76 shlokas
- 1
तस्मिन्मघोनस्त्रिदशान्विहाय सहस्रम् अक्ष्णां युगपत्पपात
प्रयोजनापेक्षितया प्रभूणां प्रायश्चलं गौरवम् आश्रितेषु
tasminmaghonastridaśānvihāya sahasram akṣṇāṃ yugapatpapāta
prayojanāpekṣitayā prabhūṇāṃ prāyaścalaṃ gauravam āśriteṣu
- 2
स वासवेनासनसंनिकृष्टम् इतो निषीदेति विसृष्टभूमिः
भर्तुः प्रसादं प्रतिनन्द्य मूर्ध्ना वक्तुं मिथः प्राक्रमतैवम् एनम्
sa vāsavenāsanasaṃnikṛṣṭam ito niṣīdeti visṛṣṭabhūmiḥ
bhartuḥ prasādaṃ pratinandya mūrdhnā vaktuṃ mithaḥ prākramataivam enam
- 3
आज्ञापय ज्ञातविशेष पुंसां लोकेषु यत्ते करणीयम् अस्ति
अनुग्रहं संस्मरणप्रवृत्तम् इच्छामि संवर्धितम् आज्ञया ते
ājñāpaya jñātaviśeṣa puṃsāṃ lokeṣu yatte karaṇīyam asti
anugrahaṃ saṃsmaraṇapravṛttam icchāmi saṃvardhitam ājñayā te
- 4
केनाभ्यसूया पदकाङ्क्षिणा ते नितान्तदीर्घैर्जनिता तपोभिः
यावद्भवत्य् आहितसायकस्य मत्कार्मुकस्यास्य निदेशवर्ती
kenābhyasūyā padakāṅkṣiṇā te nitāntadīrghairjanitā tapobhiḥ
yāvadbhavaty āhitasāyakasya matkārmukasyāsya nideśavartī
- 5
असंमतः कस्तव मुक्तिमार्गं पुनर्भवक्लेशभयात्प्रपन्नः
बद्धश्चिरं तिष्ठतु सुन्दरीणाम् आरेचितभ्रूचतुरैः कटाक्षैः
asaṃmataḥ kastava muktimārgaṃ punarbhavakleśabhayātprapannaḥ
baddhaściraṃ tiṣṭhatu sundarīṇām ārecitabhrūcaturaiḥ kaṭākṣaiḥ
- 6
अध्यापितस्योशनसापि नीतिं प्रयुक्तरागप्रणिधिर्द्विषस्ते
कस्यार्थधर्मौ वद पीडयामि सिन्धोस्तटाव् ओघ इव प्रवृद्धः
adhyāpitasyośanasāpi nītiṃ prayuktarāgapraṇidhirdviṣaste
kasyārthadharmau vada pīḍayāmi sindhostaṭāv ogha iva pravṛddhaḥ
- 7
काम् एकपत्नीव्रतदुःखशीलां लोलं मनश्चारुतया प्रविष्टाम्
नितम्बिनीम् इच्छसि मुक्तलज्जां कण्ठे स्वयंग्राहनिषक्तबाहुम्
kām ekapatnīvrataduḥkhaśīlāṃ lolaṃ manaścārutayā praviṣṭām
nitambinīm icchasi muktalajjāṃ kaṇṭhe svayaṃgrāhaniṣaktabāhum
- 8
कयासि कामिन्सुरतापराधात्पादानतः कोपनयावधूतः
यस्याः करिष्यामि दृढानुतापं प्रवालशय्याशरणं शरीरम्
kayāsi kāminsuratāparādhātpādānataḥ kopanayāvadhūtaḥ
yasyāḥ kariṣyāmi dṛḍhānutāpaṃ pravālaśayyāśaraṇaṃ śarīram
- 9
प्रसीद विश्राम्यतु वीर वज्रं शरैर्मदीयैः कतमः सुरारिः
बिभेतु मोघीकृतबाहुवीर्यः स्त्रीभ्यो ऽपि कोपस्फुरिताधराभ्यः
prasīda viśrāmyatu vīra vajraṃ śarairmadīyaiḥ katamaḥ surāriḥ
bibhetu moghīkṛtabāhuvīryaḥ strībhyo 'pi kopasphuritādharābhyaḥ
- 10
तव प्रसादात्कुसुमायुधो ऽपि सहायम् एकं मधुम् एव लब्ध्वा
कुर्यां हरस्यापि पिनाकपाणेर्धैर्यच्युतिं के मम धन्विनो ऽन्ये
tava prasādātkusumāyudho 'pi sahāyam ekaṃ madhum eva labdhvā
kuryāṃ harasyāpi pinākapāṇerdhairyacyutiṃ ke mama dhanvino 'nye
- 11
