45 shlokas
- 1
अथाभ्रीयं व्याचक्ष्महे
athābhrīyaṃ vyācakṣmahe
- 2
तत्किल निखिलजरामरणपरिहारेण सुधारससध्रीचीनत्वम् अङ्गीकरोति
साधनानामस्य बहुभिर्बहुधोपवर्णितानां रसमङ्गलीयमन्यतमं विलिखामः
tatkila nikhilajarāmaraṇaparihāreṇa sudhārasasadhrīcīnatvam aṅgīkaroti
sādhanānāmasya bahubhirbahudhopavarṇitānāṃ rasamaṅgalīyamanyatamaṃ vilikhāmaḥ
- 3
यदञ्जननिभं क्षिप्तं न वह्नौ विकृतिं व्रजेत्
वज्रसंज्ञं हि तद्योज्यमभ्रं सर्वत्र नेतरत्
yadañjananibhaṃ kṣiptaṃ na vahnau vikṛtiṃ vrajet
vajrasaṃjñaṃ hi tadyojyamabhraṃ sarvatra netarat
- 4
वज्रं भेकवपुः कृष्णमभ्रकं त्रिविधं मतम्
ततः कृष्णं समादाय पाचयेत्काण्डिके रसे
vajraṃ bhekavapuḥ kṛṣṇamabhrakaṃ trividhaṃ matam
tataḥ kṛṣṇaṃ samādāya pācayetkāṇḍike rase
- 5
ततः कृष्णं समादायेत्यनेन कृष्णत्वसामान्याद्वज्रकृष्णाभ्रयोर्ग्रहणम्
भेकवपुस्तु हरितपीतादिवर्णं न ग्राह्यमिति
tataḥ kṛṣṇaṃ samādāyetyanena kṛṣṇatvasāmānyādvajrakṛṣṇābhrayorgrahaṇam
bhekavapustu haritapītādivarṇaṃ na grāhyamiti
- 6
चूर्णीकृतं गगनपत्रमथारनाले धृत्वा दिनैकम् अवशोष्य च सूरणस्य
भाव्यं रसैस्तदनु मूलरसैः कदल्याः पादांशटङ्कणयुतं शफरैः समेतम्
cūrṇīkṛtaṃ gaganapatramathāranāle dhṛtvā dinaikam avaśoṣya ca sūraṇasya
bhāvyaṃ rasaistadanu mūlarasaiḥ kadalyāḥ pādāṃśaṭaṅkaṇayutaṃ śapharaiḥ sametam
- 7
पिण्डीकृतं तु बहुधा महिषीमलेन संशोष्य कोष्ठगतमाशु धमेद्धठाग्नौ
सत्त्वं पतत्यतिरसायनजारणार्थं योग्यं भवेत्सकललौहगुणाधिकं च
piṇḍīkṛtaṃ tu bahudhā mahiṣīmalena saṃśoṣya koṣṭhagatamāśu dhameddhaṭhāgnau
sattvaṃ patatyatirasāyanajāraṇārthaṃ yogyaṃ bhavetsakalalauhaguṇādhikaṃ ca
- 8
कणशो यद्भवेत्सत्त्वं मूषायां प्रणिधाय तत्
मित्रपञ्चकयुग्ध्मातमेकीभवति घोषवत्
kaṇaśo yadbhavetsattvaṃ mūṣāyāṃ praṇidhāya tat
mitrapañcakayugdhmātamekībhavati ghoṣavat
- 9
घृतमधुगुग्गुलुगुञ्जाटङ्कणमिति पञ्चमित्रसंज्ञं च
मेलयति सर्वधातूनङ्गाराग्नौ तु धमनेन
ghṛtamadhugugguluguñjāṭaṅkaṇamiti pañcamitrasaṃjñaṃ ca
melayati sarvadhātūnaṅgārāgnau tu dhamanena
- 10
समगन्धमभ्रसत्त्वं सटङ्कणं शूकमूषया ध्मातम्
सार्धं तत्सत्त्वरजः सपारदं सकलकार्यकरम्
samagandhamabhrasattvaṃ saṭaṅkaṇaṃ śūkamūṣayā dhmātam
