138 shlokas
- 1
अथ युद्धभुवं प्रातर्जग्मुः सूर्यप्रभादयः
श्रुतशर्मादयस्ते च संनद्धाः सबलाः पुनः
atha yuddhabhuvaṃ prātarjagmuḥ sūryaprabhādayaḥ
śrutaśarmādayaste ca saṃnaddhāḥ sabalāḥ punaḥ
- 2
पुनश्च सेन्द्राः सब्रह्मविष्णुरुद्राः सुरासुराः
सयक्षोरगगन्धर्वाः सङ्ग्रामं द्रष्टुम् आययुः
punaśca sendrāḥ sabrahmaviṣṇurudrāḥ surāsurāḥ
sayakṣoragagandharvāḥ saṅgrāmaṃ draṣṭum āyayuḥ
- 3
श्रुतशर्मबले चक्रव्यूहं दामोदरो व्यधात्
वज्रव्यूहं प्रभासश्च सूर्यप्रभबले ऽकरोत्
śrutaśarmabale cakravyūhaṃ dāmodaro vyadhāt
vajravyūhaṃ prabhāsaśca sūryaprabhabale 'karot
- 4
ततः प्रववृते युद्धं तयोर् उभयसैन्ययोः
तूर्यैः सुभटनादैश्च बधिरीकृतदिक्तटम्
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tayor ubhayasainyayoḥ
tūryaiḥ subhaṭanādaiśca badhirīkṛtadiktaṭam
- 5
सम्यक्छस्त्रहताः शूरा भिन्दन्ति मम मण्डलम्
इतीव शरजालान्तश्छन्नो भानुर् अभूद्भिया
samyakchastrahatāḥ śūrā bhindanti mama maṇḍalam
itīva śarajālāntaśchanno bhānur abhūdbhiyā
- 6
दामोदरकृतं चक्रव्यूहम् अन्येन दुर्भिदम्
भित्त्वा प्रभासः प्राविक्षद् अथ सूर्यप्रभाज्ञया
dāmodarakṛtaṃ cakravyūham anyena durbhidam
bhittvā prabhāsaḥ prāvikṣad atha sūryaprabhājñayā
- 7
तं च दामोदरो व्यूहच्छिद्रम् एत्यावृणोत्स्वयम्
प्रभासो युयुधे तं च तत्रैकरथ एव सः
taṃ ca dāmodaro vyūhacchidram etyāvṛṇotsvayam
prabhāso yuyudhe taṃ ca tatraikaratha eva saḥ
- 8
प्रविष्टम् एककं तं च दृष्ट्वा सूर्यप्रभो ऽथ सः
पश्चात्पञ्चदशैतस्य विससर्ज महारथान्
praviṣṭam ekakaṃ taṃ ca dṛṣṭvā sūryaprabho 'tha saḥ
paścātpañcadaśaitasya visasarja mahārathān
- 9
प्रकम्पनं धूमकेतुं कालकम्पनकं तथा
महामायं मरुद्वेगं प्रहस्तं वज्रपञ्जरम्
prakampanaṃ dhūmaketuṃ kālakampanakaṃ tathā
mahāmāyaṃ marudvegaṃ prahastaṃ vajrapañjaram
- 10
कालचक्रं प्रमथनं सिंहनादं सकम्बलम्
विकटाक्षं प्रवहणं तं कुञ्जरकुमारकम्
kālacakraṃ pramathanaṃ siṃhanādaṃ sakambalam
vikaṭākṣaṃ pravahaṇaṃ taṃ kuñjarakumārakam
- 11
तं च प्रहृष्टरोमाणम् असुराधिपसत्तमम्
ते प्रधाव्य ययुः सर्वे व्यूहद्वारं महारथाः
taṃ ca prahṛṣṭaromāṇam asurādhipasattamam
te pradhāvya yayuḥ sarve vyūhadvāraṃ mahārathāḥ
- 12
तत्र दामोदरो ऽपूर्वं स्वपौरुषम् अदर्शयत्
यद् एक एव युयुधे तैः पञ्चदशभिः सह
tatra dāmodaro 'pūrvaṃ svapauruṣam adarśayat
yad eka eva yuyudhe taiḥ pañcadaśabhiḥ saha
- 13
तद्दृष्ट्वा नारदमुनिं पार्श्वस्थं वासवो ऽभ्यधात्
सूर्यप्रभाद्या असुरावतारा अखिलास्तथा
taddṛṣṭvā nāradamuniṃ pārśvasthaṃ vāsavo 'bhyadhāt
sūryaprabhādyā asurāvatārā akhilāstathā
- 14
श्रुतशर्मा मदंशश्च सर्वे विद्याधरा इमे
देवांशास्तद् अयं युक्त्या मुने देवासुराहवः
śrutaśarmā madaṃśaśca sarve vidyādharā ime
devāṃśāstad ayaṃ yuktyā mune devāsurāhavaḥ
- 15
तस्मिंश्च पश्य देवानां सहायः सर्वदा हरिः
दामोदरस्तदंशो ऽयम् एवं तद् इह युध्यते
