63 shlokas
- 1
पराशर उवाच
इत्य् एष कथितः सम्यक्तृतीयः प्रतिसंचरः
आत्यन्तिको विमुक्तिर्या लयो ब्रह्मणि शाश्वते
parāśara uvāca
ity eṣa kathitaḥ samyaktṛtīyaḥ pratisaṃcaraḥ
ātyantiko vimuktiryā layo brahmaṇi śāśvate
- 2
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च
वंशानुचरितं चैव भवतो गदितं मया
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca
vaṃśānucaritaṃ caiva bhavato gaditaṃ mayā
- 3
पुराणं वैष्णवं त्व् एतत्सर्वकिल्बिषनाशनम्
विशिष्टं सर्वशास्त्रेभ्यः पुरुषार्थोपपादकम्
purāṇaṃ vaiṣṇavaṃ tv etatsarvakilbiṣanāśanam
viśiṣṭaṃ sarvaśāstrebhyaḥ puruṣārthopapādakam
- 4
तुभ्यं यथावन्मैत्रेय प्रोक्तं शुश्रूषवे ऽव्ययम्
यद् अन्यद् अपि वक्तव्यं तत्पृच्छाद्य वदामि ते
tubhyaṃ yathāvanmaitreya proktaṃ śuśrūṣave 'vyayam
yad anyad api vaktavyaṃ tatpṛcchādya vadāmi te
- 5
मैत्रेय उवाच
भगवन्कथितं सर्वं यत्पृष्टो ऽसि मया मुने
श्रुतं चैतन्मया भक्त्या नान्यत्प्रष्टव्यम् अस्ति मे
maitreya uvāca
bhagavankathitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭo 'si mayā mune
śrutaṃ caitanmayā bhaktyā nānyatpraṣṭavyam asti me
- 6
विच्छिन्नाः सर्वसंदेहा वैमल्यं मनसः कृतम्
त्वत्प्रसादान्मया ज्ञाता उत्पत्तिस्थितिसंयमाः
vicchinnāḥ sarvasaṃdehā vaimalyaṃ manasaḥ kṛtam
tvatprasādānmayā jñātā utpattisthitisaṃyamāḥ
- 7
ज्ञातश्चतुर्विधो राशिः शक्तिश्च त्रिविधा गुरो
विज्ञाता चापि कार्त्स्न्येन त्रिविधा भावभावना
jñātaścaturvidho rāśiḥ śaktiśca trividhā guro
vijñātā cāpi kārtsnyena trividhā bhāvabhāvanā
- 8
त्वत्प्रसादान्मया ज्ञातं ज्ञेयैर् अन्यैर् अलं द्विज
यथैतद् अखिलं विष्णोर्जगन्न व्यतिरिच्यते
tvatprasādānmayā jñātaṃ jñeyair anyair alaṃ dvija
yathaitad akhilaṃ viṣṇorjaganna vyatiricyate
- 9
कृतार्थो ऽस्म्य् अपसंदेहस्त्वत्प्रसादान्महामुने
वर्णधर्मादयो धर्मा विदिता यद् अशेषतः
kṛtārtho 'smy apasaṃdehastvatprasādānmahāmune
varṇadharmādayo dharmā viditā yad aśeṣataḥ
- 10
प्रवृत्तं च निवृत्तं च ज्ञातं कर्म मयाखिलम्
प्रसीद विप्रप्रवर नान्यत्प्रष्टव्यम् अस्ति मे
pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca jñātaṃ karma mayākhilam
prasīda viprapravara nānyatpraṣṭavyam asti me
- 11
यद् अस्य कथनायासैर्योजितो ऽसि मया गुरो
तत्क्षम्यतां विशेषो ऽस्ति न सतां पुत्रशिष्ययोः
yad asya kathanāyāsairyojito 'si mayā guro
tatkṣamyatāṃ viśeṣo 'sti na satāṃ putraśiṣyayoḥ
- 12
पराशर उवाच
एतत्ते यन्मयाख्यातं पुराणं वेदसंमितम्
श्रुते ऽस्मिन्सर्वदोषोत्थः पापराशिः प्रणश्यति
parāśara uvāca
etatte yanmayākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam
śrute 'sminsarvadoṣotthaḥ pāparāśiḥ praṇaśyati
- 13
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च
वंशानुचरितं कृत्स्नं मयात्र तव कीर्तितम्
sargaśca pratisargaśca vaṃśo manvantarāṇi ca
vaṃśānucaritaṃ kṛtsnaṃ mayātra tava kīrtitam
- 14
अत्र देवास्तथा दैत्या गन्धर्वोरगराक्षसाः
यक्षा विद्याधराः सिद्धाः कथ्यन्ते ऽप्सरसस्तथा
atra devāstathā daityā gandharvoragarākṣasāḥ
yakṣā vidyādharāḥ siddhāḥ kathyante 'psarasastathā
- 15
मुनयो भावितात्मानः कथ्यन्ते तपसान्विताः