अथोरुदेशाद् अवतार्य पादम् आक्रान्तिसंभावितपादपीठम्
संकल्पितार्थे विवृतात्मशक्तिम् आखण्डलः कामम् इदं बभाषे
athorudeśād avatārya pādam ākrāntisaṃbhāvitapādapīṭham
saṃkalpitārthe vivṛtātmaśaktim ākhaṇḍalaḥ kāmam idaṃ babhāṣe
- 12
सर्वं सखे त्वय्य् उपपन्नम् एतद् उभे ममास्त्रे कुलिशं भवांश्च
वज्रं तपोवीर्यमहत्सु कुण्ठं त्वं सर्वतोगामि च साधकं च
sarvaṃ sakhe tvayy upapannam etad ubhe mamāstre kuliśaṃ bhavāṃśca
vajraṃ tapovīryamahatsu kuṇṭhaṃ tvaṃ sarvatogāmi ca sādhakaṃ ca
- 13
अवैमि ते सारम् अतः खलु त्वां कार्ये गुरुण्य् आत्मसमं नियोक्ष्ये
व्यादिश्यते भूधरताम् अवेक्ष्य कृष्णेन देहोद्वहनाय शेषः
avaimi te sāram ataḥ khalu tvāṃ kārye guruṇy ātmasamaṃ niyokṣye
vyādiśyate bhūdharatām avekṣya kṛṣṇena dehodvahanāya śeṣaḥ
- 14
आशंसता बाणगतिं वृषाङ्के कार्यं त्वया नः प्रतिपन्नकल्पम्
निबोध यज्ञांशभुजाम् इदानीम् उच्चैर्द्विषाम् ईप्सितम् एतद् एव
āśaṃsatā bāṇagatiṃ vṛṣāṅke kāryaṃ tvayā naḥ pratipannakalpam
nibodha yajñāṃśabhujām idānīm uccairdviṣām īpsitam etad eva
- 15
अमी हि वीर्यप्रभवं भवस्य जयाय सेनान्यम् उशन्ति देवाः
स च त्वदेकेषुनिपातसाध्यो ब्रह्माङ्गभूर्ब्रह्मणि योजितात्मा
amī hi vīryaprabhavaṃ bhavasya jayāya senānyam uśanti devāḥ
sa ca tvadekeṣunipātasādhyo brahmāṅgabhūrbrahmaṇi yojitātmā
- 16
तस्मै हिमाद्रेः प्रयतां तनूजां यतात्मने रोचयितुं यतस्व
योषित्सु तद्वीर्यनिषेकभूमिः सैव क्षमेत्य् आत्मभुवोपदिष्टम्
tasmai himādreḥ prayatāṃ tanūjāṃ yatātmane rocayituṃ yatasva
yoṣitsu tadvīryaniṣekabhūmiḥ saiva kṣamety ātmabhuvopadiṣṭam
- 17
गुरोर्नियोगाच्च नगेन्द्रकन्या स्थाणुं तपस्यन्तम् अधित्यकायाम्
अन्वास्त इत्य् अप्सरसां मुखेभ्यः श्रुतं मया मत्प्रणिधिः स वर्गः
gurorniyogācca nagendrakanyā sthāṇuṃ tapasyantam adhityakāyām
anvāsta ity apsarasāṃ mukhebhyaḥ śrutaṃ mayā matpraṇidhiḥ sa vargaḥ
- 18
तद्गच्छ सिद्ध्यै कुरु देवकार्यम् अर्थो ऽयम् अर्थान्तरभाव्य एव
अपेक्षते प्रत्ययम् उत्तमं त्वां बीजाङ्कुरः प्राग् उदयाद् इवाम्भः
tadgaccha siddhyai kuru devakāryam artho 'yam arthāntarabhāvya eva
apekṣate pratyayam uttamaṃ tvāṃ bījāṅkuraḥ prāg udayād ivāmbhaḥ
- 19
तस्मिन्सुराणां विजयाभ्युपाये तवैव नामास्त्रगतिः कृती त्वम्
अप्य् अप्रसिद्धं यशसे हि पुंसाम् अनन्यसाधारणम् एव कर्म
tasminsurāṇāṃ vijayābhyupāye tavaiva nāmāstragatiḥ kṛtī tvam
apy aprasiddhaṃ yaśase hi puṃsām ananyasādhāraṇam eva karma
- 20
सुराः समभ्यर्थयितार एते कार्यं त्रयाणाम् अपि विष्टपानाम्
चापेन ते कर्म न चातिहिंस्रम् अहो बतासि स्पृहणीयवीर्यः
surāḥ samabhyarthayitāra ete kāryaṃ trayāṇām api viṣṭapānām
