26 shlokas
- 1
अब्राह्मणस्य शारीरो दण्डः संग्रहणे भवेत्
abrāhmaṇasya śārīro daṇḍaḥ saṃgrahaṇe bhavet
- 2
सर्वेषाम् एव वर्णानां दारा रक्ष्यतमा धनात्
sarveṣām eva varṇānāṃ dārā rakṣyatamā dhanāt
- 3
न तु चारणदारेषु न रङ्गावतारे वधः
संसर्जयन्ति ता ह्य् एतान्निगुप्तांश्चालयन्त्य् अपि
na tu cāraṇadāreṣu na raṅgāvatāre vadhaḥ
saṃsarjayanti tā hy etānniguptāṃścālayanty api
- 4
स्त्रियः पवित्रम् अतुलं नैता दुष्यन्ति कर्हिचित्
मासि मासि रजो ह्य् आसां दुरितान्य् अपकर्षति
striyaḥ pavitram atulaṃ naitā duṣyanti karhicit
māsi māsi rajo hy āsāṃ duritāny apakarṣati
- 5
सोमः शौचं ददौ तासां गन्धर्वः शिक्षितां गिरम्
अग्निश्च सर्वभक्षत्वं तस्मान्निष्कल्मषाः स्त्रियः
somaḥ śaucaṃ dadau tāsāṃ gandharvaḥ śikṣitāṃ giram
agniśca sarvabhakṣatvaṃ tasmānniṣkalmaṣāḥ striyaḥ
- 6
अप्रजां दशमे वर्षे स्त्रीप्रजां द्वादशे त्यजेत्
मृतप्रजां पञ्चदशे सद्यस्त्व् अप्रियवादिनीम्
aprajāṃ daśame varṣe strīprajāṃ dvādaśe tyajet
mṛtaprajāṃ pañcadaśe sadyastv apriyavādinīm
- 7
संवत्सरं प्रेतपत्नी मधुमांसमद्यलवणानि वर्जयेद् अधः शयीत
saṃvatsaraṃ pretapatnī madhumāṃsamadyalavaṇāni varjayed adhaḥ śayīta
- 8
षण्मासान् इति मौद्गल्यः
ṣaṇmāsān iti maudgalyaḥ
- 9
अत ऊर्ध्वं गुरुभिर् अनुमता देवराज्जनयेत्पुत्रम् अपुत्रा
ata ūrdhvaṃ gurubhir anumatā devarājjanayetputram aputrā
- 10
अथाप्य् उदाहरन्ति
वशा चोत्पन्नपुत्रा च नीरजस्का गतप्रजा
नाकामा संनियोज्या स्यात्फलं यस्यां न विद्यत इति
athāpy udāharanti
vaśā cotpannaputrā ca nīrajaskā gataprajā
nākāmā saṃniyojyā syātphalaṃ yasyāṃ na vidyata iti
- 11
मातुलपितृस्वसा भगिनी भागिनेयी स्नुषा मातुलानी सखिवधूर् इत्य् अगम्याः
mātulapitṛsvasā bhaginī bhāgineyī snuṣā mātulānī sakhivadhūr ity agamyāḥ
- 12
अगम्यानां गमने कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ चान्द्रायणम् इति प्रायश्चित्तिः
agamyānāṃ gamane kṛcchrātikṛcchrau cāndrāyaṇam iti prāyaścittiḥ
- 13
एतेन चण्डालीव्यवायो व्याख्यातः
etena caṇḍālīvyavāyo vyākhyātaḥ
- 14
अथाप्य् उदाहरन्ति
चण्डालीं ब्राह्मणो गत्वा भुक्त्वा च प्रतिगृह्य च
अज्ञानात्पतितो विप्रो ज्ञानात्तु समतां व्रजेत्
athāpy udāharanti
caṇḍālīṃ brāhmaṇo gatvā bhuktvā ca pratigṛhya ca
ajñānātpatito vipro jñānāttu samatāṃ vrajet
- 15
