72 shlokas
- 1
अथाहुतः
athāhutaḥ
- 2
गर्भाष्टमेषु ब्राह्मणमुपनयीत गर्भैकादशेषु राजन्यं गर्भद्वादशेषु वैश्यम्
garbhāṣṭameṣu brāhmaṇamupanayīta garbhaikādaśeṣu rājanyaṃ garbhadvādaśeṣu vaiśyam
- 3
आ षोडशात्ब्राह्मणस्यानात्यय इति
ā ṣoḍaśātbrāhmaṇasyānātyaya iti
- 4
एवमेवेतरयोः द्वाविंशतिश्च चतुर्विंशतिश्च
evamevetarayoḥ dvāviṃśatiśca caturviṃśatiśca
- 5
अथापि काम्यानि भवन्ति
सप्तमे ब्रह्मवर्चसकामम् अष्टम आयुष्कामं नवमे तेजस्कामं दशमे ऽन्नाद्यकामम् एकादश इन्द्रियकामं द्वादशे पशुकामं त्रयोदशे मेधाकामं चतुर्दशे पुष्टिकामं पञ्चदशे भ्रातृव्यवन्तं षोडशे सर्वकाममिति
athāpi kāmyāni bhavanti
saptame brahmavarcasakāmam aṣṭama āyuṣkāmaṃ navame tejaskāmaṃ daśame 'nnādyakāmam ekādaśa indriyakāmaṃ dvādaśe paśukāmaṃ trayodaśe medhākāmaṃ caturdaśe puṣṭikāmaṃ pañcadaśe bhrātṛvyavantaṃ ṣoḍaśe sarvakāmamiti
- 6
वसन्ते ब्राह्मणमुपनयीत ग्रीष्मे राजन्यं शरदि वैश्यं वर्षासु रथकारमिति
सर्वानेव वा वसन्ते
vasante brāhmaṇamupanayīta grīṣme rājanyaṃ śaradi vaiśyaṃ varṣāsu rathakāramiti
sarvāneva vā vasante
- 7
ब्राह्मणानन्नेन परिविष्य पुण्याहं स्वस्ति ऋद्धिमिति वाचयित्वा कुमारं भोजयित्वा तस्य चौलवत्तूष्णीं केशान् ओष्य स्नातं शुचिवाससं बद्धशिखं यज्ञोपवीतं प्रतिमुञ्चन्वाचयति
यज्ञोपवीतं परमं पवित्रं प्रजापतेर्यत्सहजं पुरस्तात्
आयुष्यमग्रियं प्रतिमुञ्च शुभ्रं यज्ञोपवीतं बलमस्तु तेजः इति
brāhmaṇānannena pariviṣya puṇyāhaṃ svasti ṛddhimiti vācayitvā kumāraṃ bhojayitvā tasya caulavattūṣṇīṃ keśān oṣya snātaṃ śucivāsasaṃ baddhaśikhaṃ yajñopavītaṃ pratimuñcanvācayati
yajñopavītaṃ paramaṃ pavitraṃ prajāpateryatsahajaṃ purastāt
āyuṣyamagriyaṃ pratimuñca śubhraṃ yajñopavītaṃ balamastu tejaḥ iti
- 8
यज्ञोपवीतिनम् अप आचमय्याथ देवयजनमुदानयति
yajñopavītinam apa ācamayyātha devayajanamudānayati
- 9
अथ देवयजनोल्लेखनप्रभृत्य् आग्निमुखात्कृत्वा पालाशीं समिधम् आज्येनाक्त्वाभ्याधापयन्वाचयति आयुर्दा देव जरसं गृणानो घृतप्रतीको घृतपृष्ठो अग्ने
घृतं पिबन्नमृतं चारु गव्यं पितेव पुत्रं जरसे नयेमं स्वाहा इति
atha devayajanollekhanaprabhṛty āgnimukhātkṛtvā pālāśīṃ samidham ājyenāktvābhyādhāpayanvācayati āyurdā deva jarasaṃ gṛṇāno ghṛtapratīko ghṛtapṛṣṭho agne
ghṛtaṃ pibannamṛtaṃ cāru gavyaṃ piteva putraṃ jarase nayemaṃ svāhā iti
- 10
अथैनमुत्थाप्योत्तरेणाग्निं दक्षिणेन पदा अश्मानम् आस्थापयति आतिष्ठेमम् अश्मानम् अश्मेव त्वं स्थिरो भव
अभितिष्ठ पृतन्यतः सहस्व पृतनायतः इति
athainamutthāpyottareṇāgniṃ dakṣiṇena padā aśmānam āsthāpayati ātiṣṭhemam aśmānam aśmeva tvaṃ sthiro bhava
abhitiṣṭha pṛtanyataḥ sahasva pṛtanāyataḥ iti
- 11
अथैनं तिष्ये वासः सद्यः कृत्तोतं परिधापयन्वाचयति या अकृन्तन्नवयन्या अतन्वत याश्च देवीरन्तानभितोऽददन्त
