23 shlokas
- 1
आदौ गन्धकटङ्कादि क्षालयेज्जम्भकरिणा
दृढसंलग्नधूल्यादि मलं तेन विशीर्यते
ādau gandhakaṭaṅkādi kṣālayejjambhakariṇā
dṛḍhasaṃlagnadhūlyādi malaṃ tena viśīryate
- 2
गन्धः सक्षीरभाण्डस्थो वस्त्रे कूर्मपुटाच्छुचिः
अथवा काञ्जिके तद्वत्सघृते शुद्धिमाप्नुयात्
gandhaḥ sakṣīrabhāṇḍastho vastre kūrmapuṭācchuciḥ
athavā kāñjike tadvatsaghṛte śuddhimāpnuyāt
- 3
गन्धकमत्र नवनीताख्यमुपादेयम्
gandhakamatra navanītākhyamupādeyam
- 4
लौहपात्रे विनिक्षिप्य घृतम् अग्नौ प्रतापयेत्
तप्ते घृते तत्समानं क्षिपेद्गन्धकजं रजः
lauhapātre vinikṣipya ghṛtam agnau pratāpayet
tapte ghṛte tatsamānaṃ kṣipedgandhakajaṃ rajaḥ
- 5
विद्रुतं गन्धकं ज्ञात्वा दुग्धमध्ये विनिक्षिपेत्
एवं गन्धकशुद्धिः स्यात्सर्वकार्येषु योजयेत्
vidrutaṃ gandhakaṃ jñātvā dugdhamadhye vinikṣipet
evaṃ gandhakaśuddhiḥ syātsarvakāryeṣu yojayet
- 6
गन्धकस्य च पादांशं दत्त्वा च टङ्कणं पुनः
मर्दयेन्मातुलुङ्गाम्लै रुवुतैलेन भावयेत्
चूर्णं पाषाणगं कृत्वा शनैर्गन्धं खरातपे
gandhakasya ca pādāṃśaṃ dattvā ca ṭaṅkaṇaṃ punaḥ
mardayenmātuluṅgāmlai ruvutailena bhāvayet
cūrṇaṃ pāṣāṇagaṃ kṛtvā śanairgandhaṃ kharātape
- 7
विचूर्ण्य गन्धकं क्षीरे घनीभावावधिं पचेत्
ततः सूर्यावर्त्तरसं पुनर्दत्त्वा पचेच्छनैः
vicūrṇya gandhakaṃ kṣīre ghanībhāvāvadhiṃ pacet
tataḥ sūryāvarttarasaṃ punardattvā pacecchanaiḥ
- 8
पश्चाच्च पातयेत्प्राज्ञो जले त्रैफलसम्भवे
जहाति गन्धको गन्धं निजं नास्तीह संशयः
paścācca pātayetprājño jale traiphalasambhave
jahāti gandhako gandhaṃ nijaṃ nāstīha saṃśayaḥ
- 9
देवदाल्यम्लपर्णी वा नागरं वाथ दाडिमम्
मातुलुङ्गं यथालाभं द्रवमेकस्य वा हरेत्
devadālyamlaparṇī vā nāgaraṃ vātha dāḍimam
mātuluṅgaṃ yathālābhaṃ dravamekasya vā haret
- 10
गन्धकस्य तु पादांशं टङ्कणं द्रवसंयुतम्
अनयोर्गन्धकं भाव्यं त्रिभिर्वारैस्ततः पुनः
gandhakasya tu pādāṃśaṃ ṭaṅkaṇaṃ dravasaṃyutam
anayorgandhakaṃ bhāvyaṃ tribhirvāraistataḥ punaḥ
- 11
धूस्तूरस्तुलसीकृष्णा लशुनं देवदालिका
शिग्रुमूलं काकमाची कर्पूरः शङ्खिनीद्वयी
dhūstūrastulasīkṛṣṇā laśunaṃ devadālikā
śigrumūlaṃ kākamācī karpūraḥ śaṅkhinīdvayī
- 12
कृष्णागुरुश्च कस्तूरी वन्ध्याकर्कोटकीद्वयी
मातुलुङ्गरसैः पिष्ट्वा क्षिपेदेरण्डतैलके
kṛṣṇāguruśca kastūrī vandhyākarkoṭakīdvayī
