27 shlokas
- 1
एकदण्डी त्रिदण्डी वा
ekadaṇḍī tridaṇḍī vā
- 2
अथेमानि व्रतानि भवन्ति
अहिंसा सत्यम् अस्तैन्यं मैथुनस्य च वर्जनम्
त्याग इत्य् एव
athemāni vratāni bhavanti
ahiṃsā satyam astainyaṃ maithunasya ca varjanam
tyāga ity eva
- 3
पञ्चैवोपव्रतानि भवन्ति
अक्रोधो गुरुशुश्रूषाप्रमादः शौचम् आहारशुद्धिश्चेति
pañcaivopavratāni bhavanti
akrodho guruśuśrūṣāpramādaḥ śaucam āhāraśuddhiśceti
- 4
अथ भैक्षचर्या
ब्राह्मणानां शालीनयायावराणाम् अपवृत्ते वैश्वदेवे भिक्षां लिप्सेत
atha bhaikṣacaryā
brāhmaṇānāṃ śālīnayāyāvarāṇām apavṛtte vaiśvadeve bhikṣāṃ lipseta
- 5
भवत्पूर्वां प्रचोदयेत्
bhavatpūrvāṃ pracodayet
- 6
गोदोहमात्रम् आकाङ्क्षेत्
godohamātram ākāṅkṣet
- 7
अथ भैक्षचर्याद् उपावृत्य शुचौ देशे न्यस्य हस्तपादान्प्रक्षाल्यादित्यस्याग्रे निवेदयेत्
उद् उ त्यम्
चित्रम् इति
ब्रह्मणे निवेदयते
ब्रह्म जज्ञानम् इति
atha bhaikṣacaryād upāvṛtya śucau deśe nyasya hastapādānprakṣālyādityasyāgre nivedayet
ud u tyam
citram iti
brahmaṇe nivedayate
brahma jajñānam iti
- 8
विज्ञायते
आधानप्रभृति यजमान एवाग्नयो भवन्ति
तस्य प्राणो गार्हपत्यो ऽपानो ऽन्वाहार्यपचनो व्यान आहवनीय उदानसमानौ सभ्यावसथ्यौ
पञ्च वा एते ऽग्नय आत्मस्थाः
आत्मन्य् एव जुहोति
vijñāyate
ādhānaprabhṛti yajamāna evāgnayo bhavanti
tasya prāṇo gārhapatyo 'pāno 'nvāhāryapacano vyāna āhavanīya udānasamānau sabhyāvasathyau
pañca vā ete 'gnaya ātmasthāḥ
ātmany eva juhoti
- 9
स एष आत्मयज्ञ आत्मनिष्ठ आत्मप्रतिष्ठ आत्मानं क्षेमं नयतीति विज्ञायते
sa eṣa ātmayajña ātmaniṣṭha ātmapratiṣṭha ātmānaṃ kṣemaṃ nayatīti vijñāyate
- 10
भूतेभ्यो दयापूर्वं संविभज्य शेषम् अद्भिः संस्पृश्यौषधवत्प्राश्नीयात्
bhūtebhyo dayāpūrvaṃ saṃvibhajya śeṣam adbhiḥ saṃspṛśyauṣadhavatprāśnīyāt
- 11
प्राश्याप आचम्य ज्योतिष्मत्यादित्यम् उपतिष्ठते
उद्वयं तमसस्परीति
वाङ्म आसन्नसोः प्राण इति जपित्वा
prāśyāpa ācamya jyotiṣmatyādityam upatiṣṭhate
udvayaṃ tamasasparīti
vāṅma āsannasoḥ prāṇa iti japitvā
- 12
अयाचितम् असंकॢप्तम् उपपन्नं यदृच्छया
आहारमात्रं भुञ्जीत केवलं प्राणयात्रिकम् इति
ayācitam asaṃkḷptam upapannaṃ yadṛcchayā
āhāramātraṃ bhuñjīta kevalaṃ prāṇayātrikam iti
- 13
अथाप्य् उदाहरन्ति
अष्टौ ग्रासा मुनेर्भक्ष्याः षोडशारण्यवासिनः
द्वात्रिंशत्तु गृहस्थस्य अमितं ब्रह्मचारिणः
athāpy udāharanti
aṣṭau grāsā munerbhakṣyāḥ ṣoḍaśāraṇyavāsinaḥ
dvātriṃśattu gṛhasthasya amitaṃ brahmacāriṇaḥ
- 14
भैक्षं वा सर्ववर्णेभ्य एकान्नं वा द्विजातिषु
अपि वा सर्ववर्णेभ्यो न चैकान्नं द्विजातिष्व् इति
bhaikṣaṃ vā sarvavarṇebhya ekānnaṃ vā dvijātiṣu
api vā sarvavarṇebhyo na caikānnaṃ dvijātiṣv iti
