16 shlokas
- 1
त्र्यहव्रतं चरति
tryahavrataṃ carati
- 2
अक्षारम् अलवणम् अशमीधान्यं भुञ्जानो ऽधःशाय्य् अमृन्मयपाय्य् अशूद्रोच्छिष्ट्य् अमधुमांसाश्य् अदिवास्वाप्य् उभौ कालौ भिक्षाचर्यम् उदकुम्भम् इत्य् आहरन्न् अहरहः काष्ठकलापम् उभौ कालौ सायं सायं वा समिधो ऽभ्यादधाति
akṣāram alavaṇam aśamīdhānyaṃ bhuñjāno 'dhaḥśāyy amṛnmayapāyy aśūdrocchiṣṭy amadhumāṃsāśy adivāsvāpy ubhau kālau bhikṣācaryam udakumbham ity āharann aharahaḥ kāṣṭhakalāpam ubhau kālau sāyaṃ sāyaṃ vā samidho 'bhyādadhāti
- 3
पुरस्तात्परिषेचनाद्यथा ह तद्वसवो गौर्यम् इति प्रदक्षिणमग्निं परिमृज्य परिषिञ्चति यथा पुरस्तात्
purastātpariṣecanādyathā ha tadvasavo gauryam iti pradakṣiṇamagniṃ parimṛjya pariṣiñcati yathā purastāt
- 4
व्याहृतिभिः समिधो ऽभ्यादधात्य् एकैकशः समस्ताभिश्चैषा ते अग्ने समित्तया वर्धस्व चा च प्यायस्व वर्धिषीमहि च वयम् आ च प्यासिषीमहि स्वाहा मेधां म इन्द्रो ददातु मेधां देवी सरस्वती मेधां मे अश्विनावुभाव् आधत्तां पुष्करस्रजौ स्वाहाप्सरासु च या मेधा गन्धर्वेषु च यन्मनो दैवी मेधा मनुष्यजा सा मां मेधा सुरभिर्जुषतां स्वाहा आ मां मेधा सुरभिर्विश्वरूपा हिरण्यवर्णा जगती जगम्या ऊर्जस्वती पयसा पिन्वमाना सा मां मेधा सुप्रतीका जुषतां स्वाहेति
vyāhṛtibhiḥ samidho 'bhyādadhāty ekaikaśaḥ samastābhiścaiṣā te agne samittayā vardhasva cā ca pyāyasva vardhiṣīmahi ca vayam ā ca pyāsiṣīmahi svāhā medhāṃ ma indro dadātu medhāṃ devī sarasvatī medhāṃ me aśvināvubhāv ādhattāṃ puṣkarasrajau svāhāpsarāsu ca yā medhā gandharveṣu ca yanmano daivī medhā manuṣyajā sā māṃ medhā surabhirjuṣatāṃ svāhā ā māṃ medhā surabhirviśvarūpā hiraṇyavarṇā jagatī jagamyā ūrjasvatī payasā pinvamānā sā māṃ medhā supratīkā juṣatāṃ svāheti
- 5
तथैव परिमृज्य परिषिञ्चति यथा पुरस्तात्
tathaiva parimṛjya pariṣiñcati yathā purastāt
- 6
यत्ते अग्ने तेजस्तेनाहम् इत्येतैर्मन्त्रैर् उपतिष्ठते मयि मेधां मयि प्रजाम् इति च
yatte agne tejastenāham ityetairmantrair upatiṣṭhate mayi medhāṃ mayi prajām iti ca
- 7
त्र्यहे पर्यवेते तथैव त्रिवृतान्नेन ब्राह्मणान्परिविष्य पुण्याहं स्वस्त्ययनम् ऋद्धिम् इति वाचयित्वा व्रतं विसृजते ऽग्ने व्रतपते व्रतम् अचारिषम् इत्येतैः संनतैः
tryahe paryavete tathaiva trivṛtānnena brāhmaṇānpariviṣya puṇyāhaṃ svastyayanam ṛddhim iti vācayitvā vrataṃ visṛjate 'gne vratapate vratam acāriṣam ityetaiḥ saṃnataiḥ
- 8
एतद्व्रत एवात ऊर्ध्वम्
etadvrata evāta ūrdhvam
- 9
आचार्यकुलवास्य् अश्नाति क्षारं लवणं शमीधान्यमिति
ācāryakulavāsy aśnāti kṣāraṃ lavaṇaṃ śamīdhānyamiti
- 10
दण्डी जटी मेखली
daṇḍī jaṭī mekhalī
- 11
शिखाजटो वा स्यात्
śikhājaṭo vā syāt
- 12
काषायमजिनं वा वस्ते
kāṣāyamajinaṃ vā vaste
- 13
न स्त्रियमुपैति
na striyamupaiti
- 14
अष्टाचत्वारिंशद्वर्षाणि चतुर्विंशतिं द्वादश यावद्ग्रहणं वा
aṣṭācatvāriṃśadvarṣāṇi caturviṃśatiṃ dvādaśa yāvadgrahaṇaṃ vā
- 15
न त्वेवाव्रतः स्यात्
na tvevāvrataḥ syāt
- 16
काण्डोपाकरणे काण्डविसर्गे च सदसस्पतिम् अद्भुतं प्रियम् इन्द्रस्य काम्यं सनिं मेधाम् अयासिषं स्वाहेति काण्डर्षिर्द्वितीय इमं मे वरुण तत्त्वा यामि त्वं नो अग्ने स त्वं नो अग्ने त्वमग्ने अयासि प्रजापते यद् अस्य कर्मणो ऽत्यरीरिचम् इति चात्रैके जयाभ्यातानान्राष्ट्रभृत इत्य् उपजुह्वति यथा पुरस्तात्
kāṇḍopākaraṇe kāṇḍavisarge ca sadasaspatim adbhutaṃ priyam indrasya kāmyaṃ saniṃ medhām ayāsiṣaṃ svāheti kāṇḍarṣirdvitīya imaṃ me varuṇa tattvā yāmi tvaṃ no agne sa tvaṃ no agne tvamagne ayāsi prajāpate yad asya karmaṇo 'tyarīricam iti cātraike jayābhyātānānrāṣṭrabhṛta ity upajuhvati yathā purastāt