tasmiṃśca paśya devānāṃ sahāyaḥ sarvadā hariḥ
dāmodarastadaṃśo 'yam evaṃ tad iha yudhyate
- 16
एवं शक्रे वदत्य् अस्य दामोदरचमूपतेः
महारथाः समाजग्मुः साहाय्याय चतुर्दश
evaṃ śakre vadaty asya dāmodaracamūpateḥ
mahārathāḥ samājagmuḥ sāhāyyāya caturdaśa
- 17
ब्रह्मगुप्तो वायुबलो यमदंष्ट्रः सुरोषणः
रोषावरोहो ऽतिबलस्तेजःप्रभधुरंधरौ
brahmagupto vāyubalo yamadaṃṣṭraḥ suroṣaṇaḥ
roṣāvaroho 'tibalastejaḥprabhadhuraṃdharau
- 18
कुबेरदत्तो वरुणशर्मा कम्बलिकस्तथा
वीरश्च दुष्टमदनो दोहनारोहणाव् उभौ
kuberadatto varuṇaśarmā kambalikastathā
vīraśca duṣṭamadano dohanārohaṇāv ubhau
- 19
दामोदरयुतास्ते ऽपि वीराः पञ्चदशैव तान्
सूर्यप्रभीयान्रुरुधुर्वीरान्व्यूहाग्रयोधिनः
dāmodarayutāste 'pi vīrāḥ pañcadaśaiva tān
sūryaprabhīyānrurudhurvīrānvyūhāgrayodhinaḥ
- 20
ततो ऽत्र द्वन्द्वयुद्धानि तेषाम् आसन्परस्परम्
दामोदरेणास्त्रयुद्धं समं चक्रे प्रकम्पनः
tato 'tra dvandvayuddhāni teṣām āsanparasparam
dāmodareṇāstrayuddhaṃ samaṃ cakre prakampanaḥ
- 21
ब्रह्मदत्तेन च समं धूमकेतुर् अयुध्यत
महामायस्तु युयुधे सहैवातिबलेन च
brahmadattena ca samaṃ dhūmaketur ayudhyata
mahāmāyastu yuyudhe sahaivātibalena ca
- 22
तेजःप्रभेण युयुधे दानवः कालकम्पनः
सह वायुबलेनापि मरुद्वेगो महासुरः
tejaḥprabheṇa yuyudhe dānavaḥ kālakampanaḥ
saha vāyubalenāpi marudvego mahāsuraḥ
- 23
यमदंष्ट्रेण च समं युयुधे वज्रपञ्जरः
समं सुरोषणेनापि कालचक्रो ऽसुरोत्तमः
yamadaṃṣṭreṇa ca samaṃ yuyudhe vajrapañjaraḥ
samaṃ suroṣaṇenāpi kālacakro 'surottamaḥ
- 24
साकं कुबेरदत्तेन युद्धं प्रमथनो व्यधात्
सिंहनादश्च दैत्येन्द्रः समं वरुणशर्मणा
sākaṃ kuberadattena yuddhaṃ pramathano vyadhāt
siṃhanādaśca daityendraḥ samaṃ varuṇaśarmaṇā
- 25
युद्धं प्रवहणो दुष्टदमनेन सहाकरोत्
प्रहृष्टरोमा रोषावरोहेणापि च दानवः
yuddhaṃ pravahaṇo duṣṭadamanena sahākarot
prahṛṣṭaromā roṣāvaroheṇāpi ca dānavaḥ
- 26
धुरंधरेण च समं विकटाक्षो व्यधाद्युधम्
युद्धं कम्बलिकश्चक्रे समं कम्बलिकेन च
dhuraṃdhareṇa ca samaṃ vikaṭākṣo vyadhādyudham
yuddhaṃ kambalikaścakre samaṃ kambalikena ca
- 27
आरोहणेन च समं स कुञ्जरकुमारकः
महोत्पातापराख्येण प्रहस्तो दोहनेन च
ārohaṇena ca samaṃ sa kuñjarakumārakaḥ
mahotpātāparākhyeṇa prahasto dohanena ca
- 28
एवं महारथद्वन्द्वेष्व् एषु तत्र परस्परम्
व्यूहाग्रे युध्यमानेषु सुनीथो मयम् अभ्यधात्
evaṃ mahārathadvandveṣv eṣu tatra parasparam
vyūhāgre yudhyamāneṣu sunītho mayam abhyadhāt
- 29
कष्टम् अस्मद्रथाः शूरा नानायुद्धविदो ऽप्य् अमी
रुद्धाः प्रतिरथैर् एतैः पश्य व्यूहप्रवेशतः
kaṣṭam asmadrathāḥ śūrā nānāyuddhavido 'py amī
ruddhāḥ pratirathair etaiḥ paśya vyūhapraveśataḥ
- 30
प्रभासश्चैक एवाग्रे प्रविष्टो ऽत्राविचारितम्
तन्न जानीमहे कस्य किम् इवात्र भविष्यति
prabhāsaścaika evāgre praviṣṭo 'trāvicāritam
tanna jānīmahe kasya kim ivātra bhaviṣyati

