161 shlokas
- 1
गोमुखीयकथातुष्टं दृष्ट्वा तत्स्पर्धया किल
नरवाहनदत्तं तं मरुभूतिरथाब्रवीत्
gomukhīyakathātuṣṭaṃ dṛṣṭvā tatspardhayā kila
naravāhanadattaṃ taṃ marubhūtirathābravīt
- 2
प्रायेण चपलाः कामं स्त्रियो नैकान्ततः पुनः
वेश्या अपि च दृश्यन्ते सत्त्वाढ्याः किमुतापराः
prāyeṇa capalāḥ kāmaṃ striyo naikāntataḥ punaḥ
veśyā api ca dṛśyante sattvāḍhyāḥ kimutāparāḥ
- 3
तथा च देव विख्यातामिमामत्र कथां शृणु
विक्रमादित्य इत्यासीद्राजा पाटलिपुत्रके
tathā ca deva vikhyātāmimāmatra kathāṃ śṛṇu
vikramāditya ityāsīdrājā pāṭaliputrake
- 4
तस्याभूताम् अभिप्रेते मित्त्रे हयपतिर्नृपः
राजा गजपतिश्चोभौ बह्वश्वगजसाधनौ
tasyābhūtām abhiprete mittre hayapatirnṛpaḥ
rājā gajapatiścobhau bahvaśvagajasādhanau
- 5
शत्रुर्नरपतिर्भूरिपादातस्तस्य चाभवत्
मानिनो नरसिंहाख्यः प्रतिष्ठानेश्वरो बली
śatrurnarapatirbhūripādātastasya cābhavat
mānino narasiṃhākhyaḥ pratiṣṭhāneśvaro balī
- 6
तं रिपुं प्रति सामर्षः स मित्त्रबलगर्वितः
चकार विक्रमादित्यः प्रतिज्ञां रभसादिमाम्
taṃ ripuṃ prati sāmarṣaḥ sa mittrabalagarvitaḥ
cakāra vikramādityaḥ pratijñāṃ rabhasādimām
- 7
तथा मया विजेतव्यो राजा नरपतिर्यथा
स बन्दिमागधैर्द्वारि सेवको मे निवेद्यते
tathā mayā vijetavyo rājā narapatiryathā
sa bandimāgadhairdvāri sevako me nivedyate
- 8
एवं कृतप्रतिज्ञस्ते मित्त्रे हयगजाधिपौ
समानीय समं ताभ्यां हस्त्यश्वक्षोभितक्षितिः
evaṃ kṛtapratijñaste mittre hayagajādhipau
samānīya samaṃ tābhyāṃ hastyaśvakṣobhitakṣitiḥ
- 9
अभियोक्तुं नरपतिं नरसिंहं प्रसह्य तम्
स ययौ विक्रमादित्यो राजाखिलबलान्वितः
abhiyoktuṃ narapatiṃ narasiṃhaṃ prasahya tam
sa yayau vikramādityo rājākhilabalānvitaḥ
- 10
प्राप्ते तस्मिन्प्रतिष्ठाननिकटं सो ऽप्य् अवेत्य तत्
नरसिंहो नरपतिः संनह्याग्रे ऽस्य निर्ययौ
prāpte tasminpratiṣṭhānanikaṭaṃ so 'py avetya tat
narasiṃho narapatiḥ saṃnahyāgre 'sya niryayau
- 11
ततस्तयोरभूद्युद्धं राज्ञोर्जनितविस्मयम्
गजाश्वेन समं यत्र युध्यन्ते स्म पदातयः
tatastayorabhūdyuddhaṃ rājñorjanitavismayam
gajāśvena samaṃ yatra yudhyante sma padātayaḥ
- 12
क्रमाच्च नरसिंहस्य कोटिसंख्यपदातिभिः
भग्नं तद्विक्रमादित्यबलं नरपतेर्बलैः
kramācca narasiṃhasya koṭisaṃkhyapadātibhiḥ
bhagnaṃ tadvikramādityabalaṃ narapaterbalaiḥ
- 13
भग्नश्च विक्रमादित्यः पुरं पाटलिपुत्रकम्
ययौ पलाय्य तन्मित्रे स्वं स्वं देशं च जग्मतुः
bhagnaśca vikramādityaḥ puraṃ pāṭaliputrakam
yayau palāyya tanmitre svaṃ svaṃ deśaṃ ca jagmatuḥ
- 14
नरसिंहो नरपतिर्जितशत्रुर्निजं पुरम्
प्रविवेश प्रतिष्ठानं बन्दिभिः स्तुतविक्रमः
narasiṃho narapatirjitaśatrurnijaṃ puram
praviveśa pratiṣṭhānaṃ bandibhiḥ stutavikramaḥ
- 15
ततः स विक्रमादित्यो ऽसिद्धकार्यो व्यचिन्तयत्
शस्त्रैर् अजेयं शत्रुं तं जयामि प्रज्ञया वरम्
tataḥ sa vikramādityo 'siddhakāryo vyacintayat
śastrair ajeyaṃ śatruṃ taṃ jayāmi prajñayā varam
