28 shlokas
- 1
आहुतानुकृतिर् आयुष्यचरुः
āhutānukṛtir āyuṣyacaruḥ
- 2
संवत्सरे संवत्सरे षट्सु षट्सु मासेषु चतुर्षु चतुर्षु ऋतावृतौ मासि मासि वा कुमारस्य जन्मनक्षत्रे क्रियेत
saṃvatsare saṃvatsare ṣaṭsu ṣaṭsu māseṣu caturṣu caturṣu ṛtāvṛtau māsi māsi vā kumārasya janmanakṣatre kriyeta
- 3
अथ देवयजनोल्लेखनप्रभृत्य् आ प्रणीताभ्यः कृत्वा व्रीहीन्निर्वपति अग्नय आयुष्मते वो जुष्टं निर्वपामि इति
तूष्णीं वा
atha devayajanollekhanaprabhṛty ā praṇītābhyaḥ kṛtvā vrīhīnnirvapati agnaya āyuṣmate vo juṣṭaṃ nirvapāmi iti
tūṣṇīṃ vā
- 4
धान्यान्निर्वपति प्राणाय वो जुष्टं निर्वपामि इति
तूष्णीं वा
dhānyānnirvapati prāṇāya vo juṣṭaṃ nirvapāmi iti
tūṣṇīṃ vā
- 5
तान् अभ्युक्ष्यावहत्य त्रिः फलीकृत्य त्रिः प्रक्षाल्य निदधाति
tān abhyukṣyāvahatya triḥ phalīkṛtya triḥ prakṣālya nidadhāti
- 6
तण्डुलान्वा निर्वपति
taṇḍulānvā nirvapati
- 7
तान् अभ्युक्ष्य त्रिः प्रक्षाल्यैव निदधातीति
tān abhyukṣya triḥ prakṣālyaiva nidadhātīti
- 8
अथ तिरः पवित्रं स्थाल्याम् अपः पयो वानीयाधिश्रित्य तिरः पवित्रं तण्डुलान् आवपति
atha tiraḥ pavitraṃ sthālyām apaḥ payo vānīyādhiśritya tiraḥ pavitraṃ taṇḍulān āvapati
- 9
अथाज्यं निर्वपत्य् अथाज्यम् अधिश्रयत्य् उभयं पर्यग्निकृत्वा मेक्षणं स्रुवं च संमार्ष्टि
athājyaṃ nirvapaty athājyam adhiśrayaty ubhayaṃ paryagnikṛtvā mekṣaṇaṃ sruvaṃ ca saṃmārṣṭi
- 10
अथैतं चरुं श्रपयित्वाभिघार्योदञ्चम् उद्वास्य प्रतिष्ठितम् अभिघारयति
athaitaṃ caruṃ śrapayitvābhighāryodañcam udvāsya pratiṣṭhitam abhighārayati
- 11
एवम् एव सर्वेषां स्थालीपाकानां चरुकल्पः
evam eva sarveṣāṃ sthālīpākānāṃ carukalpaḥ
- 12
परिधानप्रभृत्य् आग्निमुखात्कृत्वा पक्वाज्जुहोति आयुष्टे विश्वतो दधत् इति पुरोनुवाक्याम् अनूच्य आयुर्दा अग्ने हविषो जुषाणः इति याज्यया जुहोति
paridhānaprabhṛty āgnimukhātkṛtvā pakvājjuhoti āyuṣṭe viśvato dadhat iti puronuvākyām anūcya āyurdā agne haviṣo juṣāṇaḥ iti yājyayā juhoti
- 13
अथाज्याहुतीर् उपजुहोत्य् अथान्तरेणाग्निं चाज्यस्थालीं च स्थालीपाकं निधाय तत्सहस्रं सम्पाताभिहुतं करोति
athājyāhutīr upajuhoty athāntareṇāgniṃ cājyasthālīṃ ca sthālīpākaṃ nidhāya tatsahasraṃ sampātābhihutaṃ karoti
- 14
यो ब्रह्म ब्रह्मण उज्जभार प्राणेश्वरः कृत्तिवासाः पिनाकी
