12 shlokas
- 1
देवस्य त्वा सवितुः प्रसव इति रशनाम् आदत्ते प्रसूत्यै
अश्विनोर्बाहुभ्याम् इत्य् आह
अश्विनौ हि देवानाम् अध्वर्यू आस्ताम्
पूष्णो हस्ताभ्याम् इत्य् आह यत्यै
आददे ऽदित्यै रास्नासीत्य् आह यजुष्कृत्यै
इड एह्य् अदित एहि सरस्वत्य् एहीत्य् आह
देवनामैर् एवैनाम् आह्वयति
असाव् एह्य् असाव् एह्य् असाव् एहीत्य् आह
एतानि वा अस्यै मनुष्यनामानि
devasya tvā savituḥ prasava iti raśanām ādatte prasūtyai
aśvinorbāhubhyām ity āha
aśvinau hi devānām adhvaryū āstām
pūṣṇo hastābhyām ity āha yatyai
ādade 'dityai rāsnāsīty āha yajuṣkṛtyai
iḍa ehy adita ehi sarasvaty ehīty āha
devanāmair evainām āhvayati
asāv ehy asāv ehy asāv ehīty āha
etāni vā asyai manuṣyanāmāni
- 2
मनुष्यनामैर् एवैनाम् आह्वयति
षट्सम्पद्यन्ते
षड्वा ऋतवः
ऋतुभिर् एवैनाम् आह्वयति
अदित्या उष्णीषम् असीत्य् आह
यथायजुर् एवैतत्
वायुर् अस्य् ऐड इत्य् आह
वायुदेवत्यो वै वत्सः
पूषा त्वोपावसृजत्व् इत्य् आह
पौष्णा वै देवतया पशवः
manuṣyanāmair evainām āhvayati
ṣaṭsampadyante
ṣaḍvā ṛtavaḥ
ṛtubhir evainām āhvayati
adityā uṣṇīṣam asīty āha
yathāyajur evaitat
vāyur asy aiḍa ity āha
vāyudevatyo vai vatsaḥ
pūṣā tvopāvasṛjatv ity āha
pauṣṇā vai devatayā paśavaḥ
- 3
स्वयैवैनं देवतयोपावसृजति
अश्विभ्यां प्रदापयेत्य् आह
अश्विनौ वै देवानां भिषजौ
ताभ्याम् एवास्मै भेषजं करोति
यस्ते स्तनः शशय इत्य् आह
स्तौत्य् एवैनाम्
उस्र घर्मं शिंषोस्र घर्मं पाहि घर्माय शिंषेत्य् आह
यथा ब्रूयाद् अमुष्मै देहीति
तादृग् एव तत्
बृहस्पतिस्त्वोपसीदत्व् इत्य् आह
svayaivainaṃ devatayopāvasṛjati
aśvibhyāṃ pradāpayety āha
aśvinau vai devānāṃ bhiṣajau
tābhyām evāsmai bheṣajaṃ karoti
yaste stanaḥ śaśaya ity āha
stauty evainām
usra gharmaṃ śiṃṣosra gharmaṃ pāhi gharmāya śiṃṣety āha
yathā brūyād amuṣmai dehīti
tādṛg eva tat
bṛhaspatistvopasīdatv ity āha
- 4
ब्रह्म वै देवानां बृहस्पतिः
ब्रह्मणैवैनाम् उपसीदति
दानवः स्थ पेरव इत्य् आह
मेध्यान् एवैनान्करोति
विष्वग्वृतो लोहितेनेत्य् आह व्यावृत्यै
अश्विभ्यां पिन्वस्व सरस्वत्यै पिन्वस्व पूष्णे पिन्वस्व बृहस्पतये पिन्वस्वेत्य् आह
एताभ्यो ह्य् एषा देवताभ्यः पिन्वते
इन्द्राय पिन्वस्वेन्द्राय पिन्वस्वेत्य् आह
इन्द्रम् एव भागधेयेन समर्धयति
द्विर् इन्द्रायेत्य् आह
brahma vai devānāṃ bṛhaspatiḥ
brahmaṇaivainām upasīdati
dānavaḥ stha perava ity āha
medhyān evainānkaroti
viṣvagvṛto lohitenety āha vyāvṛtyai
aśvibhyāṃ pinvasva sarasvatyai pinvasva pūṣṇe pinvasva bṛhaspataye pinvasvety āha
etābhyo hy eṣā devatābhyaḥ pinvate
indrāya pinvasvendrāya pinvasvety āha
indram eva bhāgadheyena samardhayati
dvir indrāyety āha
- 5
तस्माद् इन्द्रो देवतानां भूयिष्ठभाक्तमः
गायत्रो ऽसि त्रैष्टुभो ऽसि जागतम् असीति शफोपयमान् आदत्ते
छन्दोभिर् एवैनान् आदत्ते
