36 shlokas
- 1
संस्थाध्यक्षः पण्यसंस्थायां पुराणभाण्डानां स्वकरणविशुद्धानाम् आधानं विक्रयं वा स्थापयेत्
saṃsthādhyakṣaḥ paṇyasaṃsthāyāṃ purāṇabhāṇḍānāṃ svakaraṇaviśuddhānām ādhānaṃ vikrayaṃ vā sthāpayet
- 2
तुलामानभाण्डानि चावेक्षेत पौतवापचारात्
tulāmānabhāṇḍāni cāvekṣeta pautavāpacārāt
- 3
परिमाणीद्रोणयोर् अर्धपलहीनातिरिक्तम् अदोषः
parimāṇīdroṇayor ardhapalahīnātiriktam adoṣaḥ
- 4
पलहीनातिरिक्ते द्वादशपणो दण्डः
palahīnātirikte dvādaśapaṇo daṇḍaḥ
- 5
तेन पलोत्तरा दण्डवृद्धिर्व्याख्याता
tena palottarā daṇḍavṛddhirvyākhyātā
- 6
तुलायाः कर्षहीनातिरिक्तम् अदोषः
tulāyāḥ karṣahīnātiriktam adoṣaḥ
- 7
द्विकर्षहीनातिरिक्ते षट्पणो दण्डः
dvikarṣahīnātirikte ṣaṭpaṇo daṇḍaḥ
- 8
तेन कर्षोत्तरा दण्डवृद्धिर्व्याख्याता
tena karṣottarā daṇḍavṛddhirvyākhyātā
- 9
आढकस्यार्धकर्षहीनातिरिक्तम् अदोषः
āḍhakasyārdhakarṣahīnātiriktam adoṣaḥ
- 10
कर्षहीनातिरिक्ते त्रिपणो दण्डः
karṣahīnātirikte tripaṇo daṇḍaḥ
- 11
तेन कर्षोत्तरा दण्डवृद्धिर्व्याख्याता
tena karṣottarā daṇḍavṛddhirvyākhyātā
- 12
तुलामानविशेषाणाम् अतो ऽन्येषाम् अनुमानं कुर्यात्
tulāmānaviśeṣāṇām ato 'nyeṣām anumānaṃ kuryāt
- 13
तुलामानाभ्याम् अतिरिक्ताभ्यां क्रीत्वा हीनाभ्यां विक्रीणानस्य त एव द्विगुणा दण्डाः
tulāmānābhyām atiriktābhyāṃ krītvā hīnābhyāṃ vikrīṇānasya ta eva dviguṇā daṇḍāḥ
- 14
गण्यपण्येष्वष्टभागं पण्यमूल्येष्वपहरतः षण्णवतिर्दण्डः
gaṇyapaṇyeṣvaṣṭabhāgaṃ paṇyamūlyeṣvapaharataḥ ṣaṇṇavatirdaṇḍaḥ
- 15
काष्ठलोहमणिमयं रज्जुचर्ममृण्मयं सूत्रवल्करोममयं वा जात्यम् इत्यजात्यं विक्रयाधानं नयतो मूल्याष्टगुणो दण्डः
kāṣṭhalohamaṇimayaṃ rajjucarmamṛṇmayaṃ sūtravalkaromamayaṃ vā jātyam ityajātyaṃ vikrayādhānaṃ nayato mūlyāṣṭaguṇo daṇḍaḥ
- 16
सारभाण्डम् इत्यसारभाण्डं तज्जातम् इत्यतज्जातं राधायुक्तम् इत्युपधियुक्तं समुद्गपरिवर्तिमं वा विक्रयाधानं नयतो हीनमूल्यं चतुष्पञ्चाशत्पणो दण्डः पणमूल्यं द्विगुणो द्विपणमूल्यं द्विशतः
sārabhāṇḍam ityasārabhāṇḍaṃ tajjātam ityatajjātaṃ rādhāyuktam ityupadhiyuktaṃ samudgaparivartimaṃ vā vikrayādhānaṃ nayato hīnamūlyaṃ catuṣpañcāśatpaṇo daṇḍaḥ paṇamūlyaṃ dviguṇo dvipaṇamūlyaṃ dviśataḥ
