25 shlokas
- 1
श्रीशुक उवाच
एवम् एतन्निगदितं पृष्टवान्यद्भवान्मम
नृणां यन्म्रियमाणानां मनुष्येषु मनीषिणाम्
śrīśuka uvāca
evam etannigaditaṃ pṛṣṭavānyadbhavānmama
nṛṇāṃ yanmriyamāṇānāṃ manuṣyeṣu manīṣiṇām
- 2
ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मणः पतिम्
इन्द्रम् इन्द्रियकामस्तु प्रजाकामः प्रजापतीन्
brahmavarcasakāmastu yajeta brahmaṇaḥ patim
indram indriyakāmastu prajākāmaḥ prajāpatīn
- 3
देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम्
वसुकामो वसून्रुद्रान्वीर्यकामो ऽथ वीर्यवान्
devīṃ māyāṃ tu śrīkāmastejaskāmo vibhāvasum
vasukāmo vasūnrudrānvīryakāmo 'tha vīryavān
- 4
अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामो ऽदितेः सुतान्
विश्वान्देवान्राज्यकामः साध्यान्संसाधको विशाम्
annādyakāmastvaditiṃ svargakāmo 'diteḥ sutān
viśvāndevānrājyakāmaḥ sādhyānsaṃsādhako viśām
- 5
आयुष्कामो ऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत्
प्रतिष्ठाकामः पुरुषो रोदसी लोकमातरौ
āyuṣkāmo 'śvinau devau puṣṭikāma ilāṃ yajet
pratiṣṭhākāmaḥ puruṣo rodasī lokamātarau
- 6
रूपाभिकामो गन्धर्वान्स्त्रीकामो ऽप्सर उर्वशीम्
आधिपत्यकामः सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम्
rūpābhikāmo gandharvānstrīkāmo 'psara urvaśīm
ādhipatyakāmaḥ sarveṣāṃ yajeta parameṣṭhinam
- 7
यज्ञं यजेद्यशस्कामः कोशकामः प्रचेतसम्
विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम्
yajñaṃ yajedyaśaskāmaḥ kośakāmaḥ pracetasam
vidyākāmastu giriśaṃ dāmpatyārtha umāṃ satīm
- 8
धर्मार्थ उत्तमश्लोकं तन्तुः तन्वन्पितॄन्यजेत्
रक्षाकामः पुण्यजनान् ओजस्कामो मरुद्गणान्
dharmārtha uttamaślokaṃ tantuḥ tanvanpitṝnyajet
rakṣākāmaḥ puṇyajanān ojaskāmo marudgaṇān
- 9
राज्यकामो मनून्देवान्निरृतिं त्वभिचरन्यजेत्
कामकामो यजेत्सोमम् अकामः पुरुषं परम्
rājyakāmo manūndevānnirṛtiṃ tvabhicaranyajet
kāmakāmo yajetsomam akāmaḥ puruṣaṃ param
- 10
अकामः सर्वकामो वा मोक्षकाम उदारधीः
तीव्रेण भक्तियोगेन यजेत पुरुषं परम्
akāmaḥ sarvakāmo vā mokṣakāma udāradhīḥ
tīvreṇa bhaktiyogena yajeta puruṣaṃ param
- 11
एतावान् एव यजताम् इह निःश्रेयसोदयः
भगवत्यचलो भावो यद्भागवतसङ्गतः
etāvān eva yajatām iha niḥśreyasodayaḥ
bhagavatyacalo bhāvo yadbhāgavatasaṅgataḥ
- 12
ज्ञानं यद् आप्रतिनिवृत्तगुणोर्मिचक्रम् आत्मप्रसाद उत यत्र गुणेष्वसङ्गः
कैवल्यसंमतपथस्त्वथ भक्तियोगः को निर्वृतो हरिकथासु रतिं न कुर्यात्
jñānaṃ yad āpratinivṛttaguṇormicakram ātmaprasāda uta yatra guṇeṣvasaṅgaḥ
kaivalyasaṃmatapathastvatha bhaktiyogaḥ ko nirvṛto harikathāsu ratiṃ na kuryāt
- 13
शौनक उवाच
इत्यभिव्याहृतं राजा निशम्य भरतर्षभः
किम् अन्यत्पृष्टवान्भूयो वैयासकिम् ऋषिं कविम्
śaunaka uvāca
ityabhivyāhṛtaṃ rājā niśamya bharatarṣabhaḥ
