275 shlokas
- 1
ततः प्रातः सरस्तीरात्तस्मादुत्थाय मन्त्रिणम्
नरवाहनदत्तस्तं गोमुखं प्रस्थितो ऽब्रवीत्
tataḥ prātaḥ sarastīrāttasmādutthāya mantriṇam
naravāhanadattastaṃ gomukhaṃ prasthito 'bravīt
- 2
वयस्य जाने काप्यद्य रात्र्यन्ते धवलाम्बरा
कुमारी दिव्यरूपा मामेत्य स्वप्ने ऽभ्यधादिदम्
vayasya jāne kāpyadya rātryante dhavalāmbarā
kumārī divyarūpā māmetya svapne 'bhyadhādidam
- 3
निश्चिन्तो भव वत्स त्वमितः शीघ्रमवाप्स्यसि
अब्धेस्तीरे वनान्तःस्थमाश्चर्यं नगरं महत्
niścinto bhava vatsa tvamitaḥ śīghramavāpsyasi
abdhestīre vanāntaḥsthamāścaryaṃ nagaraṃ mahat
- 4
विश्रान्तस्तत्र चाक्लेशात्प्राप्य कर्पूरसंभवम्
पुरं कर्पूरिकां प्राप्स्यस्यत्र तां राजकन्यकाम्
viśrāntastatra cākleśātprāpya karpūrasaṃbhavam
puraṃ karpūrikāṃ prāpsyasyatra tāṃ rājakanyakām
- 5
इत्य् उक्त्वा मां तिरो ऽभूत्सा प्रबुद्धश्चास्मि तत्क्षणम्
एवं तमुक्तवन्तं च प्रीतः प्रोवाच गोमुखः
ity uktvā māṃ tiro 'bhūtsā prabuddhaścāsmi tatkṣaṇam
evaṃ tamuktavantaṃ ca prītaḥ provāca gomukhaḥ
- 6
देवैरनुगृहीतस्त्वं देव किं ते ऽस्ति दुष्करम्
तन्निश्चितम् अकृच्छ्रेण तव सेत्स्यत्यभीप्सितम्
devairanugṛhītastvaṃ deva kiṃ te 'sti duṣkaram
tanniścitam akṛcchreṇa tava setsyatyabhīpsitam
- 7
एवम् उक्तवता तेन गोमुखेन समं पथि
नरवाहनदत्तो ऽत्र स प्रायात्सत्वरस्ततः
evam uktavatā tena gomukhena samaṃ pathi
naravāhanadatto 'tra sa prāyātsatvarastataḥ
- 8
क्रमात्प्रापच्च जलधेरुपकण्ठगतं स तत्
अद्रिकूटनिभाट्टालप्रतोलीगोपुरान्वितम्
kramātprāpacca jaladherupakaṇṭhagataṃ sa tat
adrikūṭanibhāṭṭālapratolīgopurānvitam
- 9
मेर्वाभसर्वसौवर्णराजमन्दिरराजितम्
नगरं विपुलाभोगं भूमण्डलमिवापरम्
mervābhasarvasauvarṇarājamandirarājitam
nagaraṃ vipulābhogaṃ bhūmaṇḍalamivāparam
- 10
प्रविश्य तत्र विपणीमार्गेण स ददर्श च
काष्ठयन्त्रमयं सर्वं चेष्टमानं सजीववत्
praviśya tatra vipaṇīmārgeṇa sa dadarśa ca
kāṣṭhayantramayaṃ sarvaṃ ceṣṭamānaṃ sajīvavat
- 11
वणिग्विलासिनीपौरजनं जनितविस्मयम्
विज्ञायमानं निर्जीव इति वाग्विरहात्परम्
vaṇigvilāsinīpaurajanaṃ janitavismayam
vijñāyamānaṃ nirjīva iti vāgvirahātparam
- 12
क्रमाच्च गोमुखसखः सो ऽन्तिकं राजवेश्मनः
प्राप तादृशमेवात्र हस्त्यश्वादि विलोकयन्
kramācca gomukhasakhaḥ so 'ntikaṃ rājaveśmanaḥ
prāpa tādṛśamevātra hastyaśvādi vilokayan
- 13
विवेश चास्य सौवर्णपुरमस्तकशोभिनः
अभ्यन्तरं ससचिवः साश्चर्यो राजसद्मनः
viveśa cāsya sauvarṇapuramastakaśobhinaḥ
abhyantaraṃ sasacivaḥ sāścaryo rājasadmanaḥ
- 14
तत्र यन्त्रप्रतीहारवारनारीपरिश्रितम्
जडानां स्पन्दने हेतुं तेषां चेतनम् एककम्
tatra yantrapratīhāravāranārīpariśritam
jaḍānāṃ spandane hetuṃ teṣāṃ cetanam ekakam
- 15
इन्द्रियाणाम् इवात्मानम् अधिष्ठातृतया स्थितम्
रत्नसिंहासनासीनं भव्यं पुरुषमैक्षत
indriyāṇām ivātmānam adhiṣṭhātṛtayā sthitam
ratnasiṃhāsanāsīnaṃ bhavyaṃ puruṣamaikṣata
- 16
सो ऽपि तं पुरुषो दृष्ट्वा चोत्तमाकृतिमुत्थितः