तास्त्वा देवीर्जरसा संव्ययन्त्वायुष्मानिदं परिधत्स्व वासः इति
athainaṃ tiṣye vāsaḥ sadyaḥ kṛttotaṃ paridhāpayanvācayati yā akṛntannavayanyā atanvata yāśca devīrantānabhito'dadanta
tāstvā devīrjarasā saṃvyayantvāyuṣmānidaṃ paridhatsva vāsaḥ iti
- 12
परिहितमनुमन्त्रयते परिधत्त धत्त वाससैनं शतायुषं कृणुहि दीर्घमायुः
बृहस्पतिः प्रायच्छद्वास एतत्सोमाय राज्ञे परिधातवा उ
जरां गच्छासि परिधत्स्व वासो भवा कृष्टीनाम् अभिशस्तिपावा
शतं च जीव शरदः सुवर्चा रायश्च पोषमुप संव्ययस्व
परीदं वासो अधि धाः स्वस्तये ऽभूरापीनाम् अभिशस्तिपावा
शतं च जीव शरदः पुरूचीर्वसूनि चार्यो विभजासि जीवन् इति
parihitamanumantrayate paridhatta dhatta vāsasainaṃ śatāyuṣaṃ kṛṇuhi dīrghamāyuḥ
bṛhaspatiḥ prāyacchadvāsa etatsomāya rājñe paridhātavā u
jarāṃ gacchāsi paridhatsva vāso bhavā kṛṣṭīnām abhiśastipāvā
śataṃ ca jīva śaradaḥ suvarcā rāyaśca poṣamupa saṃvyayasva
parīdaṃ vāso adhi dhāḥ svastaye 'bhūrāpīnām abhiśastipāvā
śataṃ ca jīva śaradaḥ purūcīrvasūni cāryo vibhajāsi jīvan iti
- 13
अथैनं मौञ्जीं मेखलां त्रिवृतां त्रिः प्रदक्षिणं परिव्ययन्वाचयति मौञ्जीं ब्राह्मणस्य
ज्यामौर्वीं राजन्यस्य
आवीसूत्रं वैश्यस्य
सर्वेषामेव वा मौञ्जीम्
इयं दुरुक्तात्परिबाधमाना शर्म वरूथं पुनती न आगात्
प्राणापानाभ्यां बलम् आभरन्ती प्रिया देवानां सुभगा मेखलेयम् इति
athainaṃ mauñjīṃ mekhalāṃ trivṛtāṃ triḥ pradakṣiṇaṃ parivyayanvācayati mauñjīṃ brāhmaṇasya
jyāmaurvīṃ rājanyasya
āvīsūtraṃ vaiśyasya
sarveṣāmeva vā mauñjīm
iyaṃ duruktātparibādhamānā śarma varūthaṃ punatī na āgāt
prāṇāpānābhyāṃ balam ābharantī priyā devānāṃ subhagā mekhaleyam iti
- 14
परिवीतामनुमन्त्रयते
ऋतस्य गौप्त्री तपसः परस्पी घ्नती रक्षः सहमाना अरातीः
सा नः समन्तम् अनु परीहि भद्रया भर्तारस्ते मेखले मा रिषाम इति
parivītāmanumantrayate
ṛtasya gauptrī tapasaḥ paraspī ghnatī rakṣaḥ sahamānā arātīḥ
sā naḥ samantam anu parīhi bhadrayā bhartāraste mekhale mā riṣāma iti
- 15
ग्रन्थिं करोति
प्राणानां ग्रन्थिरसि स मा विस्रंसः इति नाभिदेशे
granthiṃ karoti
prāṇānāṃ granthirasi sa mā visraṃsaḥ iti nābhideśe
- 16
अथास्मा अजिनं प्रतिमुञ्चन्वाचयति कृष्णाजिनं ब्राह्मणस्य
रौरवं राजन्यस्य
बस्ताजिनं वैश्यस्य
सर्वेषां वा कृष्णाजिनम्
मित्रस्य चक्षुर्धरुणं बलीयस्तेजो यशस्वि स्थविरं समिद्धम्
अनाहनस्यं वसनं जरिष्णु परीदं वाज्यजिनं दधेऽहम् इति
athāsmā ajinaṃ pratimuñcanvācayati kṛṣṇājinaṃ brāhmaṇasya
rauravaṃ rājanyasya
bastājinaṃ vaiśyasya
sarveṣāṃ vā kṛṣṇājinam
mitrasya cakṣurdharuṇaṃ balīyastejo yaśasvi sthaviraṃ samiddham
anāhanasyaṃ vasanaṃ jariṣṇu parīdaṃ vājyajinaṃ dadhe'ham iti
- 17
अथास्मै दण्डं प्रयच्छति पालाशं बैल्वं वा ब्राह्मणस्य