sārdhaṃ tatsattvarajaḥ sapāradaṃ sakalakāryakaram
- 11
अयोधातुवच्छोधनमारणमेतस्य
ayodhātuvacchodhanamāraṇametasya
- 12
चूर्णम् अभ्रकसत्त्वस्य कान्तलोहस्य वा ततः
तीक्ष्णस्य महादेवि त्रिफलाक्वाथभावितम्
cūrṇam abhrakasattvasya kāntalohasya vā tataḥ
tīkṣṇasya mahādevi triphalākvāthabhāvitam
- 13
यावदञ्जनसंकाशं वस्त्रच्छन्नं विशोष्य च
भृङ्गामलकसारेण हरिद्राया रसेन च
yāvadañjanasaṃkāśaṃ vastracchannaṃ viśoṣya ca
bhṛṅgāmalakasāreṇa haridrāyā rasena ca
- 14
मिश्रितं क्रौञ्चजघृतमधुसंमिश्रितं ततः
लोहसम्पुटमध्यस्थं मासं धान्ये प्रतिष्ठितम्
miśritaṃ krauñcajaghṛtamadhusaṃmiśritaṃ tataḥ
lohasampuṭamadhyasthaṃ māsaṃ dhānye pratiṣṭhitam
- 15
घृतेन मधुना लिह्यात्क्षेत्रीकरणमुत्तमम्
एवं वर्षप्रयोगेन सहस्रायुर्भवेन्नरः
ghṛtena madhunā lihyātkṣetrīkaraṇamuttamam
evaṃ varṣaprayogena sahasrāyurbhavennaraḥ
- 16
वज्राभ्रं च धमेद्वह्नौ ततः क्षीरे विनिक्षिपेत्
भिन्नपत्रं तु तत्कृत्वा तण्डुलीयाम्लयोर्द्रवैः
भावयेदष्टयामं तदेवं शुध्यति चाभ्रकम्
vajrābhraṃ ca dhamedvahnau tataḥ kṣīre vinikṣipet
bhinnapatraṃ tu tatkṛtvā taṇḍulīyāmlayordravaiḥ
bhāvayedaṣṭayāmaṃ tadevaṃ śudhyati cābhrakam
- 17
धान्याभ्रभस्मप्रयोगस्यारुणकृष्णभेदेन प्रकारद्वयं विलिख्यते
dhānyābhrabhasmaprayogasyāruṇakṛṣṇabhedena prakāradvayaṃ vilikhyate
- 18
कृत्वा धान्याभ्रकं तत्तु शोषयित्वा तु मर्दयेत्
अर्कक्षीरौदनं मर्द्यमर्कमूलद्रवेण वा
kṛtvā dhānyābhrakaṃ tattu śoṣayitvā tu mardayet
arkakṣīraudanaṃ mardyamarkamūladraveṇa vā
- 19
वेष्टयेदर्कपत्रैस्तु सम्यग्गजपुटे पचेत्
पुनर्मर्द्यं पुनः पाच्यं सप्तवारं प्रयत्नतः
veṣṭayedarkapatraistu samyaggajapuṭe pacet
punarmardyaṃ punaḥ pācyaṃ saptavāraṃ prayatnataḥ
- 20
ततो वटजटाक्वाथैस्तद्वद्देयं पुटत्रयम्
म्रियते नात्र सन्देहः सर्वरोगेषु योजयेत्
tato vaṭajaṭākvāthaistadvaddeyaṃ puṭatrayam
mriyate nātra sandehaḥ sarvarogeṣu yojayet
- 21
अभ्रं टङ्कणसम्पिष्टं स्थाल्यां मृदयसोः पचेत्
म्रियते नात्र सन्देहो गुणाधिक्याय वौषधैः
abhraṃ ṭaṅkaṇasampiṣṭaṃ sthālyāṃ mṛdayasoḥ pacet
mriyate nātra sandeho guṇādhikyāya vauṣadhaiḥ
- 22
