38 shlokas
- 1
पवस्व देव आयुषग् इन्द्रं गच्छतु ते मद इति गायत्री भवति मदवद्वै रसवत्तृतीयसवनं मदम् एव तद्रसं दधाति
pavasva deva āyuṣag indraṃ gacchatu te mada iti gāyatrī bhavati madavadvai rasavattṛtīyasavanaṃ madam eva tadrasaṃ dadhāti
- 2
अभि द्युम्नं बृहद्यश इत्यमीति रथन्तरस्य रूपं बृहद् इति बृहत उभयोः सहरूपम् उपैत्युभौ हि वर्णावेतदहः
abhi dyumnaṃ bṛhadyaśa ityamīti rathantarasya rūpaṃ bṛhad iti bṛhata ubhayoḥ saharūpam upaityubhau hi varṇāvetadahaḥ
- 3
प्राणा शिशुर्महीनाम् इति प्राणवत्यो भवन्ति प्राणान् एव तद्यजमाने दधाति
prāṇā śiśurmahīnām iti prāṇavatyo bhavanti prāṇān eva tadyajamāne dadhāti
- 4
अभी नो वाजसातमम् इत्यभीति रथन्तरस्य रूपं राथन्तरं ह्य् एतद् अहः
abhī no vājasātamam ityabhīti rathantarasya rūpaṃ rāthantaraṃ hy etad ahaḥ
- 5
पवस्व सोम महान्समुद्र इत्य् अक्षरपङ्क्तिः स्तोमानां प्रभूतिर् अथो एतद्ध्येवैतर्हि छन्दो ऽयातयाम यद् अक्षरपङ्क्तिस्तेन छन्दोमा अयातयामानः क्रियन्ते ब्रह्मवादिनो वदन्ति यत्षडहे स्तोमाश्छन्दांस्याप्यन्ते किंछन्दसश्छन्दोमा इत्य् एतच्छन्दसो यद् एता अक्षरपङ्क्तय इति ब्रूयात्
pavasva soma mahānsamudra ity akṣarapaṅktiḥ stomānāṃ prabhūtir atho etaddhyevaitarhi chando 'yātayāma yad akṣarapaṅktistena chandomā ayātayāmānaḥ kriyante brahmavādino vadanti yatṣaḍahe stomāśchandāṃsyāpyante kiṃchandasaśchandomā ity etacchandaso yad etā akṣarapaṅktaya iti brūyāt
- 6
हिन्वन्ति सूरम् उस्रय इति गायत्र्यः सत्यो जगत्यो रूपेण तस्माज्जगतीनां लोके क्रियन्ते
hinvanti sūram usraya iti gāyatryaḥ satyo jagatyo rūpeṇa tasmājjagatīnāṃ loke kriyante
- 7
गायत्रं भवति यद् एव गायत्रस्य ब्राह्मणम्
gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam
- 8
स्वाशिराम् अर्को भवति
svāśirām arko bhavati
- 9
अन्नं वा अर्को ऽन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै प्राणा वै स्वाशिरः प्राणानाम् अवरुद्ध्यै
annaṃ vā arko 'nnādyasyāvaruddhyai prāṇā vai svāśiraḥ prāṇānām avaruddhyai
- 10
सुरूपं भवति
surūpaṃ bhavati
- 11
पशवो वै सुरूपं पशूनाम् अवरुद्ध्यै
paśavo vai surūpaṃ paśūnām avaruddhyai
- 12
भासं भवति भाति तुष्टुवानः
bhāsaṃ bhavati bhāti tuṣṭuvānaḥ
- 13
पदनिधनं राथन्तरं ह्य् एतद् अहः
padanidhanaṃ rāthantaraṃ hy etad ahaḥ
- 14
स्वर्भानुर्वा आसुर आदित्यं तमसाविध्यत्स न व्यरोचत तस्यात्रिर्भासेन तमो ऽपाहन्स व्यरोचत यद्वै तद्भा अभवत्तद्भासस्य भासत्वम्
