53 shlokas
- 1
रक्षितो राजा राज्यं रक्षत्यासन्नेभ्यः परेभ्यश्च पूर्वं दारेभ्यः पुत्रेभ्यश्च
rakṣito rājā rājyaṃ rakṣatyāsannebhyaḥ parebhyaśca pūrvaṃ dārebhyaḥ putrebhyaśca
- 2
दाररक्षणं निशान्तप्रणिधौ वक्ष्यामः
dārarakṣaṇaṃ niśāntapraṇidhau vakṣyāmaḥ
- 3
पुत्ररक्षणं तु
putrarakṣaṇaṃ tu
- 4
जन्मप्रभृति राजपुत्रान्रक्षेत्
janmaprabhṛti rājaputrānrakṣet
- 5
कर्कटकसधर्माणो हि जनकभक्षा राजपुत्राः
karkaṭakasadharmāṇo hi janakabhakṣā rājaputrāḥ
- 6
तेषाम् अजातस्नेहे पितर्युपांशुदण्डः श्रेयान् इति भारद्वाजः
teṣām ajātasnehe pitaryupāṃśudaṇḍaḥ śreyān iti bhāradvājaḥ
- 7
नृशंसम् अदुष्टवधः क्षत्रबीजविनाशश्च इति विशालाक्षः
nṛśaṃsam aduṣṭavadhaḥ kṣatrabījavināśaśca iti viśālākṣaḥ
- 8
तस्माद् एकस्थानावरोधः श्रेयान् इति
tasmād ekasthānāvarodhaḥ śreyān iti
- 9
अहिभयम् एतद् इति पाराशराः
ahibhayam etad iti pārāśarāḥ
- 10
कुमारो हि विक्रमभयान्मां पितावरुणद्धि इति ज्ञात्वा तम् एवाङ्के कुर्यात्
kumāro hi vikramabhayānmāṃ pitāvaruṇaddhi iti jñātvā tam evāṅke kuryāt
- 11
तस्माद् अन्तपालदुर्गे वासः श्रेयान् इति
tasmād antapāladurge vāsaḥ śreyān iti
- 12
औरभ्रं भयम् एतद् इति पिशुनः
aurabhraṃ bhayam etad iti piśunaḥ
- 13
प्रत्यापत्तेर्हि तद् एव कारणं ज्ञात्वान्तपालसखः स्यात्
pratyāpatterhi tad eva kāraṇaṃ jñātvāntapālasakhaḥ syāt
- 14
तस्मात्स्वविषयाद् अपकृष्टे सामन्तदुर्गे वासः श्रेयान् इति
tasmātsvaviṣayād apakṛṣṭe sāmantadurge vāsaḥ śreyān iti
- 15
वत्सस्थानम् एतद् इति कौणपदन्तः
vatsasthānam etad iti kauṇapadantaḥ
- 16
वत्सेनेव हि धेनुं पितरम् अस्य सामन्तो दुह्यात्
vatseneva hi dhenuṃ pitaram asya sāmanto duhyāt
- 17
तस्मान्मातृबन्धुषु वासः श्रेयान् इति
tasmānmātṛbandhuṣu vāsaḥ śreyān iti
- 18
ध्वजस्थानम् एतद् इति वातव्याधिः
dhvajasthānam etad iti vātavyādhiḥ
- 19
तेन हि ध्वजेनादितिकौशिकवद् अस्य मातृबान्धवा भिक्षेरन्
tena hi dhvajenāditikauśikavad asya mātṛbāndhavā bhikṣeran
- 20
तस्माद्ग्राम्यसुखेष्वेनम् अवसृजेत्
tasmādgrāmyasukheṣvenam avasṛjet
- 21
सुखोपरुद्धा हि पुत्राः पितरं नाभिद्रुह्यन्ति इति
sukhoparuddhā hi putrāḥ pitaraṃ nābhidruhyanti iti
- 22
जीवन्मरणम् एतद् इति कौटिल्यः
jīvanmaraṇam etad iti kauṭilyaḥ
- 23
काष्ठम् इव घुणजग्धं राजकुलम् अविनीतपुत्रम् अभियुक्तमात्रं भज्येत
kāṣṭham iva ghuṇajagdhaṃ rājakulam avinītaputram abhiyuktamātraṃ bhajyeta
- 24
तस्माद् ऋतुमत्यां महिष्याम् ऋत्विजश्चरुम् ऐन्द्राबार्हस्पत्यं निर्वपेयुः
tasmād ṛtumatyāṃ mahiṣyām ṛtvijaścarum aindrābārhaspatyaṃ nirvapeyuḥ
- 25
आपन्नसत्त्वायाः कौमारभृत्यो गर्भभर्मणि प्रसवे च वियतेत
āpannasattvāyāḥ kaumārabhṛtyo garbhabharmaṇi prasave ca viyateta
- 26
प्रजातायाः पुत्रसंस्कारं पुरोहितः कुर्यात्
prajātāyāḥ putrasaṃskāraṃ purohitaḥ kuryāt
- 27
समर्थं तद्विदो विनयेयुः
samarthaṃ tadvido vinayeyuḥ
- 28
सत्त्रिणाम् एकश्चैनं मृगयाद्यूतमद्यस्त्रीभिः प्रलोभयेत्पितरि विक्रम्य राज्यं गृहाण इति
sattriṇām ekaścainaṃ mṛgayādyūtamadyastrībhiḥ pralobhayetpitari vikramya rājyaṃ gṛhāṇa iti
- 29
तम् अन्यः सत्त्री प्रतिषेधयेत् इत्याम्भीयाः
tam anyaḥ sattrī pratiṣedhayet ityāmbhīyāḥ
- 30
महादोषम् अबुद्धबोधनम् इति कौटिल्यः
mahādoṣam abuddhabodhanam iti kauṭilyaḥ