सहोर्जो भागेनोप मेहीत्य् आह
ऊर्ज एवैनं भागम् अकः
अश्विनौ वा एतद्यज्ञस्य शिरः प्रतिदधताव् अब्रूताम्
आवाभ्याम् एव पूर्वाभ्यां वषट्क्रियाता इति
इन्द्राश्विना मधुनः सारघस्येत्य् आह
अश्विभ्याम् एव पूर्वाभ्यां वषट्करोति
अथो अश्विनाव् एव भागधेयेन समर्धयति
tasmād indro devatānāṃ bhūyiṣṭhabhāktamaḥ
gāyatro 'si traiṣṭubho 'si jāgatam asīti śaphopayamān ādatte
chandobhir evainān ādatte
sahorjo bhāgenopa mehīty āha
ūrja evainaṃ bhāgam akaḥ
aśvinau vā etadyajñasya śiraḥ pratidadhatāv abrūtām
āvābhyām eva pūrvābhyāṃ vaṣaṭkriyātā iti
indrāśvinā madhunaḥ sāraghasyety āha
aśvibhyām eva pūrvābhyāṃ vaṣaṭkaroti
atho aśvināv eva bhāgadheyena samardhayati
- 6
घर्मं पात वसवो यजता वड् इत्य् आह
वसून् एव भागधेयेन समर्धयति
यद्वषट्कुर्यात्
यातयामास्य वषट्कारः स्यात्
यन्न वषट्कुर्यात्
रक्षांसि यज्ञम्हन्युः
वड् इत्य् आह
परोक्षम् एव वषट्करोति
नास्य यातयामा वषट्कारो भवति
न यज्ञं रक्षांसि घ्नन्ति
gharmaṃ pāta vasavo yajatā vaḍ ity āha
vasūn eva bhāgadheyena samardhayati
yadvaṣaṭkuryāt
yātayāmāsya vaṣaṭkāraḥ syāt
yanna vaṣaṭkuryāt
rakṣāṃsi yajñamhanyuḥ
vaḍ ity āha
parokṣam eva vaṣaṭkaroti
nāsya yātayāmā vaṣaṭkāro bhavati
na yajñaṃ rakṣāṃsi ghnanti
- 7
स्वाहा त्वा सूर्यस्य रश्मये वृष्टिवनये जुहोमीत्य् आह
यो वा अस्य पुण्यो रश्मिः
स वृष्टिवनिः
तस्मा एवैनं जुहोति
मधु हविर् असीत्य् आह
स्वदयत्य् एवैनम्
सूर्यस्य तपस्तपेत्य् आह
यथायजुर् एवैतत्
द्यावापृथिवीभ्यां त्वा परिगृह्णामीत्य् आह
द्यावापृथिवीभ्यां एवैनं परिगृह्णाति
svāhā tvā sūryasya raśmaye vṛṣṭivanaye juhomīty āha
yo vā asya puṇyo raśmiḥ
sa vṛṣṭivaniḥ
tasmā evainaṃ juhoti
madhu havir asīty āha
svadayaty evainam
sūryasya tapastapety āha
yathāyajur evaitat
dyāvāpṛthivībhyāṃ tvā parigṛhṇāmīty āha
dyāvāpṛthivībhyāṃ evainaṃ parigṛhṇāti
- 8
अन्तरिक्षेण त्वोपयच्छामीत्य् आह
अन्तरिक्षेणैवैनम् उपयच्छति
न वा एतं मनुष्यो भर्तुम् अर्हति
देवानां त्वा पितॄणाम् अनुमतो भर्तुं शकेयम् इत्य् आह
देवैर् एवैनं पितृभिर् अनुमत आदत्ते
वि वा एनम् एतद् अर्धयन्ति
यत्पश्चात्प्रवृज्य पुरो जुह्वति
तेजो ऽसि तेजो ऽनुप्रेहीत्य् आह
तेज एवास्मिन्दधाति
दिविस्पृङ्मा मा हिंसीर् अन्तरिक्षस्पृङ्मा मा हिंसीः पृथिविस्पृङ्मा मा हिंसीर् इत्याहाहिंसायै
antarikṣeṇa tvopayacchāmīty āha
antarikṣeṇaivainam upayacchati
na vā etaṃ manuṣyo bhartum arhati
devānāṃ tvā pitṝṇām anumato bhartuṃ śakeyam ity āha
devair evainaṃ pitṛbhir anumata ādatte
vi vā enam etad ardhayanti
yatpaścātpravṛjya puro juhvati
tejo 'si tejo 'nuprehīty āha
teja evāsmindadhāti
divispṛṅmā mā hiṃsīr antarikṣaspṛṅmā mā hiṃsīḥ pṛthivispṛṅmā mā hiṃsīr ityāhāhiṃsāyai
- 9
सुवर् असि सुवर्मे यच्छ दिवं यच्छ दिवो मा पाहीत्य् आह
आशिषम् एवैताम् आशास्ते
