17 shlokas
- 1
प्रजापतिर् अकामयत बहु स्यां प्रजायेयेति स तूष्णीं मनसाध्यायत्तस्य यन्मनस्य् आसीत्तद्बृहत्समभवत्
prajāpatir akāmayata bahu syāṃ prajāyeyeti sa tūṣṇīṃ manasādhyāyattasya yanmanasy āsīttadbṛhatsamabhavat
- 2
स आदीधीत गर्भो वै मे ऽयम् अन्तर्हितस्तं वाचा प्रजनया इति
sa ādīdhīta garbho vai me 'yam antarhitastaṃ vācā prajanayā iti
- 3
स वाचं व्यसृजत सा वाग्रथन्तरम् अन्वपद्यत
sa vācaṃ vyasṛjata sā vāgrathantaram anvapadyata
- 4
रथं मर्याः क्षेप्णातारीद् इति तद्रथन्तरस्य रथन्तरत्वम्
rathaṃ maryāḥ kṣepṇātārīd iti tadrathantarasya rathantaratvam
- 5
ततो बृहद् अनुप्राजायत बृहन्मर्या इदं स ज्योग् अन्तरभूद् इति तद्बृहतो बृहत्त्वम्
tato bṛhad anuprājāyata bṛhanmaryā idaṃ sa jyog antarabhūd iti tadbṛhato bṛhattvam
- 6
यथा वै पुत्रो ज्येष्ठ एवं बृहत्प्रजापतेः
yathā vai putro jyeṣṭha evaṃ bṛhatprajāpateḥ
- 7
ज्येष्ठब्राह्मणं वा एतत्
jyeṣṭhabrāhmaṇaṃ vā etat
- 8
प्र ज्यैष्ठ्यम् आप्नोति य एवं वेद
pra jyaiṣṭhyam āpnoti ya evaṃ veda
- 9
यन्न्व् इत्य् आहुर्बृहत्पूर्वं प्रजापतौ समभवत्कस्माद्रथन्तरं पूर्वं योगम् आनश इति
yannv ity āhurbṛhatpūrvaṃ prajāpatau samabhavatkasmādrathantaraṃ pūrvaṃ yogam ānaśa iti
- 10
बृहद् एव पूर्वं समभवद्रथन्तरं तु पूर्वं सृष्ट्यासृजत तस्मात्पूर्वं योगम् आनशे
bṛhad eva pūrvaṃ samabhavadrathantaraṃ tu pūrvaṃ sṛṣṭyāsṛjata tasmātpūrvaṃ yogam ānaśe
- 11
तयोः समानं निधनम् आसीत्तस्मिन्नातिष्ठेतां त आजिम् ऐतां तयोर्हस् इति बृहत्प्राणम् उदजयद् अस् इति रथन्तरम् अपानम् अभिसमवेष्टत
tayoḥ samānaṃ nidhanam āsīttasminnātiṣṭhetāṃ ta ājim aitāṃ tayorhas iti bṛhatprāṇam udajayad as iti rathantaram apānam abhisamaveṣṭata
- 12
प्राणापानौ वै बृहद्रथन्तरे ज्योग् आमयाविन उभे कुर्याद् अपक्रान्तौ वा एतस्य प्राणापानौ यस्य ज्योग् आमयति प्राणापानाव् एवास्मिन्दधाति
prāṇāpānau vai bṛhadrathantare jyog āmayāvina ubhe kuryād apakrāntau vā etasya prāṇāpānau yasya jyog āmayati prāṇāpānāv evāsmindadhāti
- 13
यन्न्व् इत्य् आहुर् उभे बृहद्रथन्तरे बहिर्णिधने कस्माद्बृहद्बहिर्णिधनानि भजते ऽन्तर्णिधनानि रथन्तरम् इति
yannv ity āhur ubhe bṛhadrathantare bahirṇidhane kasmādbṛhadbahirṇidhanāni bhajate 'ntarṇidhanāni rathantaram iti
- 14
प्राणो बृहत्तस्माद्बहिर्णिधनानि भजते बहिर्हि प्राणो ऽपानो रथन्तरं तस्माद् अन्तर्णिधनानि भजते ऽन्तर्ह्य् अपानः
prāṇo bṛhattasmādbahirṇidhanāni bhajate bahirhi prāṇo 'pāno rathantaraṃ tasmād antarṇidhanāni bhajate 'ntarhy apānaḥ
- 15
महावृक्षौ वै बृहद्रथन्तरे निधने न समर्प्ये
mahāvṛkṣau vai bṛhadrathantare nidhane na samarpye
- 16
यद्वै महावृक्षौ समृच्छेते बहु तत्र विभग्नं प्रभग्नं शेते
yadvai mahāvṛkṣau samṛcchete bahu tatra vibhagnaṃ prabhagnaṃ śete
- 17
ऐरं वै बृहद् ऐडं रथन्तरं मनो वै बृहद्वाग्रथन्तरं साम वै बृहद् ऋग्रथन्तरं प्राणो वै बृहद् अपानो रथन्तरम् असौ वै लोको बृहद् अयं रथन्तरम् एतानि मनसान्वीक्ष्योद्गायेत्कॢप्ताभ्याम् एवाभ्याम् उद्गायति
airaṃ vai bṛhad aiḍaṃ rathantaraṃ mano vai bṛhadvāgrathantaraṃ sāma vai bṛhad ṛgrathantaraṃ prāṇo vai bṛhad apāno rathantaram asau vai loko bṛhad ayaṃ rathantaram etāni manasānvīkṣyodgāyetkḷptābhyām evābhyām udgāyati