ईशानो देवः स न आयुर्दधातु तस्मै जुहोमि हविषा घृतेन स्वाहा
yo brahma brahmaṇa ujjabhāra prāṇeśvaraḥ kṛttivāsāḥ pinākī
īśāno devaḥ sa na āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena svāhā
- 15
विभ्राजमानः सरिरस्य मध्याद्रोचमानो घर्मरुचिर्य आगात्
स मृत्युपाशाद् अपनुद्य घोराद् इहायुषेणो घृतम् अत्तु देवः स्वाहा
vibhrājamānaḥ sarirasya madhyādrocamāno gharmarucirya āgāt
sa mṛtyupāśād apanudya ghorād ihāyuṣeṇo ghṛtam attu devaḥ svāhā
- 16
ब्रह्मज्योतिर्ब्रह्मपत्नीषु गर्भं यम् आदधात्पुरुरूपं जयन्तम्
सुवर्णरं भग्नहमर्कमर्चं तम् आयुषे वर्धयामो घृतेन स्वाहा
brahmajyotirbrahmapatnīṣu garbhaṃ yam ādadhātpururūpaṃ jayantam
suvarṇaraṃ bhagnahamarkamarcaṃ tam āyuṣe vardhayāmo ghṛtena svāhā
- 17
श्रियं लक्ष्मीम् औपलाम् अम्बिकां गां षष्ठीं जयाम् इन्द्रसेनेत्य् उदाहुः
तां विद्यां ब्रह्मयोनिं सरूपाम् इहायुषे तर्पयामो घृतेन स्वाहा
śriyaṃ lakṣmīm aupalām ambikāṃ gāṃ ṣaṣṭhīṃ jayām indrasenety udāhuḥ
tāṃ vidyāṃ brahmayoniṃ sarūpām ihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena svāhā
- 18
दाक्षायण्यः सर्वयोन्यः सयोन्यः सहस्रशो विश्वरूपा विरूपाः
ससूनवः सपतयः सयूथ्या इहायुषेणो घृतम् इदं जुषन्तां स्वाहा
dākṣāyaṇyaḥ sarvayonyaḥ sayonyaḥ sahasraśo viśvarūpā virūpāḥ
sasūnavaḥ sapatayaḥ sayūthyā ihāyuṣeṇo ghṛtam idaṃ juṣantāṃ svāhā
- 19
दिव्या गणा बहुरूपाः पुराणा आयुश्छिदो नः प्रमथन्तु वीरान्
तेभ्यो जुहोमि बहुधा घृतेन मा नः प्रजां रिरिषो मोत वीरान्स्वाहा
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathantu vīrān
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāṃ ririṣo mota vīrānsvāhā
- 20
एकः पुरस्ताद्य इदं बभूव यतो बभूवुर्भुवनस्य गोपाः
यम् अप्येति भुवनं साम्पराये स नो हविर्घृतम् इहायुषे ऽत्तु देवः स्वाहा
ekaḥ purastādya idaṃ babhūva yato babhūvurbhuvanasya gopāḥ
yam apyeti bhuvanaṃ sāmparāye sa no havirghṛtam ihāyuṣe 'ttu devaḥ svāhā
- 21
वसून्रुद्रान् आदित्यान्मरुतो ऽथ साध्यान् ऋभून्यक्षान्गन्धर्वांश्च पितॄंश्च विश्वान्
भृगून्सर्पांश्चाङ्गिरसो ऽथ सर्वान्घृतं हुत्वा स्वायुष्य् आमहयाम शश्वत्स्वाहा
vasūnrudrān ādityānmaruto 'tha sādhyān ṛbhūnyakṣāngandharvāṃśca pitṝṃśca viśvān
bhṛgūnsarpāṃścāṅgiraso 'tha sarvānghṛtaṃ hutvā svāyuṣy āmahayāma śaśvatsvāhā