शिरो वा एतद्यज्ञस्य
यत्प्रवर्ग्यः
आत्मा वायुः
उद्यत्य वातनामान्य् आह
आत्मन्न् एव यज्ञस्य शिरः प्रतिदधाति
अनवानम्
प्राणानां संतत्यै
पञ्चाह
suvar asi suvarme yaccha divaṃ yaccha divo mā pāhīty āha
āśiṣam evaitām āśāste
śiro vā etadyajñasya
yatpravargyaḥ
ātmā vāyuḥ
udyatya vātanāmāny āha
ātmann eva yajñasya śiraḥ pratidadhāti
anavānam
prāṇānāṃ saṃtatyai
pañcāha
- 10
पाङ्क्तो यज्ञः
तस्य शिरः प्रतिदधाति
अग्नये त्वा वसुमते स्वाहेत्य् आह
असौ वा आदित्यो ऽग्निर्वसुमान्
तस्मा एवैनं जुहोति
सोमाय त्वा रुद्रवते स्वाहेत्य् आह
चन्द्रमा वै सोमो रुद्रवान्
तस्मा एवैनं जुहोति
वरुणाय त्वादित्यवते स्वाहेत्य् आह
pāṅkto yajñaḥ
tasya śiraḥ pratidadhāti
agnaye tvā vasumate svāhety āha
asau vā ādityo 'gnirvasumān
tasmā evainaṃ juhoti
somāya tvā rudravate svāhety āha
candramā vai somo rudravān
tasmā evainaṃ juhoti
varuṇāya tvādityavate svāhety āha
- 11
अप्सु वै वरुण आदित्यवान्
तस्मा एवैनं जुहोति
बृहस्पतये त्वा विश्वदेव्यावते स्वाहेत्य् आह
ब्रह्म वै देवानां बृहस्पतिः
ब्रह्मण एवैनं जुहोति
सवित्रे त्वर्भुमते विभुमते प्रभुमते वाजवते स्वाहेत्य् आह
संवत्सरो वै सवितुर्भुमान्विभुमान्प्रभुमान्वाजवान्
तस्मा एवैनं जुहोति
यमाय त्वाङ्गिरस्वते पितृमते स्वाहेत्य् आह
प्राणो वै यमो ऽङ्गिरस्वान्पितृवान्
apsu vai varuṇa ādityavān
tasmā evainaṃ juhoti
bṛhaspataye tvā viśvadevyāvate svāhety āha
brahma vai devānāṃ bṛhaspatiḥ
brahmaṇa evainaṃ juhoti
savitre tvarbhumate vibhumate prabhumate vājavate svāhety āha
saṃvatsaro vai saviturbhumānvibhumānprabhumānvājavān
tasmā evainaṃ juhoti
yamāya tvāṅgirasvate pitṛmate svāhety āha
prāṇo vai yamo 'ṅgirasvānpitṛvān
- 12
तस्मा एवैनं जुहोति
एताभ्य एवैनं देवताभ्यो जुहोति
दश सम्पद्यन्ते
दशाक्षरा विराट्
अन्नं विराट्
विराजैवान्नाद्यम् अवरुन्द्धे
रौहिणाभ्यां वै देवाः सुवर्गम् आयन्
तद्रौहिणयो रौहिणत्वम्
यद्रौहिणौ भवतः
रौहिणाभ्याम् एव तद्यजमानः सुवर्गं लोकम् एति
अहर्ज्योतिः केतुना जुषतां सुज्योतिर्ज्योतिषां स्वाहा रात्रिर्ज्योतिः केतुना जुषतां सुज्योतिर्ज्योतिषां स्वाहेत्य् आह
आदित्यम् एव तद् अमुष्मिन्लोके ऽह्ना परस्ताद्दाधार
रात्रिया अवस्तात्
तस्माद् असाव् आदित्यो ऽमुष्मिंल्लोके ऽहोरात्राभ्यां धृतः
tasmā evainaṃ juhoti
etābhya evainaṃ devatābhyo juhoti
daśa sampadyante
daśākṣarā virāṭ
annaṃ virāṭ
virājaivānnādyam avarunddhe
rauhiṇābhyāṃ vai devāḥ suvargam āyan
tadrauhiṇayo rauhiṇatvam
yadrauhiṇau bhavataḥ
rauhiṇābhyām eva tadyajamānaḥ suvargaṃ lokam eti
aharjyotiḥ ketunā juṣatāṃ sujyotirjyotiṣāṃ svāhā rātrirjyotiḥ ketunā juṣatāṃ sujyotirjyotiṣāṃ svāhety āha
ādityam eva tad amuṣminloke 'hnā parastāddādhāra
rātriyā avastāt
tasmād asāv ādityo 'muṣmiṃlloke 'horātrābhyāṃ dhṛtaḥ

