Sanskrit

18 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10

    न स्त्री धर्मम् अधर्मं चापेक्षते कामयत एव

    कार्यापेक्षया तु नाभियुङ्क्ते

    स्वभावाच्च पुरुषेणाभियुज्यमाना चिकीर्षन्त्यपि व्यावर्तते

    पुनः पुनर् अभियुक्ता सिध्यति

    पुरुषस्तु धर्मस्थितिम् आर्यसमयं चापेक्ष्य कामयमानो ऽपि व्यावर्तते

    तथाबुद्धिश्चाभियुज्यमानो ऽपि न सिध्यति

    निष्कारणम् अभियुङ्क्ते

    अभियुज्यापि पुनर्नाभियुङ्क्ते

    सिद्धायां च माध्यस्थ्यं गच्छति

    सुलभाम् अवमन्यते

    दुर्लभाम् आकाङ्क्षत इति प्रायोवादः

    na strī dharmam adharmaṃ cāpekṣate kāmayata eva

    kāryāpekṣayā tu nābhiyuṅkte

    svabhāvācca puruṣeṇābhiyujyamānā cikīrṣantyapi vyāvartate

    punaḥ punar abhiyuktā sidhyati

    puruṣastu dharmasthitim āryasamayaṃ cāpekṣya kāmayamāno 'pi vyāvartate

    tathābuddhiścābhiyujyamāno 'pi na sidhyati

    niṣkāraṇam abhiyuṅkte

    abhiyujyāpi punarnābhiyuṅkte

    siddhāyāṃ ca mādhyasthyaṃ gacchati

    sulabhām avamanyate

    durlabhām ākāṅkṣata iti prāyovādaḥ

  11. 11

    तत्र व्यावर्तनकारणानि

    पत्यावनुरागः

    अपत्यापेक्षा

    अतिक्रान्तवयस्त्वम्

    दुःखाभिभवः

    विरहन् उपलम्भः

    अवज्ञयोपमन्त्रयत इति क्रोधः

    अप्रतर्क्य इति संकल्पवर्जनम्

    गमिष्यतीत्यनायतिर् अन्यत्र प्रसक्तमतिर् इति च

    असंवृताकार इत्युद्वेगः

    मित्रेषु निसृष्टभाव इति तेष्वपेक्षा

    शुष्काभियोगीत्याशङ्का

    तेजस्वीति साध्वसम्

    चण्डवेगः समरथो वेति भयं मृग्याः

    नागरकः कलासु विचक्षण इति व्रीडा

    सखित्वेनोपचरित इति च

    अदेशकालज्ञ इत्यसूया

    परिभवस्थानम् इत्य् अबहुमानः

    आकारितो ऽपि नावबुध्यत इत्यवज्ञा

    शशो मन्दवेग इति च हस्तिन्याः

    मत्तो ऽस्य मा भूद् अनिष्टम् इत्यनुकम्पा

    आत्मनि दोषदर्शनान्निर्वेदः

    विदिता सती स्वजनबहिष्कृता भविष्यामीति भयम्

    पलित इत्यनादरः

    पत्या प्रयुक्तः परीक्षत इति विमर्शः

    धर्मापेक्षा चेति

    tatra vyāvartanakāraṇāni

    patyāvanurāgaḥ

    apatyāpekṣā

    atikrāntavayastvam

    duḥkhābhibhavaḥ

    virahan upalambhaḥ

    avajñayopamantrayata iti krodhaḥ

    apratarkya iti saṃkalpavarjanam

    gamiṣyatītyanāyatir anyatra prasaktamatir iti ca

    asaṃvṛtākāra ityudvegaḥ

    mitreṣu nisṛṣṭabhāva iti teṣvapekṣā

    śuṣkābhiyogītyāśaṅkā

    tejasvīti sādhvasam

    caṇḍavegaḥ samaratho veti bhayaṃ mṛgyāḥ

    nāgarakaḥ kalāsu vicakṣaṇa iti vrīḍā

    sakhitvenopacarita iti ca

    adeśakālajña ityasūyā

    paribhavasthānam ity abahumānaḥ

    ākārito 'pi nāvabudhyata ityavajñā

    śaśo mandavega iti ca hastinyāḥ

    matto 'sya mā bhūd aniṣṭam ityanukampā

    ātmani doṣadarśanānnirvedaḥ

    viditā satī svajanabahiṣkṛtā bhaviṣyāmīti bhayam

    palita ityanādaraḥ

    patyā prayuktaḥ parīkṣata iti vimarśaḥ

    dharmāpekṣā ceti

  12. 12
  13. 13
  14. 14

    पुरुषास्त्वमी प्रायेण सिद्धाः

