां व्रीडां चानुकुर्वीत
tatra strīrūpiṇī striyā veṣamālāpaṃ līlāṃ bhāvaṃ mṛdutvaṃ bhīrutvaṃ mugdhatām asahiṣṇutāṃ vrīḍāṃ cānukurvīta
- 3
तस्या वदने जघनकर्म
तदौपरिष्टकम् आचक्षते
tasyā vadane jaghanakarma
tadaupariṣṭakam ācakṣate
- 4
सा ततो रतिम् आभिमानिकीं वृत्तिं च लिप्सेत्
वेश्यावच्चरितं प्रकाशयेत्
इति स्त्रीरूपिणी
sā tato ratim ābhimānikīṃ vṛttiṃ ca lipset
veśyāvaccaritaṃ prakāśayet
iti strīrūpiṇī
- 5
पुरुषरूपिणी तु प्रच्छन्नकामा पुरुषं लिप्समाना संवाहकभावम् उपजीवेत्
संवाहने परिष्वजमानेव गात्रैर् ऊरू नायकस्य मृद्नीयात्
प्रसृतपरिचया चोरुमूलं सजघनम् इति संस्पृशेत्
तत्र स्थिरलिङ्गताम् उपलभ्य चास्य पाणिमन्थेन परिघट्टयेत्
चापलम् अस्य कुत्सयन्तीव हसेत्
कृतलक्षणेनाप्युपलब्धवैकृतेनापि न चोद्यत इति चेत्स्वयम् उपक्रमेत्
पुरुषेण च चोद्यमाना विवदेत्
कृच्छ्रेण चाभ्युपगच्छेत्
puruṣarūpiṇī tu pracchannakāmā puruṣaṃ lipsamānā saṃvāhakabhāvam upajīvet
saṃvāhane pariṣvajamāneva gātrair ūrū nāyakasya mṛdnīyāt
prasṛtaparicayā corumūlaṃ sajaghanam iti saṃspṛśet
tatra sthiraliṅgatām upalabhya cāsya pāṇimanthena parighaṭṭayet
cāpalam asya kutsayantīva haset
kṛtalakṣaṇenāpyupalabdhavaikṛtenāpi na codyata iti cetsvayam upakramet
puruṣeṇa ca codyamānā vivadet
kṛcchreṇa cābhyupagacchet
- 6
तत्र कर्माष्टविधं समुच्चयप्रयोज्यम्
निमितं पार्श्वतोदष्टं बहिःसंदंशो ऽन्तःसंदंशश्चुम्बितकं परिमृष्टकम् आम्रचूषितकं संगर इति
tatra karmāṣṭavidhaṃ samuccayaprayojyam
nimitaṃ pārśvatodaṣṭaṃ bahiḥsaṃdaṃśo 'ntaḥsaṃdaṃśaścumbitakaṃ parimṛṣṭakam āmracūṣitakaṃ saṃgara iti
- 7
तेष्व् एकैकम् अभ्युपगम्य विरामाभीप्सां दर्शयेत्
teṣv ekaikam abhyupagamya virāmābhīpsāṃ darśayet
- 8
इतरश्च पूर्वस्मिन्न् अभ्युपगते तदुत्तरम् एवापरं निर्दिशेत्
तस्मिन्न् अपि सिद्धे तदुत्तरम् इति
itaraśca pūrvasminn abhyupagate taduttaram evāparaṃ nirdiśet
tasminn api siddhe taduttaram iti
- 9
करावलम्बितम् ओष्ठयोर् उपरि विन्यस्तम् अपविध्य मुखं विधुनुयात्
तन्निमितम्
karāvalambitam oṣṭhayor upari vinyastam apavidhya mukhaṃ vidhunuyāt
tannimitam
- 10
हस्तेणाग्रम् अवच्छाद्य पार्श्वतो निर्दशनम् ओष्ठाभ्याम् अवपीड्य भवत्व् एतावद् इति सान्त्वयेत्
तत्पार्श्वतोदष्टम्
hasteṇāgram avacchādya pārśvato nirdaśanam oṣṭhābhyām avapīḍya bhavatv etāvad iti sāntvayet
tatpārśvatodaṣṭam
- 11
भूयश्चोदिता संमीलितौष्ठी तस्याग्रं निष्पीड्य कर्षयन्तीव चुम्बेत्
इति बहिःसंदंशः
bhūyaścoditā saṃmīlitauṣṭhī tasyāgraṃ niṣpīḍya karṣayantīva cumbet
iti bahiḥsaṃdaṃśaḥ
- 12
तस्मिन्न् एवाभ्यर्थनया किंचिद् अधिकं प्रवेशयेत्
इत्य् अन्तःसंदंशः
tasminn evābhyarthanayā kiṃcid adhikaṃ praveśayet
ity antaḥsaṃdaṃśaḥ
- 13
करावलम्बितस्यौष्ठवद्ग्रहणं चुम्बितकम्
karāvalambitasyauṣṭhavadgrahaṇaṃ cumbitakam
- 14
तत्कृत्वा जिह्वाग्रेण सर्वतो घट्टनम् अग्रे च व्यधनम् इति परिमृष्टकम्
tatkṛtvā jihvāgreṇa sarvato ghaṭṭanam agre ca vyadhanam iti parimṛṣṭakam