- 17
तेनार्घवृद्धौ दण्डवृद्धिर्व्याख्याता
tenārghavṛddhau daṇḍavṛddhirvyākhyātā
- 18
कारुशिल्पिनां कर्मगुणापकर्षम् आजीवं विक्रयक्रयोपघातं वा सम्भूय समुत्थापयतां सहस्रं दण्डः
kāruśilpināṃ karmaguṇāpakarṣam ājīvaṃ vikrayakrayopaghātaṃ vā sambhūya samutthāpayatāṃ sahasraṃ daṇḍaḥ
- 19
वैदेहकानां वा सम्भूय पण्यम् अवरुन्धताम् अनर्घेण विक्रीणतां वा सहस्रं दण्डः
vaidehakānāṃ vā sambhūya paṇyam avarundhatām anargheṇa vikrīṇatāṃ vā sahasraṃ daṇḍaḥ
- 20
तुलामानान्तरम् अर्घवर्णान्तरं वा धरकस्य मायकस्य वा पणमूल्याद् अष्टभागं हस्तदोषेणाचरतो द्विशतो दण्डः
tulāmānāntaram arghavarṇāntaraṃ vā dharakasya māyakasya vā paṇamūlyād aṣṭabhāgaṃ hastadoṣeṇācarato dviśato daṇḍaḥ
- 21
तेन द्विशतोत्तरा दण्डवृद्धिर्व्याख्याता
tena dviśatottarā daṇḍavṛddhirvyākhyātā
- 22
धान्यस्नेहक्षारलवणगन्धभैषज्यद्रव्याणां समवर्णोपधाने द्वादशपणो दण्डः
dhānyasnehakṣāralavaṇagandhabhaiṣajyadravyāṇāṃ samavarṇopadhāne dvādaśapaṇo daṇḍaḥ
- 23
यन्निसृष्टम् उपजीवेयुस्तद् एषां दिवससंजातं संख्याय वणिक्स्थापयेत्
yannisṛṣṭam upajīveyustad eṣāṃ divasasaṃjātaṃ saṃkhyāya vaṇiksthāpayet
- 24
क्रेतृविक्रेत्रोर् अन्तरपतितम् आदायाद् अन्यद्भवति
kretṛvikretror antarapatitam ādāyād anyadbhavati
- 25
तेन धान्यपण्यनिचयांश्चानुज्ञाताः कुर्युः
tena dhānyapaṇyanicayāṃścānujñātāḥ kuryuḥ
- 26
अन्यथानिचितम् एषां पण्याध्यक्षो गृह्णीयात्
anyathānicitam eṣāṃ paṇyādhyakṣo gṛhṇīyāt
- 27
तेन धान्यपण्यविक्रये व्यवहरेतानुग्रहेण प्रजानाम्
tena dhānyapaṇyavikraye vyavaharetānugraheṇa prajānām
- 28
अनुज्ञातक्रयाद् उपरि चैषां स्वदेशीयानां पण्यानां पञ्चकं शतम् आजीवं स्थापयेत्परदेशीयानां दशकम्
anujñātakrayād upari caiṣāṃ svadeśīyānāṃ paṇyānāṃ pañcakaṃ śatam ājīvaṃ sthāpayetparadeśīyānāṃ daśakam
- 29
ततः परम् अर्घं वर्धयतां क्रये विक्रये वा भावयतां पणशते पञ्चपणाद्द्विशतो दण्डः
tataḥ param arghaṃ vardhayatāṃ kraye vikraye vā bhāvayatāṃ paṇaśate pañcapaṇāddviśato daṇḍaḥ
- 30
तेनार्घवृद्धौ दण्डवृद्धिर्व्याख्याता
tenārghavṛddhau daṇḍavṛddhirvyākhyātā