- 15
अथ यत्रोपनिषदम् आचार्या ब्रुवते तत्रोदाहरन्ति
स्थानमौनवीरासनसवनोपस्पर्शनचतुर्थषष्ठाष्टमकालव्रतयुक्तस्य कणपिण्याकयावकदधिपयोव्रतत्वं चेति
atha yatropaniṣadam ācāryā bruvate tatrodāharanti
sthānamaunavīrāsanasavanopasparśanacaturthaṣaṣṭhāṣṭamakālavratayuktasya kaṇapiṇyākayāvakadadhipayovratatvaṃ ceti
- 16
तत्र मौने युक्तस्त्रैविद्यवृद्धैर् आचार्यैर्मुनिभिर् अन्यैर्वाश्रमिभिर्बहुश्रुतैर्दन्तैर्दन्तान्संधायान्तर्मुख एव यावदर्थसंभाषी न स्त्रीभिर्न यत्र लोपो भवतीति विज्ञायते
tatra maune yuktastraividyavṛddhair ācāryairmunibhir anyairvāśramibhirbahuśrutairdantairdantānsaṃdhāyāntarmukha eva yāvadarthasaṃbhāṣī na strībhirna yatra lopo bhavatīti vijñāyate
- 17
स्थानमौनवीरासनानाम् अन्यतमेन संप्रयोगः
न त्रयं संनिपातयेत्
sthānamaunavīrāsanānām anyatamena saṃprayogaḥ
na trayaṃ saṃnipātayet
- 18
यत्र गतश्च यावन्मात्रम् अनुव्रतयेद् आपत्सु न यत्र लोपो भवतीति विज्ञायते
yatra gataśca yāvanmātram anuvratayed āpatsu na yatra lopo bhavatīti vijñāyate
- 19
स्थानमौनवीरासनसवनोपस्पर्शनचतुर्थषष्ठाष्टमकालव्रतयुक्तस्य
अष्टौ तान्य् अव्रतघ्नानि आपो मूलं घृतं पयः
हविर्ब्राह्मणकाम्या च गुरोर्वचनम् औषधम् इति
sthānamaunavīrāsanasavanopasparśanacaturthaṣaṣṭhāṣṭamakālavratayuktasya
aṣṭau tāny avrataghnāni āpo mūlaṃ ghṛtaṃ payaḥ
havirbrāhmaṇakāmyā ca gurorvacanam auṣadham iti
- 20
सायं प्रातर् अग्निहोत्रमन्त्राञ्जपेत्
sāyaṃ prātar agnihotramantrāñjapet
- 21
वारुणीभिः सायं संध्याम् उपस्थाय मैत्रीभिः प्रातः
vāruṇībhiḥ sāyaṃ saṃdhyām upasthāya maitrībhiḥ prātaḥ
- 22
अनग्निर् अनिकेतः स्याद् अशर्माशरणो मुनिः
भैक्षार्थी ग्रामम् अन्विच्छेत्स्वाध्याये वाचम् उत्सृजेद् इति
anagnir aniketaḥ syād aśarmāśaraṇo muniḥ
bhaikṣārthī grāmam anvicchetsvādhyāye vācam utsṛjed iti
- 23
विज्ञायते च
परिमिता वा ऋचः परिमितानि सामानि परिमितानि यजूंषि
अथैतस्यैवान्तो नास्ति यद्ब्रह्म
तत्प्रतिगृणत आचक्षीत
स प्रतिगर इति
vijñāyate ca
parimitā vā ṛcaḥ parimitāni sāmāni parimitāni yajūṃṣi
athaitasyaivānto nāsti yadbrahma
tatpratigṛṇata ācakṣīta
sa pratigara iti
- 24
एवम् एवैष आ शरीरविमोक्षणाद्वृक्षमूलिको वेदसंन्यासी
evam evaiṣa ā śarīravimokṣaṇādvṛkṣamūliko vedasaṃnyāsī
- 25
वेदो वृक्षः
तस्य मूलं प्रणवः
प्रणवात्मको वेदः
vedo vṛkṣaḥ
tasya mūlaṃ praṇavaḥ
praṇavātmako vedaḥ
- 26
प्रणवं ध्यायन्सप्रणवो ब्रह्मभूयाय कल्पत इति होवाच प्रजापतिः
praṇavaṃ dhyāyansapraṇavo brahmabhūyāya kalpata iti hovāca prajāpatiḥ
- 27
सप्तव्याहृतिभिर्ब्रह्मभाजनं प्रक्षालयेद् इति
प्रक्षालयेद् इति
saptavyāhṛtibhirbrahmabhājanaṃ prakṣālayed iti
prakṣālayed iti