- 15
तथाभूतम् एव रागवशाद् अर्धप्रविष्टं निर्दयम् अवपीड्यावपीड्य मुञ्चेत्
इति आम्रचूषितकम्
tathābhūtam eva rāgavaśād ardhapraviṣṭaṃ nirdayam avapīḍyāvapīḍya muñcet
iti āmracūṣitakam
- 16
पुरुषाभिप्रायाद् एव गिरेत्पीडयेच्च आ परिसमाप्तेः
इति संगरः
puruṣābhiprāyād eva giretpīḍayecca ā parisamāpteḥ
iti saṃgaraḥ
- 17
यथार्थं चात्र स्तननप्रहणनयोः प्रयोगः
इत्यौपरिष्टकम्
yathārthaṃ cātra stananaprahaṇanayoḥ prayogaḥ
ityaupariṣṭakam
- 18
कुलटाः स्वैरिण्यः परिचारिकाः संवाहिकाश्चाप्येतत्प्रयोजयन्ति
kulaṭāḥ svairiṇyaḥ paricārikāḥ saṃvāhikāścāpyetatprayojayanti
- 19
तद् एतत्तु न कार्यम्
पुनर् अपि ह्यासां वदनसंसर्गे स्वयम् एवार्तिं प्रपद्येत
इत्याचार्याः
tad etattu na kāryam
punar api hyāsāṃ vadanasaṃsarge svayam evārtiṃ prapadyeta
ityācāryāḥ
- 20
वेश्याकामिनो ऽयम् अदोषः
इति वात्स्यायनः
veśyākāmino 'yam adoṣaḥ
iti vātsyāyanaḥ
- 21
तस्माद्यास्त्वौपरिष्टकम् आचरन्ति न ताभिः सह संसृज्यन्ते प्राच्याः
tasmādyāstvaupariṣṭakam ācaranti na tābhiḥ saha saṃsṛjyante prācyāḥ
- 22
वेश्याभिर् एव न संसृज्यन्ते आहिच्छत्रिकाः संसृष्टा अपि मुखकर्म तासां परिहरन्ति
veśyābhir eva na saṃsṛjyante āhicchatrikāḥ saṃsṛṣṭā api mukhakarma tāsāṃ pariharanti
- 23
निरपेक्षाः साकेताः संसृज्यन्ते
nirapekṣāḥ sāketāḥ saṃsṛjyante
- 24
न तु स्वयम् औपरिष्टकम् आचरन्ति नागरकाः
na tu svayam aupariṣṭakam ācaranti nāgarakāḥ
- 25
सर्वम् अविशङ्कया प्रयोजयन्ति सौरसेनाः
sarvam aviśaṅkayā prayojayanti saurasenāḥ
- 26
एवं ह्याहुः
को हि योषितां शीलं शौचम् आचारं चरित्रं प्रत्ययं वचनं वा श्रद्धातुम् अर्हति
निसर्गाद् एव हि मलिनदृष्टयो भवन्त्येता न परित्याज्याः
एवं ह्याहुः
वत्सः प्रस्रवणे मेध्यः श्वा मृगग्रहणे शुचिः
शकुनिः फलपाते तु स्त्रीमुखं रतिसंगमे
evaṃ hyāhuḥ
ko hi yoṣitāṃ śīlaṃ śaucam ācāraṃ caritraṃ pratyayaṃ vacanaṃ vā śraddhātum arhati
nisargād eva hi malinadṛṣṭayo bhavantyetā na parityājyāḥ
evaṃ hyāhuḥ
vatsaḥ prasravaṇe medhyaḥ śvā mṛgagrahaṇe śuciḥ
śakuniḥ phalapāte tu strīmukhaṃ ratisaṃgame
- 27
शिष्टविप्रतिपत्तेः स्मृतिवाक्यस्य च सावकाशत्वाद्देशस्थितेर् आत्मनश्च वृत्तिप्रत्ययानुरूपं प्रवर्तेत
इति वात्स्यायनः
śiṣṭavipratipatteḥ smṛtivākyasya ca sāvakāśatvāddeśasthiter ātmanaśca vṛttipratyayānurūpaṃ pravarteta
iti vātsyāyanaḥ
- 28
भवन्ति चात्र श्लोकाः
प्रमृष्टकुण्डलाश्चापि युवानः परिचारकाः
केषांचिद् एव कुर्वन्ति नराणाम् औपरिष्टकम्
bhavanti cātra ślokāḥ
pramṛṣṭakuṇḍalāścāpi yuvānaḥ paricārakāḥ
keṣāṃcid eva kurvanti narāṇām aupariṣṭakam
- 29
तथा नागरकाः केचिद् अन्योन्यस्य हितैषिणः
कुर्वन्ति रूढविश्वासाः परस्परपरिग्रहम्
tathā nāgarakāḥ kecid anyonyasya hitaiṣiṇaḥ
kurvanti rūḍhaviśvāsāḥ parasparaparigraham
- 30
पुरुषाश्च तथा स्त्रीषु कर्मैतत्किल कुर्वते
व्यासस्तस्य च विज्ञेयो मुखचुम्बनवद्विधिः
puruṣāśca tathā strīṣu karmaitatkila kurvate
vyāsastasya ca vijñeyo mukhacumbanavadvidhiḥ