नैयग्रोधं स्कन्धजम् अवागग्रं रौहीतकं वा राजन्यस्य
बादरम् औदुम्बरं वा वैश्यस्य
सर्वेषां वा वार्क्षम्
athāsmai daṇḍaṃ prayacchati pālāśaṃ bailvaṃ vā brāhmaṇasya
naiyagrodhaṃ skandhajam avāgagraṃ rauhītakaṃ vā rājanyasya
bādaram audumbaraṃ vā vaiśyasya
sarveṣāṃ vā vārkṣam
- 18
सोमो ऽसि सोमपं मा कुरु इति पालाशम्
somo 'si somapaṃ mā kuru iti pālāśam
- 19
ब्रह्मवर्चसमसि ब्रह्मवर्चसाय त्वा इति बैल्वम्
brahmavarcasamasi brahmavarcasāya tvā iti bailvam
- 20
ओजो ऽस्य् ओजो मयि धेहि इति नैयग्रोधम्
ojo 'sy ojo mayi dhehi iti naiyagrodham
- 21
बलमसि बलं मयि धेहि इति रौहीतकम्
balamasi balaṃ mayi dhehi iti rauhītakam
- 22
पुष्टिरसि पुष्टिं मयि धेहि इति बादरम्
puṣṭirasi puṣṭiṃ mayi dhehi iti bādaram
- 23
ऊर्ग् अस्य् ऊर्जं मयि धेहि इत्य् औदुम्बरम्
ūrg asy ūrjaṃ mayi dhehi ity audumbaram
- 24
अहं वृक्षस्य रेरिवा
कीर्तिः पृष्ठं गिरेरिव
ऊर्ध्वपवित्रो वाजिनीव स्वमृतमस्मि
द्रविणं सवर्चसम् इति वार्क्षम्
ahaṃ vṛkṣasya rerivā
kīrtiḥ pṛṣṭhaṃ gireriva
ūrdhvapavitro vājinīva svamṛtamasmi
draviṇaṃ savarcasam iti vārkṣam
- 25
को नामास्य् असौ नामास्मि इति शाट्यायनकम्
ko nāmāsy asau nāmāsmi iti śāṭyāyanakam
- 26
अथैनं दक्षिणे हस्ते गृह्णाति
यस्मिन्भूतं च भव्यं च सर्वे लोकास्समाहिताः
तेन गृह्णामि त्वामहं मह्यं गृह्णामि त्वामहं प्रजापतिना त्वा मह्यं गृह्णाम्यसौ इति
athainaṃ dakṣiṇe haste gṛhṇāti
yasminbhūtaṃ ca bhavyaṃ ca sarve lokāssamāhitāḥ
tena gṛhṇāmi tvāmahaṃ mahyaṃ gṛhṇāmi tvāmahaṃ prajāpatinā tvā mahyaṃ gṛhṇāmyasau iti
- 27
अथैनं देवताभ्यः परिददाति
देवेभ्यस्त्वा परिददामि विश्वदेवेभ्यस्त्वा परिददामि विश्वेभ्यस्त्वा देवेभ्यः परिददामि सर्वेभ्यस्त्वा देवेभ्यः परिददामि सर्वाभ्यस्त्वा देवताभ्यः परिददाम्यसौ इति
athainaṃ devatābhyaḥ paridadāti
devebhyastvā paridadāmi viśvadevebhyastvā paridadāmi viśvebhyastvā devebhyaḥ paridadāmi sarvebhyastvā devebhyaḥ paridadāmi sarvābhyastvā devatābhyaḥ paridadāmyasau iti
- 28
अथैनम् उपनयति देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् उपनये ऽसौ इति
athainam upanayati devasya tvā savituḥ prasave 'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām upanaye 'sau iti
- 29
अथ कुमारः पक्वाज्जुहोति
यश्छन्दसामृषभो विश्वरूपश्छन्दोभ्यो ऽध्य् अमृतात्संबभूव
स मेन्द्रो मेधया स्पृणोत्व् अमृतस्य देव धारणो भूयासं स्वाहा इति
atha kumāraḥ pakvājjuhoti
yaśchandasāmṛṣabho viśvarūpaśchandobhyo 'dhy amṛtātsaṃbabhūva
sa mendro medhayā spṛṇotv amṛtasya deva dhāraṇo bhūyāsaṃ svāhā iti
- 30
अथाज्याहुतीरुपजुहोति क्षेत्रियै त्वा निरृत्यै त्वा इति षड्भिरनुच्छन्दसम्
athājyāhutīrupajuhoti kṣetriyai tvā nirṛtyai tvā iti ṣaḍbhiranucchandasam