पितुर्गुरोर्नरेन्द्रस्य भार्यां गत्वा प्रमादतः
गुरुतल्पी भवेत्तेन पूर्वोक्तस्तस्य निष्क्रय इति
piturgurornarendrasya bhāryāṃ gatvā pramādataḥ
gurutalpī bhavettena pūrvoktastasya niṣkraya iti
- 16
अध्यापनयाजनप्रतिग्रहैर् अशक्तः क्षत्रधर्मेण जीवेत्प्रत्यनन्तरत्वात्
adhyāpanayājanapratigrahair aśaktaḥ kṣatradharmeṇa jīvetpratyanantaratvāt
- 17
नेति गौतमः
अत्युग्रो हि क्षत्रधर्मो ब्राह्मणस्य
neti gautamaḥ
atyugro hi kṣatradharmo brāhmaṇasya
- 18
अथाप्य् उदाहरन्ति
गवार्थे ब्राह्मणार्थे वा वर्णानां वापि संकरे
गृह्णीयातां विप्रविशौ शस्त्रं धर्मव्यपेक्षया
athāpy udāharanti
gavārthe brāhmaṇārthe vā varṇānāṃ vāpi saṃkare
gṛhṇīyātāṃ vipraviśau śastraṃ dharmavyapekṣayā
- 19
वैश्यवृत्तिर् अनुष्ठेया प्रत्यनन्तरत्वात्
vaiśyavṛttir anuṣṭheyā pratyanantaratvāt
- 20
प्राक्प्रातराशात्कर्षी स्यात्
prākprātarāśātkarṣī syāt
- 21
अस्यूतनासिकाभ्यां समुष्काभ्याम् अतुदन्न् आरया मुहुर्मुहुर् अभ्युच्छन्दयन्
asyūtanāsikābhyāṃ samuṣkābhyām atudann ārayā muhurmuhur abhyucchandayan
- 22
भार्यादिर् अग्निः
तस्मिन्कर्मकरणं प्राग् अग्न्याधेयात्
bhāryādir agniḥ
tasminkarmakaraṇaṃ prāg agnyādheyāt
- 23
अग्न्याधेयप्रभृत्य् अथेमान्य् अजस्राणि भवन्ति यथैतद् अग्न्याधेयम् अग्निहोत्रं दर्शपूर्णमासाव् आग्रयणम् उदगयनदक्षिणायनयोः पशुश्चातुर्मास्यान्य् ऋतुमुखे षड्ढोता वसन्ते ज्योतिष्टोम इत्य् एवं क्षेमप्रापणम्
agnyādheyaprabhṛty athemāny ajasrāṇi bhavanti yathaitad agnyādheyam agnihotraṃ darśapūrṇamāsāv āgrayaṇam udagayanadakṣiṇāyanayoḥ paśuścāturmāsyāny ṛtumukhe ṣaḍḍhotā vasante jyotiṣṭoma ity evaṃ kṣemaprāpaṇam
- 24
अथाप्य् उदाहरन्ति
न दिवास्वप्नशीलेन न च सर्वान्नभोजिना
कामं शक्यं नभो गन्तुम् आरूढपतितेन वा
athāpy udāharanti
na divāsvapnaśīlena na ca sarvānnabhojinā
kāmaṃ śakyaṃ nabho gantum ārūḍhapatitena vā
- 25
दैन्यं शाठ्यं जैह्म्यं च वर्जयेत्
dainyaṃ śāṭhyaṃ jaihmyaṃ ca varjayet
- 26
अथाप्य् अत्रोशनसश्च वृषपर्वणश्च दुहित्रोः संवादे गाथाम् उदाहरन्ति
स्तुवतो दुहिता त्वं वै याचतः प्रतिगृह्णतः
अथाहं स्तूयमानस्य ददतो ऽप्रतिगृह्णतः
ददतो ऽप्रतिगृह्णत इति
athāpy atrośanasaśca vṛṣaparvaṇaśca duhitroḥ saṃvāde gāthām udāharanti
stuvato duhitā tvaṃ vai yācataḥ pratigṛhṇataḥ
athāhaṃ stūyamānasya dadato 'pratigṛhṇataḥ
dadato 'pratigṛhṇata iti