    कामसूत्रज्ञः

    कथाख्यानकुशलो बाल्यात्प्रभृति संसृष्टः प्रवृद्धयौवनः क्रीडनकर्मादिनागतविश्वासः प्रेषणस्य कर्तोचितसंभाषणः प्रियस्य कर्तान्यस्य भूतपूर्वो दूतो मर्मज्ञ उत्तमया प्रार्थितः सख्या प्रच्छन्नं संसृष्टः सुभगाभिख्यातः सह संवृद्धः प्रातिवेश्यः कामशीलस्तथाभूतश्च परिचारिको धात्रेयिकापरिग्रहो नववरकः प्रेक्षोद्यानत्यागशीलो वृष इति सिद्धप्रतापः साहसिकः शूरो विद्यारूपगुणोपभोगैः पत्युर् अतिशयिता महार्हवेषोपचारश्चेति

    puruṣāstvamī prāyeṇa siddhāḥ

    kāmasūtrajñaḥ

    kathākhyānakuśalo bālyātprabhṛti saṃsṛṣṭaḥ pravṛddhayauvanaḥ krīḍanakarmādināgataviśvāsaḥ preṣaṇasya kartocitasaṃbhāṣaṇaḥ priyasya kartānyasya bhūtapūrvo dūto marmajña uttamayā prārthitaḥ sakhyā pracchannaṃ saṃsṛṣṭaḥ subhagābhikhyātaḥ saha saṃvṛddhaḥ prātiveśyaḥ kāmaśīlastathābhūtaśca paricāriko dhātreyikāparigraho navavarakaḥ prekṣodyānatyāgaśīlo vṛṣa iti siddhapratāpaḥ sāhasikaḥ śūro vidyārūpaguṇopabhogaiḥ patyur atiśayitā mahārhaveṣopacāraśceti

  15. 15
  16. 16

    अयत्नसाध्या योषितस्त्व् इमाः

    अभियोगमात्रसाध्याः

    द्वारदेशावस्थायिनी

    प्रासादाद्राजमार्गावलोकिनी

    तरुणप्रातिवेश्यगृहे गोष्ठीयोजिनी

    सततप्रेक्षिणी

    प्रेक्षिता पार्श्वविलोकिनी

    निष्कारणं सपत्न्याधिविन्ना

    भर्तृद्वेषिणी विद्विष्टा च

    परिहारहीना

    निरपत्या

    ज्ञातिकुलनित्या

    विपन्नापत्या

    गोष्ठीयोजिनी

    प्रीतियोजिनी

    कुशीलवभार्या

    मृतपतिका बाला

    दरिद्रा बहूपभोगा

    ज्येष्ठभार्या बहुदेवरका

    बहुमानिनी न्यूनभर्तृका

    कौशलाभिमानिनी भर्तुर्मौर्ख्येणोद्विग्ना

    अविशेषतया लोभेन

    कन्याकाले यत्नेन वरिता कथंचिद् अलब्धाभियुक्ता च सा तदानीं समानबुद्धिशीलमेधाप्रतिपत्तिसात्म्या

    प्रकृत्या पक्षपातिनी

    अनपराधे विमानिता

    तुल्यरूपाभिश्चाधः कृता

    प्रोषितपतिकेति

    ईर्ष्यालुपूतिचोक्षक्लीबदीर्घसूत्रकापुरुषकुब्जवामनविरूपमणिकारग्राम्यदुर्गन्धिरोगिवृद्धभार्याश्चेति

    ayatnasādhyā yoṣitastv imāḥ

    abhiyogamātrasādhyāḥ

    dvāradeśāvasthāyinī

    prāsādādrājamārgāvalokinī

    taruṇaprātiveśyagṛhe goṣṭhīyojinī

    satataprekṣiṇī

    prekṣitā pārśvavilokinī

    niṣkāraṇaṃ sapatnyādhivinnā

    bhartṛdveṣiṇī vidviṣṭā ca

    parihārahīnā

    nirapatyā

    jñātikulanityā

    vipannāpatyā

    goṣṭhīyojinī

    prītiyojinī

    kuśīlavabhāryā

    mṛtapatikā bālā

    daridrā bahūpabhogā

    jyeṣṭhabhāryā bahudevarakā

    bahumāninī nyūnabhartṛkā

    kauśalābhimāninī bharturmaurkhyeṇodvignā

    aviśeṣatayā lobhena

    kanyākāle yatnena varitā kathaṃcid alabdhābhiyuktā ca sā tadānīṃ samānabuddhiśīlamedhāpratipattisātmyā

    prakṛtyā pakṣapātinī

    anaparādhe vimānitā

    tulyarūpābhiścādhaḥ kṛtā

    proṣitapatiketi

    īrṣyālupūticokṣaklībadīrghasūtrakāpuruṣakubjavāmanavirūpamaṇikāragrāmyadurgandhirogivṛddhabhāryāśceti

  17. 17
  18. 18