विधाय स्वागतं स्वस्मिन्नुपावेशयदासने
so 'pi taṃ puruṣo dṛṣṭvā cottamākṛtimutthitaḥ
vidhāya svāgataṃ svasminnupāveśayadāsane
- 17
पप्रच्छ चोपविश्याग्रे कः कथं किम् अमानुषाम्
क्ष्मामात्मना द्वितीयः सन्निमां प्राप्तो भवानिति
papraccha copaviśyāgre kaḥ kathaṃ kim amānuṣām
kṣmāmātmanā dvitīyaḥ sannimāṃ prāpto bhavāniti
- 18
ततः सो ऽपि स्ववृत्तान्तं निवेद्य तमशेषतः
नरवाहनदत्तस्तं प्रह्वं पप्रच्छ पूरुषम्
tataḥ so 'pi svavṛttāntaṃ nivedya tamaśeṣataḥ
naravāhanadattastaṃ prahvaṃ papraccha pūruṣam
- 19
कस्त्वं किं चेदमाश्चर्यं पुरं ते भद्र कथ्यताम्
तच्छ्रुत्वा स पुमान्वक्तुं स्वोदन्तमुपचक्रमे
kastvaṃ kiṃ cedamāścaryaṃ puraṃ te bhadra kathyatām
tacchrutvā sa pumānvaktuṃ svodantamupacakrame
- 20
अस्ति काञ्चीति नगरी गरीयोगुणगुम्फिता
काञ्चीव वसुधावध्वाः सदलंकृतितां गता
asti kāñcīti nagarī garīyoguṇagumphitā
kāñcīva vasudhāvadhvāḥ sadalaṃkṛtitāṃ gatā
- 21
तस्यां बाहुबलाख्यो ऽस्ति काञ्च्यां ख्यातो महीपतिः
कोषे बद्धा कृता येन चलापि श्रीर्भुजार्जिता
tasyāṃ bāhubalākhyo 'sti kāñcyāṃ khyāto mahīpatiḥ
koṣe baddhā kṛtā yena calāpi śrīrbhujārjitā
- 22
तस्य राष्ट्रे नृपस्यावां तक्षाणौ भ्रातरावुभौ
मयप्रणीतदार्वादिमायायन्त्रविचक्षणौ
tasya rāṣṭre nṛpasyāvāṃ takṣāṇau bhrātarāvubhau
mayapraṇītadārvādimāyāyantravicakṣaṇau
- 23
ज्येष्ठः प्राणधरो नाम वेश्याव्यसनविप्लुतः
अहं कनिष्ठस्तद्भक्तो नाम्ना राज्यधरः प्रभो
jyeṣṭhaḥ prāṇadharo nāma veśyāvyasanaviplutaḥ
ahaṃ kaniṣṭhastadbhakto nāmnā rājyadharaḥ prabho
- 24
तेन भुक्त्वा धनं पित्र्यं मद्भर्त्रा स्वं च किंचन
भुक्तं मदर्जितम् अपि स्नेहार्द्रेणार्पितं मया
tena bhuktvā dhanaṃ pitryaṃ madbhartrā svaṃ ca kiṃcana
bhuktaṃ madarjitam api snehārdreṇārpitaṃ mayā
- 25
ततो ऽपि सो ऽतिव्यसनी वेश्यार्थार्थजिहीर्षया
रज्जुयन्त्रवहं दारुमयं हंसयुगं व्यधात्
tato 'pi so 'tivyasanī veśyārthārthajihīrṣayā
rajjuyantravahaṃ dārumayaṃ haṃsayugaṃ vyadhāt
- 26
तद्धंसयुगलं रज्जुघट्टनप्रेरितं निशि
राज्ञो बाहुबलस्यात्र कोशाद्यन्त्रप्रयोगतः
taddhaṃsayugalaṃ rajjughaṭṭanapreritaṃ niśi
rājño bāhubalasyātra kośādyantraprayogataḥ
- 27
गवाक्षेण प्रविश्यान्तश्चञ्च्वा पटलके स्थितम्
आदायाभरणं तस्य मद्भ्रातुर्गृहम् आगमत्
gavākṣeṇa praviśyāntaścañcvā paṭalake sthitam
ādāyābharaṇaṃ tasya madbhrāturgṛham āgamat
- 28
तच्च विक्रीय सो ऽभुङ्क्त मज्ज्येष्ठः सह वेश्यया
तथैवाहर्निशं कोषममुष्णात्स च भूपतेः
tacca vikrīya so 'bhuṅkta majjyeṣṭhaḥ saha veśyayā
tathaivāharniśaṃ koṣamamuṣṇātsa ca bhūpateḥ
- 29
वार्यमाणो ऽपि च मया नाकार्याद्व्यरमत्ततः
को हि मार्गम् अमार्गं वा व्यसनान्धो निरीक्षते
vāryamāṇo 'pi ca mayā nākāryādvyaramattataḥ
ko hi mārgam amārgaṃ vā vyasanāndho nirīkṣate
- 30
तथा च मुष्यमाणे ऽपि रात्रिष्व् अचलितार्गले
निर्मूषके राजगञ्जे दिनानि कतिचिद्भयात्
tathā ca muṣyamāṇe 'pi rātriṣv acalitārgale
nirmūṣake rājagañje dināni katicidbhayāt

