212 shlokas
- 1
ततः सूर्यप्रभः प्रातर् उत्थाय सचिवैः सह
दानवादिबलैः सर्वैर्युतो युद्धभुवं ययौ
tataḥ sūryaprabhaḥ prātar utthāya sacivaiḥ saha
dānavādibalaiḥ sarvairyuto yuddhabhuvaṃ yayau
- 2
आययौ श्रुतशर्मा च विद्याधरबलैर्वृतः
आजग्मुश्च पुनर्द्रष्टुं सर्वे देवासुरादयः
āyayau śrutaśarmā ca vidyādharabalairvṛtaḥ
ājagmuśca punardraṣṭuṃ sarve devāsurādayaḥ
- 3
सैन्ये द्वे अपि ते व्यूहाव् अर्धचन्द्रौ च चक्रतुः
प्रावर्तत ततो युद्धं बलयोर् उभयोस्तयोः
sainye dve api te vyūhāv ardhacandrau ca cakratuḥ
prāvartata tato yuddhaṃ balayor ubhayostayoḥ
- 4
सशब्दम् अभिधावन्तो निकृन्तन्तः परस्परम्
पत्त्रारूढाः प्रजविनो युध्यन्ते स्म शरा अपि
saśabdam abhidhāvanto nikṛntantaḥ parasparam
pattrārūḍhāḥ prajavino yudhyante sma śarā api
- 5
कोषाननाग्रनिर्याताः सुदीर्घाः पीतशोणिताः
लोलाः खड्गलता रेजुः कृतान्तरसना इव
koṣānanāgraniryātāḥ sudīrghāḥ pītaśoṇitāḥ
lolāḥ khaḍgalatā rejuḥ kṛtāntarasanā iva
- 6
शूरोत्फुल्लमुखाम्भोजसंपतच्चक्रसंहति
राजहंसक्षयायासीत्तदाहवमहासरः
śūrotphullamukhāmbhojasaṃpataccakrasaṃhati
rājahaṃsakṣayāyāsīttadāhavamahāsaraḥ
- 7
उत्फलद्भिः पतद्भिश्च निर्लूनैः शूरमूर्धभिः
कृतान्तकन्दुकक्रीडासंनिभा समिद् आबभौ
utphaladbhiḥ patadbhiśca nirlūnaiḥ śūramūrdhabhiḥ
kṛtāntakandukakrīḍāsaṃnibhā samid ābabhau
- 8
क्षतजासेकनिर्धूतधूलिध्वान्ते रणाजिरे
महारथानाम् अभवन्द्वन्द्वयुद्धान्य् अमर्षिणाम्
kṣatajāsekanirdhūtadhūlidhvānte raṇājire
mahārathānām abhavandvandvayuddhāny amarṣiṇām
- 9
आसीत्सूर्यप्रभस्यात्र सङ्ग्रामः श्रुतशर्मणा
दामोदरेण च समं प्रभासस्याहवो ऽभवत्
āsītsūryaprabhasyātra saṅgrāmaḥ śrutaśarmaṇā
dāmodareṇa ca samaṃ prabhāsasyāhavo 'bhavat
- 10
महोत्पातेन साकं च सिद्धार्थो युयुधे तदा
प्रहस्तो ब्रह्मगुप्तेन संगमेन च वीतभीः
mahotpātena sākaṃ ca siddhārtho yuyudhe tadā
prahasto brahmaguptena saṃgamena ca vītabhīḥ
- 11
प्रज्ञाढ्यश्चन्द्रगुप्तेनाप्य् अक्रमेण प्रियंकरः
युयुधे सर्वदमनः सहैवातिबलेन च
prajñāḍhyaścandraguptenāpy akrameṇa priyaṃkaraḥ
yuyudhe sarvadamanaḥ sahaivātibalena ca
- 12
धुरंधरेण युयुधे स कुञ्जरकुमारकः
अन्ये महारथाश्चान्यैर् अयुध्यन्त पृथक्पृथक्
dhuraṃdhareṇa yuyudhe sa kuñjarakumārakaḥ
anye mahārathāścānyair ayudhyanta pṛthakpṛthak
- 13
तत्र पूर्वं महोत्पातः प्रतिहत्य शरैः शरान्
सिद्धार्थस्य धनुश्छित्त्वा जघानाश्वान्ससारथीन्
tatra pūrvaṃ mahotpātaḥ pratihatya śaraiḥ śarān
siddhārthasya dhanuśchittvā jaghānāśvānsasārathīn
- 14
विरथः सो ऽपि सिद्धार्थो धावित्वा तस्य तं क्रुधा
अयोदण्डेन महता साश्वं रथम् अचूर्णयत्
virathaḥ so 'pi siddhārtho dhāvitvā tasya taṃ krudhā
ayodaṇḍena mahatā sāśvaṃ ratham acūrṇayat
- 15
ततस्तं पादचारी स सिद्धार्थः पादचारिणम्
बाहुयुद्धेन धरणौ महोत्पातम् अपातयत्
tatastaṃ pādacārī sa siddhārthaḥ pādacāriṇam
bāhuyuddhena dharaṇau mahotpātam apātayat
- 16
यावच्चेच्छति निष्पेष्टुं स तं तावत्स खेचरः