तण्डुलीयकबृहतीनागवल्लीतगरपुनर्नवाहिलमोचिकामण्डूकपर्णीतिक्तिकाखुपर्णिकामदनार्कार्द्रकपलाशसूतमातृकादिभिर्मर्दनपुटनैरपि मारणीयम्
taṇḍulīyakabṛhatīnāgavallītagarapunarnavāhilamocikāmaṇḍūkaparṇītiktikākhuparṇikāmadanārkārdrakapalāśasūtamātṛkādibhirmardanapuṭanairapi māraṇīyam
- 23
धान्याभ्रकस्य भागैकं द्वौ भागौ टङ्कणस्य च
पिष्ट्वा तदन्धमूषायां रुद्ध्वा तीव्राग्निना पचेत्
स्वभावशीतलं चूर्णं सर्वयोगेषु योजयेत्
dhānyābhrakasya bhāgaikaṃ dvau bhāgau ṭaṅkaṇasya ca
piṣṭvā tadandhamūṣāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā pacet
svabhāvaśītalaṃ cūrṇaṃ sarvayogeṣu yojayet
- 24
धान्याभ्रकं समादाय मुस्ताक्वाथैः पुटत्रयम्
तद्वत्पुनर्नवानीरैः कासमर्दरसैस्तथा
dhānyābhrakaṃ samādāya mustākvāthaiḥ puṭatrayam
tadvatpunarnavānīraiḥ kāsamardarasaistathā
- 25
नागवल्लीरसैः सूर्यक्षीरैर्देयं पृथक्पृथक्
दिनं दिनं मर्दयित्वा क्वाथैर्वटजटोद्भवैः
nāgavallīrasaiḥ sūryakṣīrairdeyaṃ pṛthakpṛthak
dinaṃ dinaṃ mardayitvā kvāthairvaṭajaṭodbhavaiḥ
- 26
दत्त्वा पुटत्रयं पश्चात्त्रिः पुटेन्मुसलीरसैः
त्रिर्गोक्षुरकषायेण त्रिःपुटेद्वानरीरसैः
dattvā puṭatrayaṃ paścāttriḥ puṭenmusalīrasaiḥ
trirgokṣurakaṣāyeṇa triḥpuṭedvānarīrasaiḥ
- 27
मोचकन्दरसैः पाच्यं त्रिरात्रं कोकिलाक्षकैः
रसैः पुटेच्च लोध्रस्य क्षीरादेकपुटं ततः
mocakandarasaiḥ pācyaṃ trirātraṃ kokilākṣakaiḥ
rasaiḥ puṭecca lodhrasya kṣīrādekapuṭaṃ tataḥ
- 28
दध्ना घृतेन मधुना स्वच्छया सितया तथा
एकमेकं पुटं दद्यादभ्रस्यैवं मृतिर्भवेत्
dadhnā ghṛtena madhunā svacchayā sitayā tathā
ekamekaṃ puṭaṃ dadyādabhrasyaivaṃ mṛtirbhavet
- 29
सर्वरोगहरं व्योम जायते योगवाहकम्
कामिनीमददर्पघ्नं शस्तं पुंस्त्वोपघातिनाम्
sarvarogaharaṃ vyoma jāyate yogavāhakam
kāminīmadadarpaghnaṃ śastaṃ puṃstvopaghātinām
- 30
वृष्यमायुष्करं शुक्रवृद्धिसन्तानकारकम्
रम्भाद्भिरभ्रं लवणेन पिष्ट्वा चक्रीकृतं टङ्कणमध्यवर्ति
दग्धेन्धनेषु व्यजनानिलेन स्नुह्यर्कमूलाम्बुपुटं च सिद्ध्यै
vṛṣyamāyuṣkaraṃ śukravṛddhisantānakārakam
rambhādbhirabhraṃ lavaṇena piṣṭvā cakrīkṛtaṃ ṭaṅkaṇamadhyavarti
dagdhendhaneṣu vyajanānilena snuhyarkamūlāmbupuṭaṃ ca siddhyai