svarbhānurvā āsura ādityaṃ tamasāvidhyatsa na vyarocata tasyātrirbhāsena tamo 'pāhansa vyarocata yadvai tadbhā abhavattadbhāsasya bhāsatvam
- 15
तम इव वा एतान्य् अहानि यच्छन्दोमास्तेभ्य एतेन साम्ना विवासयति
tama iva vā etāny ahāni yacchandomāstebhya etena sāmnā vivāsayati
- 16
काक्षीवतं भवति
kākṣīvataṃ bhavati
- 17
कक्षीवान्वा एतेनौशिजः प्रजातिं भूमानम् अगच्छत्प्रजायते बहुर्भवति काक्षीवतेन तुष्टुवानः
kakṣīvānvā etenauśijaḥ prajātiṃ bhūmānam agacchatprajāyate bahurbhavati kākṣīvatena tuṣṭuvānaḥ
- 18
आसितं भवति
āsitaṃ bhavati
- 19
असितो वा एतेन दैवलस्त्रयाणां लोकानां दृष्टिम् अपश्यत्त्रयाणां कामानाम् अवरुद्ध्या आसितं क्रियते
asito vā etena daivalastrayāṇāṃ lokānāṃ dṛṣṭim apaśyattrayāṇāṃ kāmānām avaruddhyā āsitaṃ kriyate
- 20
ऐषिरं भवति प्रजातिर्वा ऐषिराणि प्रजायते बहुर्भवत्यैषिरेण तुष्टुवानः
aiṣiraṃ bhavati prajātirvā aiṣirāṇi prajāyate bahurbhavatyaiṣireṇa tuṣṭuvānaḥ
- 21
त्रैतं भवति प्रतिष्ठायै
traitaṃ bhavati pratiṣṭhāyai
- 22
पदनिधनं राथन्तरं राथन्तरं ह्य् एतद् अहः
padanidhanaṃ rāthantaraṃ rāthantaraṃ hy etad ahaḥ
- 23
नाथविन्दु साम विन्दते नाथं नाथविन्दून्य् एतान्यहानि यत्छन्दोमा नाथम् एवैतैर्विन्दते
nāthavindu sāma vindate nāthaṃ nāthavindūny etānyahāni yatchandomā nātham evaitairvindate
- 24
गौरीवितं भवति यद् एव गौरीवितस्य ब्राह्मणम्
gaurīvitaṃ bhavati yad eva gaurīvitasya brāhmaṇam
- 25
कौत्सं भवति
kautsaṃ bhavati
- 26
एतेन वै कुत्सो ऽन्धसो विपानम् अपश्यत्स ह स्म वै सुरादृतिनोपवसथं धावयत्य् उभयस्यान्नाद्यस्यावरुद्ध्यै कौत्सं क्रियते
etena vai kutso 'ndhaso vipānam apaśyatsa ha sma vai surādṛtinopavasathaṃ dhāvayaty ubhayasyānnādyasyāvaruddhyai kautsaṃ kriyate
- 27
शुद्धाशुद्धीयं भवति
śuddhāśuddhīyaṃ bhavati
- 28
इन्द्रो यतीन्सालावृकेभ्यः प्रायच्छत्तम् अश्लीला वाग् अभ्यवदत्सो ऽशुद्धो ऽमन्यत स एतच्छुद्धाशुद्धीयम् अपश्यत्तेनाशुध्यच्छुध्यति शुद्धाशुद्धीयेन तुष्टुवानः
indro yatīnsālāvṛkebhyaḥ prāyacchattam aślīlā vāg abhyavadatso 'śuddho 'manyata sa etacchuddhāśuddhīyam apaśyattenāśudhyacchudhyati śuddhāśuddhīyena tuṣṭuvānaḥ
- 29
क्रौञ्चं भवति यद् एव क्रौञ्चस्य ब्राह्मणं यत्द्वितीये ऽहनि
krauñcaṃ bhavati yad eva krauñcasya brāhmaṇaṃ yatdvitīye 'hani
- 30
रयिष्ठं भवति
rayiṣṭhaṃ bhavati