kim anyatpṛṣṭavānbhūyo vaiyāsakim ṛṣiṃ kavim
- 14
एतच्छुश्रूषतां विद्वन्सूत नो ऽर्हसि भाषितुम्
कथा हरिकथोदर्काः सतां स्युः सदसि ध्रुवम्
etacchuśrūṣatāṃ vidvansūta no 'rhasi bhāṣitum
kathā harikathodarkāḥ satāṃ syuḥ sadasi dhruvam
- 15
स वै भागवतो राजा पाण्डवेयो महारथः
बालक्रीडनकैः क्रीडन्कृष्णक्रीडां य आददे
sa vai bhāgavato rājā pāṇḍaveyo mahārathaḥ
bālakrīḍanakaiḥ krīḍankṛṣṇakrīḍāṃ ya ādade
- 16
वैयासकिश्च भगवान्वासुदेवपरायणः
उरुगायगुणोदाराः सतां स्युर्हि समागमे
vaiyāsakiśca bhagavānvāsudevaparāyaṇaḥ
urugāyaguṇodārāḥ satāṃ syurhi samāgame
- 17
आयुर्हरति वै पुंसाम् उद्यन्न् अस्तं च यन्न् असौ
तस्यर्ते यत्क्षणो नीत उत्तमश्लोकवार्तया
āyurharati vai puṃsām udyann astaṃ ca yann asau
tasyarte yatkṣaṇo nīta uttamaślokavārtayā
- 18
तरवः किं न जीवन्ति भस्त्राः किं न श्वसन्त्युत
न खादन्ति न मेहन्ति किं ग्रामे पशवो ऽपरे
taravaḥ kiṃ na jīvanti bhastrāḥ kiṃ na śvasantyuta
na khādanti na mehanti kiṃ grāme paśavo 'pare
- 19
श्वविड्वराहोष्ट्रखरैः संस्तुतः पुरुषः पशुः
न यत्कर्णपथोपेतो जातु नाम गदाग्रजः
śvaviḍvarāhoṣṭrakharaiḥ saṃstutaḥ puruṣaḥ paśuḥ
na yatkarṇapathopeto jātu nāma gadāgrajaḥ
- 20
बिले बतोरुक्रमविक्रमान्ये न शृण्वतः कर्णपुटे नरस्य
जिह्वासती दार्दुरिकेव सूत न चोपगायत्युरुगायगाथाः
bile batorukramavikramānye na śṛṇvataḥ karṇapuṭe narasya
jihvāsatī dārdurikeva sūta na copagāyatyurugāyagāthāḥ
- 21
भारः परं पट्टकिरीटजुष्टम् अप्युत्तमाङ्गं न नमेन्मुकुन्दम्
शावौ करौ नो कुरुते सपर्यां हरेर्लसत्काञ्चनकङ्कणौ वा
bhāraḥ paraṃ paṭṭakirīṭajuṣṭam apyuttamāṅgaṃ na namenmukundam
śāvau karau no kurute saparyāṃ harerlasatkāñcanakaṅkaṇau vā
- 22
बर्हायिते ते नयने नराणां लिङ्गानि विष्णोर्न निरीक्षतो ये
पादौ नृणां तौ द्रुमजन्मभाजौ क्षेत्राणि नानुव्रजतो हरेर्यौ
barhāyite te nayane narāṇāṃ liṅgāni viṣṇorna nirīkṣato ye
pādau nṛṇāṃ tau drumajanmabhājau kṣetrāṇi nānuvrajato hareryau
- 23
जीवञ्छवो भागवताङ्घ्रिरेणुं न जातु मर्त्यो ऽभिलभेत यस्तु
श्रीविष्णुपद्या मनुजस्तुलस्याः श्वसञ्छवो यस्तु न वेद गन्धम्
jīvañchavo bhāgavatāṅghrireṇuṃ na jātu martyo 'bhilabheta yastu
śrīviṣṇupadyā manujastulasyāḥ śvasañchavo yastu na veda gandham
- 24
तदश्मसारं हृदयं बतेदं यद्गृह्यमाणैर्हरिनामधेयैः
न विक्रियेताथ यदा विकारो नेत्रे जलं गात्ररुहेषु हर्षः
tadaśmasāraṃ hṛdayaṃ batedaṃ yadgṛhyamāṇairharināmadheyaiḥ
na vikriyetātha yadā vikāro netre jalaṃ gātraruheṣu harṣaḥ
- 25
अथाभिधेह्यङ्ग मनोऽनुकूलं प्रभाषसे भागवतप्रधानः
यदाह वैयासकिरात्मविद्याविशारदो नृपतिं साधु पृष्टः
athābhidhehyaṅga mano'nukūlaṃ prabhāṣase bhāgavatapradhānaḥ
yadāha vaiyāsakirātmavidyāviśārado nṛpatiṃ sādhu pṛṣṭaḥ