भगेन रक्षितः पित्रा प्रोत्थाय प्रययौ रणात्
yāvaccecchati niṣpeṣṭuṃ sa taṃ tāvatsa khecaraḥ
bhagena rakṣitaḥ pitrā protthāya prayayau raṇāt
- 17
प्रहस्तब्रह्मगुप्तौ चाप्य् अन्योन्यं विरथीकृतौ
करणैः खड्गयुद्धेन युध्येते स्म पृथग्विधैः
prahastabrahmaguptau cāpy anyonyaṃ virathīkṛtau
karaṇaiḥ khaḍgayuddhena yudhyete sma pṛthagvidhaiḥ
- 18
प्रहस्तश्चासिनिर्लूनचर्माणं करणक्रमात्
युक्त्या तं पातयामास ब्रह्मगुप्तं भुवस्तले
prahastaścāsinirlūnacarmāṇaṃ karaṇakramāt
yuktyā taṃ pātayāmāsa brahmaguptaṃ bhuvastale
- 19
पतितस्य शिरस्तस्य स यावच्छेत्तुम् इच्छति
तावन्निवारितो दूरात्पित्रास्य ब्रह्मणा स्वयम्
patitasya śirastasya sa yāvacchettum icchati
tāvannivārito dūrātpitrāsya brahmaṇā svayam
- 20
सुतान्रक्षितुम् आयाता यूयं न प्रेक्षितुं रणम्
इत्य् उक्त्वा दानवाः सर्वे देवान्विजहसुस्तदा
sutānrakṣitum āyātā yūyaṃ na prekṣituṃ raṇam
ity uktvā dānavāḥ sarve devānvijahasustadā
- 21
तावद्वीतभयश्छिन्नधन्वानं हतसारथिम्
जघान हृदये विद्ध्वा प्रद्युम्नास्त्रेण संक्रमम्
tāvadvītabhayaśchinnadhanvānaṃ hatasārathim
jaghāna hṛdaye viddhvā pradyumnāstreṇa saṃkramam
- 22
प्रज्ञाढ्यश्चन्द्रगुप्तं च पदातिं रथयोः क्षयात्
पदातिः खड्गयुद्धेन न्यवधीत्कृत्तमस्तकम्
prajñāḍhyaścandraguptaṃ ca padātiṃ rathayoḥ kṣayāt
padātiḥ khaḍgayuddhena nyavadhītkṛttamastakam
- 23
ततः पुत्रवधक्रुद्धः स्वयम् आगत्य चन्द्रमाः
प्रज्ञाढ्यं योधयामास युद्धं चासीत्तयोः समम्
tataḥ putravadhakruddhaḥ svayam āgatya candramāḥ
prajñāḍhyaṃ yodhayāmāsa yuddhaṃ cāsīttayoḥ samam
- 24
प्रियंकरश्च विरथो विरथं रथनाशतः
एकखड्गप्रहारेण करोति स्माक्रमं द्विधा
priyaṃkaraśca viratho virathaṃ rathanāśataḥ
ekakhaḍgaprahāreṇa karoti smākramaṃ dvidhā
- 25
छिन्ने धनुषि निक्षिप्तेनाङ्कुशेन हृदि क्षतम्
हतवान्सर्वदमनो हेलयातिबलं रणे
chinne dhanuṣi nikṣiptenāṅkuśena hṛdi kṣatam
hatavānsarvadamano helayātibalaṃ raṇe
- 26
ततो धुरंधरं तं च स कुञ्जरकुमारकः
अस्त्रप्रत्यस्त्रयुद्धेन चकार विरथं मुहुः
tato dhuraṃdharaṃ taṃ ca sa kuñjarakumārakaḥ
astrapratyastrayuddhena cakāra virathaṃ muhuḥ
- 27
मुहुर्विक्रमशक्तिश्च तस्मै रथम् अढौकयत्
ररक्ष संकटे तं चाप्य् अस्त्रैर् अस्त्राणि वारयन्
muhurvikramaśaktiśca tasmai ratham aḍhaukayat
rarakṣa saṃkaṭe taṃ cāpy astrair astrāṇi vārayan
- 28
स कुञ्जरकुमारो ऽथ धावित्वा महतीं शिलाम्
क्रुद्धो विक्रमशक्तेर्द्राक्चिक्षेप स्यन्दनोपरि
sa kuñjarakumāro 'tha dhāvitvā mahatīṃ śilām
kruddho vikramaśakterdrākcikṣepa syandanopari
- 29
गते विक्रमशक्तौ च चूर्णितस्यन्दने ततः
तयैव शिलया तं स धुरंधरम् अचूर्णयत्
gate vikramaśaktau ca cūrṇitasyandane tataḥ
tayaiva śilayā taṃ sa dhuraṃdharam acūrṇayat
- 30
सूर्यप्रभः प्रयुद्धो ऽपि सहात्र श्रुतशर्मणा
विरोचनवधक्रोधाज्जघानैकेषुणा दमम्
sūryaprabhaḥ prayuddho 'pi sahātra śrutaśarmaṇā
virocanavadhakrodhājjaghānaikeṣuṇā damam