mātuluṅgarasaiḥ piṣṭvā kṣipederaṇḍatailake
- 13
अनेन लौहपात्रस्थं भावयेत्पूर्वगन्धकम्
त्रिवारं क्षौद्रतुल्यं तु जायते गन्धकवर्जितम्
anena lauhapātrasthaṃ bhāvayetpūrvagandhakam
trivāraṃ kṣaudratulyaṃ tu jāyate gandhakavarjitam
- 14
अर्कक्षीरैः स्नुहीक्षीरैर्वस्त्रं लेप्यं तु सप्तधा
गन्धकं नवनीतेन पिष्ट्वा वस्त्रं विलेपयेत्
arkakṣīraiḥ snuhīkṣīrairvastraṃ lepyaṃ tu saptadhā
gandhakaṃ navanītena piṣṭvā vastraṃ vilepayet
- 15
तद्वर्तिर्ज्वलिता दण्डे धृता धार्या त्वधोमुखी
तैलं पतत्यधोभाण्डे ग्राह्यं योगेषु योजयेत्
tadvartirjvalitā daṇḍe dhṛtā dhāryā tvadhomukhī
tailaṃ patatyadhobhāṇḍe grāhyaṃ yogeṣu yojayet
- 16
आवर्त्यमाने पयसि दध्याद्गन्धकजं रजः
तज्जातदधिजं सर्पिर्गन्धतैलं नियच्छति
āvartyamāne payasi dadhyādgandhakajaṃ rajaḥ
tajjātadadhijaṃ sarpirgandhatailaṃ niyacchati
- 17
गन्धतैलं गलत्कुष्ठं हन्ति लेपाच्च भक्षणात्
अनेन पिण्डिका कार्या रसेन्द्रस्योक्तकर्मसु
gandhatailaṃ galatkuṣṭhaṃ hanti lepācca bhakṣaṇāt
anena piṇḍikā kāryā rasendrasyoktakarmasu
- 18
शुद्धसूतपलैकं तु कर्षैकं गन्धकस्य च
स्विन्नखल्वे विनिक्षिप्य देवदालीरसप्लुतम्
मर्दयेच्च कराङ्गुल्या गन्धबन्धः प्रजायते
śuddhasūtapalaikaṃ tu karṣaikaṃ gandhakasya ca
svinnakhalve vinikṣipya devadālīrasaplutam
mardayecca karāṅgulyā gandhabandhaḥ prajāyate
- 19
भागा द्वादश सूतस्य द्वौ भागौ गन्धकस्य च
मर्दयेद्घृतयोगेन जायते गन्धपिष्टिका
bhāgā dvādaśa sūtasya dvau bhāgau gandhakasya ca
mardayedghṛtayogena jāyate gandhapiṣṭikā
- 20
अष्टौ भागा रसेन्द्रस्य भाग एकस्तु गान्धिकः
विषतैलादिना मर्द्यो गन्धबन्धः प्रजायते
aṣṭau bhāgā rasendrasya bhāga ekastu gāndhikaḥ
viṣatailādinā mardyo gandhabandhaḥ prajāyate
- 21
दशनिष्कं शुद्धसूतं निष्कैकं शुद्धगन्धकम्
स्तोकं स्तोकं क्षिपेत्खल्वे मर्दयेच्च शनैः शनैः
कुट्टनाज्जायते पिष्टिः सेयं गन्धकपिष्टिका
daśaniṣkaṃ śuddhasūtaṃ niṣkaikaṃ śuddhagandhakam
stokaṃ stokaṃ kṣipetkhalve mardayecca śanaiḥ śanaiḥ
kuṭṭanājjāyate piṣṭiḥ seyaṃ gandhakapiṣṭikā
- 22
फलं चास्य गन्धकजारणनागमारणादि
phalaṃ cāsya gandhakajāraṇanāgamāraṇādi
- 23
शुद्धगन्धो हरेद्रोगान्कुष्ठमृत्युज्वरादिकान्
अग्निकारी महानुष्णो वीर्यवृद्धिं करोति च
śuddhagandho haredrogānkuṣṭhamṛtyujvarādikān
agnikārī mahānuṣṇo vīryavṛddhiṃ karoti ca