cāpena te karma na cātihiṃsram aho batāsi spṛhaṇīyavīryaḥ
- 21
मधुश्च ते मन्मथ साहचर्याद् असावनुक्तो ऽपि सहाय एव
समीरणो नोदयिता भवेति व्यादिश्यते केन हुताशनस्य
madhuśca te manmatha sāhacaryād asāvanukto 'pi sahāya eva
samīraṇo nodayitā bhaveti vyādiśyate kena hutāśanasya
- 22
तथेति शेषाम् इव भर्तुर् आज्ञाम् आदाय मूर्ध्ना मदनः प्रतस्थे
ऐरावतास्फालनकर्कशेन हस्तेन पस्पर्श तदङ्गम् इन्द्रः
tatheti śeṣām iva bhartur ājñām ādāya mūrdhnā madanaḥ pratasthe
airāvatāsphālanakarkaśena hastena pasparśa tadaṅgam indraḥ
- 23
स माधवेनाभिमतेन सख्या रत्या च साशङ्कम् अनुप्रयातः
अङ्गव्ययप्रार्थितकार्यसिद्धिः स्थाण्वाश्रमं हैमवतं जगाम
sa mādhavenābhimatena sakhyā ratyā ca sāśaṅkam anuprayātaḥ
aṅgavyayaprārthitakāryasiddhiḥ sthāṇvāśramaṃ haimavataṃ jagāma
- 24
तस्मिन्वने संयमिनां मुनीनां तपःसमाधेः प्रतिकूलवर्ती
संकल्पयोनेर् अभिमानभूतम् आत्मानम् आधाय मधुर्जजृम्भे
tasminvane saṃyamināṃ munīnāṃ tapaḥsamādheḥ pratikūlavartī
saṃkalpayoner abhimānabhūtam ātmānam ādhāya madhurjajṛmbhe
- 25
कुबेरगुप्तां दिशम् उष्णरश्मौ गन्तुं प्रवृत्ते समयं विलङ्घ्य
दिग्दक्षिणा गन्धवहं मुखेन व्यलीकनिःश्वासम् इवोत्ससर्ज
kuberaguptāṃ diśam uṣṇaraśmau gantuṃ pravṛtte samayaṃ vilaṅghya
digdakṣiṇā gandhavahaṃ mukhena vyalīkaniḥśvāsam ivotsasarja
- 26
असूत सद्यः कुसुमान्य् अशोकः स्कन्धात्प्रभृत्य् एव सपल्लवानि
पादेन नापैक्षत सुन्दरीणां संपर्कम् आसिञ्जितनूपुरेण
asūta sadyaḥ kusumāny aśokaḥ skandhātprabhṛty eva sapallavāni
pādena nāpaikṣata sundarīṇāṃ saṃparkam āsiñjitanūpureṇa
- 27
सद्यः प्रवालोद्गमचारुपत्रे नीते समाप्तिं नवचूतबाणे
निवेशयामास मधुर्द्विरेफान्नामाक्षराणीव मनोभवस्य
sadyaḥ pravālodgamacārupatre nīte samāptiṃ navacūtabāṇe
niveśayāmāsa madhurdvirephānnāmākṣarāṇīva manobhavasya
- 28
वर्णप्रकर्षे सति कर्णिकारं दुनोति निर्गन्धतया स्म चेतः
प्रायेण सामग्र्यविधौ गुणानां पराङ्मुखी विश्वसृजः प्रवृत्तिः
varṇaprakarṣe sati karṇikāraṃ dunoti nirgandhatayā sma cetaḥ
prāyeṇa sāmagryavidhau guṇānāṃ parāṅmukhī viśvasṛjaḥ pravṛttiḥ
- 29
बालेन्दुवक्राण्य् अविकासभावाद्बभुः पलाशान्य् अतिलोहितानि
सद्यो वसन्तेन समागतानां नखक्षतानीव वनस्थलीनाम्
bālenduvakrāṇy avikāsabhāvādbabhuḥ palāśāny atilohitāni
sadyo vasantena samāgatānāṃ nakhakṣatānīva vanasthalīnām
- 30
लग्नद्विरेफाञ्जनभक्तिचित्रम्मुखे मधुश्रीस्तिलकं प्रकाश्य
रागेण बालारुणकोमलेन चूतप्रवालोष्ठम् अलंचकार
lagnadvirephāñjanabhakticitrammukhe madhuśrīstilakaṃ prakāśya
rāgeṇa bālāruṇakomalena cūtapravāloṣṭham alaṃcakāra