- 22
षड्विंशतिशतकृत्वस्तद् आहुतीनां अष्टसहस्रं सम्पद्यते
ṣaḍviṃśatiśatakṛtvastad āhutīnāṃ aṣṭasahasraṃ sampadyate
- 23
इतरस्मात्पक्वात्सौविष्टकृतं जुहोति
itarasmātpakvātsauviṣṭakṛtaṃ juhoti
- 24
जयप्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्
jayaprabhṛti siddham ā dhenuvarapradānāt
- 25
अथाग्रेणाग्निं दूर्वास्तम्बेषु हुतशेषं निदधाति मा नो महान्तं मा नस्तोके इति द्वाभ्याम्
athāgreṇāgniṃ dūrvāstambeṣu hutaśeṣaṃ nidadhāti mā no mahāntaṃ mā nastoke iti dvābhyām
- 26
अपरेणाग्निं प्राङ्मुख उपविश्य वाग्यतः स्थालीपाकं सगणः प्राश्नाति
तस्य प्राशनमन्त्रः आयुर् असि विश्वायुर् असि
सर्वायुर् असि सर्वम् आयुर् असि
सर्वं म आयुर्भूयात्
सर्वम् आयुर्गेषम् इति प्राश्याप आचम्य जठरम् अभिमृशति यत इन्द्र भयामहे स्वस्तिदा विशस्पतिः इति द्वाभ्याम्
apareṇāgniṃ prāṅmukha upaviśya vāgyataḥ sthālīpākaṃ sagaṇaḥ prāśnāti
tasya prāśanamantraḥ āyur asi viśvāyur asi
sarvāyur asi sarvam āyur asi
sarvaṃ ma āyurbhūyāt
sarvam āyurgeṣam iti prāśyāpa ācamya jaṭharam abhimṛśati yata indra bhayāmahe svastidā viśaspatiḥ iti dvābhyām
- 27
कुमाराणां ग्रहगृहीतानां ज्वरगृहीतानां भूतोपसृष्टानां आयुष्येण घृतसूक्तेनाहर् अहः स्वस्त्ययनार्थं स्वाध्यायम् अधीयीतैतैर् एव मन्त्रैर् आहुतीर्जुहुयाद् एतैर् एव मन्त्रैर्बलीन्हरेद् अगदो हैव भवति
kumārāṇāṃ grahagṛhītānāṃ jvaragṛhītānāṃ bhūtopasṛṣṭānāṃ āyuṣyeṇa ghṛtasūktenāhar ahaḥ svastyayanārthaṃ svādhyāyam adhīyītaitair eva mantrair āhutīrjuhuyād etair eva mantrairbalīnhared agado haiva bhavati
- 28
तद् एतद् ऋद्धम् अयनं भूतोपसृष्टानां राष्ट्रभृतः पञ्चचोडाः सर्पाहुतिर्गन्धर्वाहुतिर् अहर् अहः स्वस्त्ययनार्थं स्वाध्यायम् अधीयीतैतैर् एव मन्त्रैर् आहुतीर्जुहुयात् एतैर् एव मन्त्रैर्बलीन्हरेद् अगदो हैव भवति
तद् एतद् ऋद्धम् अयनं हुतप्रहुतानुकृतयो ऽन्ये होमाः बलिहरणानुकृतीन्य् अभ्यर्चनान्य् आश्रमानुकृतयः संश्रया इति
tad etad ṛddham ayanaṃ bhūtopasṛṣṭānāṃ rāṣṭrabhṛtaḥ pañcacoḍāḥ sarpāhutirgandharvāhutir ahar ahaḥ svastyayanārthaṃ svādhyāyam adhīyītaitair eva mantrair āhutīrjuhuyāt etair eva mantrairbalīnhared agado haiva bhavati
tad etad ṛddham ayanaṃ hutaprahutānukṛtayo 'nye homāḥ baliharaṇānukṛtīny abhyarcanāny āśramānukṛtayaḥ saṃśrayā iti