चातुर्वर्ण्यं तथा पुंसां विशिष्टचरिता नराः
munayo bhāvitātmānaḥ kathyante tapasānvitāḥ
cāturvarṇyaṃ tathā puṃsāṃ viśiṣṭacaritā narāḥ
- 16
पुण्याः प्रदेशा मेदिन्याः पुण्या नद्यो ऽथ सागराः
पर्वताश्च महापुण्याश्चरितानि च धीमताम्
puṇyāḥ pradeśā medinyāḥ puṇyā nadyo 'tha sāgarāḥ
parvatāśca mahāpuṇyāścaritāni ca dhīmatām
- 17
वर्णधर्मादयो धर्मा वेदशाखाश्च कृत्स्नशः
येषां संश्रवणात्सद्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते
varṇadharmādayo dharmā vedaśākhāśca kṛtsnaśaḥ
yeṣāṃ saṃśravaṇātsadyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
- 18
उत्पत्तिस्थितिनाशानां हेतुर्यो जगतो ऽव्ययः
स सर्वभूतः सर्वात्मा कथ्यते भगवान्हरिः
utpattisthitināśānāṃ heturyo jagato 'vyayaḥ
sa sarvabhūtaḥ sarvātmā kathyate bhagavānhariḥ
- 19
अवशेनापि यन्नाम्नि कीर्तिते सर्वपातकैः
पुमान्विमुच्यते सद्यः सिंहत्रस्तैर्मृगैर् इव
avaśenāpi yannāmni kīrtite sarvapātakaiḥ
pumānvimucyate sadyaḥ siṃhatrastairmṛgair iva
- 20
यन्नामकीर्तनं भक्त्या विलायनम् अनुत्तमम्
मैत्रेयाशेषपापानां धातूनाम् इव पावकः
yannāmakīrtanaṃ bhaktyā vilāyanam anuttamam
maitreyāśeṣapāpānāṃ dhātūnām iva pāvakaḥ
- 21
कलिकल्मषम् अत्युग्रं नरकार्तिप्रदं नृणाम्
प्रयाति विलयं सद्यः सकृद्यत्र च संस्मृते
kalikalmaṣam atyugraṃ narakārtipradaṃ nṛṇām
prayāti vilayaṃ sadyaḥ sakṛdyatra ca saṃsmṛte
- 22
हिरण्यगर्भदेवेन्द्ररुद्रादित्याश्विवायुभिः
पावकैर्वसुभिः साध्यैर्विश्वेदेवादिभिः सुरैः
hiraṇyagarbhadevendrarudrādityāśvivāyubhiḥ
pāvakairvasubhiḥ sādhyairviśvedevādibhiḥ suraiḥ
- 23
यक्षरक्षोरगैः सिद्धैर्दैत्यगन्धर्वदानवैः
अप्सरोभिस्तथा तारानक्षत्रैः सकलैर्ग्रहैः
yakṣarakṣoragaiḥ siddhairdaityagandharvadānavaiḥ
apsarobhistathā tārānakṣatraiḥ sakalairgrahaiḥ
- 24
सप्तर्षिभिस्तथा धिष्ण्यैर्धिष्ण्याधिपतिभिस्तथा
ब्राह्मणाद्यैर्मनुष्यैश्च तथैव पशुभिर्मृगैः
saptarṣibhistathā dhiṣṇyairdhiṣṇyādhipatibhistathā
brāhmaṇādyairmanuṣyaiśca tathaiva paśubhirmṛgaiḥ
- 25
सरीसृपैर्विहंगैश्च पलाशाद्यैर्महीरुहैः
वनाद्रिसागरसरित्पातालैः सधरादिभिः
sarīsṛpairvihaṃgaiśca palāśādyairmahīruhaiḥ
vanādrisāgarasaritpātālaiḥ sadharādibhiḥ
- 26
शब्दादिभिश्च सहितं ब्रह्माण्डम् अखिलं द्विज
मेरोर् इवाणुर्यस्यैतद्यन्मयं च द्विजोत्तम
śabdādibhiśca sahitaṃ brahmāṇḍam akhilaṃ dvija
meror ivāṇuryasyaitadyanmayaṃ ca dvijottama
- 27
स सर्वः सर्ववित्सर्वस्वरूपो रूपवर्जितः
भगवान्कीर्तितो विष्णुर् अत्र पापप्रणाशनः
sa sarvaḥ sarvavitsarvasvarūpo rūpavarjitaḥ
bhagavānkīrtito viṣṇur atra pāpapraṇāśanaḥ
- 28
यद् अश्वमेधावभृथे स्नातः प्राप्नोति वै फलम्
सकलं तद् अवाप्नोति श्रुत्वैतन्मुनिसत्तम
yad aśvamedhāvabhṛthe snātaḥ prāpnoti vai phalam
sakalaṃ tad avāpnoti śrutvaitanmunisattama
- 29
प्रयागे पुष्करे चैव कुरुक्षेत्रे तथार्बुदे
कृतोपवासः प्राप्नोति तद् अस्य श्रवणान्नरः
prayāge puṣkare caiva kurukṣetre tathārbude
kṛtopavāsaḥ prāpnoti tad asya śravaṇānnaraḥ
- 30
यद् अग्निहोत्रे सुहुते वर्षेणाप्नोति वै फलम्
महापुण्यमयं विप्र तद् अस्य श्रवणात्सकृत्
yad agnihotre suhute varṣeṇāpnoti vai phalam
mahāpuṇyamayaṃ vipra tad asya śravaṇātsakṛt