- 16
कामं केचिद्विगर्हन्तां मा प्रतिज्ञान्यथा तु भूत्
इति संचिन्त्य निक्षिप्य राज्यं योग्येषु मन्त्रिषु
kāmaṃ kecidvigarhantāṃ mā pratijñānyathā tu bhūt
iti saṃcintya nikṣipya rājyaṃ yogyeṣu mantriṣu
- 17
निर्गत्य नगराद्गुप्तं मुख्येनैकेन मन्त्रिणा
सह बुद्धिवराख्येण राजपुत्रवरैस्तथा
nirgatya nagarādguptaṃ mukhyenaikena mantriṇā
saha buddhivarākhyeṇa rājaputravaraistathā
- 18
पञ्चभिः कुलजैः शूरैः स कार्पटिकवेषभृत्
भूत्वा पुरं निजरिपोः प्रतिष्ठानं जगाम तत्
pañcabhiḥ kulajaiḥ śūraiḥ sa kārpaṭikaveṣabhṛt
bhūtvā puraṃ nijaripoḥ pratiṣṭhānaṃ jagāma tat
- 19
तत्र वारविलासिन्या नरेन्द्रसदनोपमम्
ययौ मदनमालेति ख्याताया वरमन्दिरम्
tatra vāravilāsinyā narendrasadanopamam
yayau madanamāleti khyātāyā varamandiram
- 20
कृताह्वानम् इव प्रांशुप्राकारशिखरोच्छ्रितैः
ध्वजांशुकैर्मृदुमरुद्विक्षिप्ताक्षिप्तपल्लवैः
kṛtāhvānam iva prāṃśuprākāraśikharocchritaiḥ
dhvajāṃśukairmṛdumarudvikṣiptākṣiptapallavaiḥ
- 21
प्रधाने पूर्वदिग्द्वारे विविधायुधशालिनाम्
गुप्तं सहस्रविंशत्या पदातीनां दिवानिशम्
pradhāne pūrvadigdvāre vividhāyudhaśālinām
guptaṃ sahasraviṃśatyā padātīnāṃ divāniśam
- 22
अन्यासु दिक्षु तिसृषु द्वारि द्वारि मदोद्धतैः
दशभिर्दशभिः शूरसहस्रैरभिरक्षितम्
anyāsu dikṣu tisṛṣu dvāri dvāri madoddhataiḥ
daśabhirdaśabhiḥ śūrasahasrairabhirakṣitam
- 23
आवेदितः प्रतीहारैस्तथाभूतः प्रविश्य च
क्वचित्प्रविततानेकवराश्वश्रेणिशोभितम्
āveditaḥ pratīhāraistathābhūtaḥ praviśya ca
kvacitpravitatānekavarāśvaśreṇiśobhitam
- 24
क्वचिदाबद्धमातङ्गघटासंघट्टसंचरम्
क्वचिद् आयुधसंदर्भगम्भीराकारगुम्फितम्
kvacidābaddhamātaṅgaghaṭāsaṃghaṭṭasaṃcaram
kvacid āyudhasaṃdarbhagambhīrākāragumphitam
- 25
क्वचिद्रत्नप्रभाभास्वद्बहुकोषगृहोज्ज्वलम्
क्वचित्सेवकसंघातसंतताबद्धमण्डलम्
kvacidratnaprabhābhāsvadbahukoṣagṛhojjvalam
kvacitsevakasaṃghātasaṃtatābaddhamaṇḍalam
- 26
क्वचिदुच्चैः पठद्बन्दिवृन्दकोलाहलाकुलम्
क्वचिन्निबद्धसंगीतमृदङ्गध्वनिनादितम्
kvaciduccaiḥ paṭhadbandivṛndakolāhalākulam
kvacinnibaddhasaṃgītamṛdaṅgadhvanināditam
- 27
सप्तकक्ष्याविभक्तं तत्स पश्यन्सपरिच्छदः
प्रापन्मदनमालाया वासप्रासादमुन्नतम्
saptakakṣyāvibhaktaṃ tatsa paśyansaparicchadaḥ
prāpanmadanamālāyā vāsaprāsādamunnatam
- 28
सा तं कक्ष्यासु साकूतनिर्वर्णितहयादिकम्
श्रुत्वा परिजनान्मत्वा प्रच्छन्नं कंचिदुत्तमम्
sā taṃ kakṣyāsu sākūtanirvarṇitahayādikam
śrutvā parijanānmatvā pracchannaṃ kaṃciduttamam
- 29
प्रत्युद्गम्य प्रणम्याथ साभिलाषं सकौतुकम्
राजोचिते प्रवेश्यान्तर् उपावेशयद् आसने
pratyudgamya praṇamyātha sābhilāṣaṃ sakautukam
rājocite praveśyāntar upāveśayad āsane
- 30
सो ऽपि तद्रूपलावण्यविनयाहृतचेतनः
ताम् अभ्यनन्ददात्मानम् अप्रकाश्यैव भूपतिः
so 'pi tadrūpalāvaṇyavinayāhṛtacetanaḥ
tām abhyanandadātmānam aprakāśyaiva bhūpatiḥ

