19 shlokas
- 1
विराजो दोहो ऽसि
मयि दोहः पद्यायै विराजः
इति यो ऽस्य पादौ प्रक्षालयति तस्य हस्तावभिमृश्यात्मानं प्रत्यभिमृशति
मयि तेज इन्द्रियं वीर्यम् आयुः कीर्तिर्वर्चो यशो बलम्
इति
virājo doho 'si
mayi dohaḥ padyāyai virājaḥ
iti yo 'sya pādau prakṣālayati tasya hastāvabhimṛśyātmānaṃ pratyabhimṛśati
mayi teja indriyaṃ vīryam āyuḥ kīrtirvarco yaśo balam
iti
- 2
अथास्मै
अर्घ्यम्
इति प्राह
athāsmai
arghyam
iti prāha
- 3
तत्प्रतिगृह्णाति
आ मागन्यशसा संसृज तेजसा वर्चसा पयसा च
तं मा कुरु प्रियं प्रजानाम् अधिपतिं पशूनाम्
इति
tatpratigṛhṇāti
ā māganyaśasā saṃsṛja tejasā varcasā payasā ca
taṃ mā kuru priyaṃ prajānām adhipatiṃ paśūnām
iti
- 4
समुद्रं वः प्रहिणोम्यक्षिताः स्वां योनिम् अपिगच्छताछिद्रः प्रजया भूयासं मा परासेचि मत्पयः
इति शेषं निनीयमानम् अनुमन्त्रयते
samudraṃ vaḥ prahiṇomyakṣitāḥ svāṃ yonim apigacchatāchidraḥ prajayā bhūyāsaṃ mā parāseci matpayaḥ
iti śeṣaṃ ninīyamānam anumantrayate
- 5
अथास्मै
आचमनीयम्
इति प्राह
athāsmai
ācamanīyam
iti prāha
- 6
अमृतोपस्तरणम् असीत्य् अप आचामति
amṛtopastaraṇam asīty apa ācāmati
- 7
अथास्मै
मधुपर्कः
इति प्राह
athāsmai
madhuparkaḥ
iti prāha
- 8
तं सावित्रेणोभाभ्यां हस्ताभ्यां प्रतिगृह्य
पृथिव्यास्त्वा नाभौ सादयामीडायाः पद इति पृथिव्यां प्रतिष्ठाप्य
यन्मधुनो मधव्यं परमम् अन्नाद्यं रूपं तेनाहं मधुनो मधव्येन परमेण रूपेण परमो मधव्यो ऽन्नादो भूयासम्
इत्यङ्गुष्ठेनोपमध्यमया चाङ्गुल्या त्रिः प्रदक्षिणं संयुज्य
तेजसे त्वा श्रियै यशसे बलायान्नाद्याय प्राश्नामीति त्रिः प्राश्य यो ऽस्य रातिर्भवति तस्मा उच्छिष्टं प्रयच्छति
taṃ sāvitreṇobhābhyāṃ hastābhyāṃ pratigṛhya
pṛthivyāstvā nābhau sādayāmīḍāyāḥ pada iti pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya
yanmadhuno madhavyaṃ paramam annādyaṃ rūpaṃ tenāhaṃ madhuno madhavyena parameṇa rūpeṇa paramo madhavyo 'nnādo bhūyāsam
ityaṅguṣṭhenopamadhyamayā cāṅgulyā triḥ pradakṣiṇaṃ saṃyujya
tejase tvā śriyai yaśase balāyānnādyāya prāśnāmīti triḥ prāśya yo 'sya rātirbhavati tasmā ucchiṣṭaṃ prayacchati
- 9
सर्वं वा प्राश्यामृतापिधानम् असीत्य् अप आचामति
sarvaṃ vā prāśyāmṛtāpidhānam asīty apa ācāmati
- 10
अथास्मै
गौः
इति प्राह
athāsmai
gauḥ
iti prāha
- 11
तस्याः कर्मोत्सर्गो वा
tasyāḥ karmotsargo vā
- 12
गौर्धेनुर्भव्या माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाम् अमृतस्य नाभिः
प्र णु वोचं चिकितुषे जनाय मा गाम् अनागाम् अदितिं वधिष्ट
पिबतूदकं तृणान्यत्तु
ओमुत्सृजत
इत्युत्सर्गे संशास्ति
gaurdhenurbhavyā mātā rudrāṇāṃ duhitā vasūnāṃ svasādityānām amṛtasya nābhiḥ
pra ṇu vocaṃ cikituṣe janāya mā gām anāgām aditiṃ vadhiṣṭa
pibatūdakaṃ tṛṇānyattu
omutsṛjata
ityutsarge saṃśāsti
- 13
गौर् अस्य् अपहतपाप्माप पाप्मानं जहि मम चामुष्य च हतं मे द्विषन्तं हतो मे द्विषन्
कुरुत
इति क्रियमाणायाम्
gaur asy apahatapāpmāpa pāpmānaṃ jahi mama cāmuṣya ca hataṃ me dviṣantaṃ hato me dviṣan
kuruta
iti kriyamāṇāyām
- 14
उत्सर्गे ऽन्येन मांसेनान्नं संस्कृत्याथास्मै
भूतम्
इति प्राह
utsarge 'nyena māṃsenānnaṃ saṃskṛtyāthāsmai
bhūtam
iti prāha
- 15
तत्सुभूतं विराडन्नं तन्मा क्षायि तन्मेशीय तन्म ऊर्जं धास्तत्सुभूतम्
इत्युक्त्वाथाह
ब्राह्मणान्भोजयत
इति
tatsubhūtaṃ virāḍannaṃ tanmā kṣāyi tanmeśīya tanma ūrjaṃ dhāstatsubhūtam
ityuktvāthāha
brāhmaṇānbhojayata
iti
- 16
तेष्वस्मै भुक्तवत्स्वनुसंवृजिनम् अन्नम् आहारयति
teṣvasmai bhuktavatsvanusaṃvṛjinam annam āhārayati
- 17
तत्प्रतिगृह्णाति
द्यौस्ते ददातु पृथिवी प्रतिगृह्णातु पृथिवी ते ददातु प्राणः प्रतिगृह्णातु प्राणस्त्वाश्नातु प्राणः पिबतु
इति
tatpratigṛhṇāti
dyauste dadātu pṛthivī pratigṛhṇātu pṛthivī te dadātu prāṇaḥ pratigṛhṇātu prāṇastvāśnātu prāṇaḥ pibatu
iti
- 18
इन्द्राग्नी मे वर्चः कृणुताम्
इति यावत्कामं प्राश्य यो ऽस्य रातिर्भवति तस्मा उच्छिष्टं प्रयच्छति
indrāgnī me varcaḥ kṛṇutām
iti yāvatkāmaṃ prāśya yo 'sya rātirbhavati tasmā ucchiṣṭaṃ prayacchati
- 19
यं कामयेत न विच्छिद्येतेति
यस्मिन्भूतं च भव्यं च सर्वे लोका इह श्रिताः
तेन त्वाहं प्रतिगृह्णामि त्वामहं ब्रह्मणा त्वा मह्यं प्रतिगृह्णाम्य् असाव् इत्याचम्य
yaṃ kāmayeta na vicchidyeteti
yasminbhūtaṃ ca bhavyaṃ ca sarve lokā iha śritāḥ
tena tvāhaṃ pratigṛhṇāmi tvāmahaṃ brahmaṇā tvā mahyaṃ pratigṛhṇāmy asāv ityācamya

