29 shlokas
- 1
प्र सोमासो मदच्युत इति गायत्री भवति मदवद्वै रसवत्तृतीयसवनं मदम् एव तद्रसं दधात्य् अया पवस्व देवयुर् इत्य् एति रथन्तरस्य रूपं राथन्तरं ह्य् एतद् अहः पवते ऽहर्यतो हरिर् इति बृहतो रूपं बृहद् एव तद् एतस्मिन्न् अहनि युनक्ति तद्युक्तं श्व आरभन्ते प्र सुन्वानायान्धस इति प्रवत्यो भवन्ति प्रणिनीण्यम् इव ह्य् एतद् अहर् अभि प्रियाणि पवते चनोहित इत्य् अभीति रथन्तरस्य रूपं राथन्तरं ह्य् एतद् अहः
pra somāso madacyuta iti gāyatrī bhavati madavadvai rasavattṛtīyasavanaṃ madam eva tadrasaṃ dadhāty ayā pavasva devayur ity eti rathantarasya rūpaṃ rāthantaraṃ hy etad ahaḥ pavate 'haryato harir iti bṛhato rūpaṃ bṛhad eva tad etasminn ahani yunakti tadyuktaṃ śva ārabhante pra sunvānāyāndhasa iti pravatyo bhavanti praṇinīṇyam iva hy etad ahar abhi priyāṇi pavate canohita ity abhīti rathantarasya rūpaṃ rāthantaraṃ hy etad ahaḥ
- 2
यज्ञा यज्ञा वो अग्नय इत्य् अग्निर्वै यज्ञो यज्ञ एव तद्यज्ञं प्रतिष्ठापयति
yajñā yajñā vo agnaya ity agnirvai yajño yajña eva tadyajñaṃ pratiṣṭhāpayati
- 3
गायत्रं भवति यद् एव गायत्रस्य ब्राह्मणम्
gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam
- 4
संहितं भवति व्यक्षरणिधनं प्रतिष्ठायै प्रतिष्ठायैव सत्त्रम् आसते
saṃhitaṃ bhavati vyakṣaraṇidhanaṃ pratiṣṭhāyai pratiṣṭhāyaiva sattram āsate
- 5
सफं भवति
saphaṃ bhavati
- 6
सफेन वै देवा इमान्लोकान्समाप्नुवन्यत्समाप्नुवंस्तत्सफस्य सफत्वम् इमान् एवैतेन लोकान्समाप्य सत्त्रम् आसते
saphena vai devā imānlokānsamāpnuvanyatsamāpnuvaṃstatsaphasya saphatvam imān evaitena lokānsamāpya sattram āsate
- 7
आक्षारं भवति
ākṣāraṃ bhavati
- 8
अष्टौ वा एताः कामदुघा आसंस्तासाम् एका समशीर्यत सा कृषिर् अभवद् ऋध्यते ऽस्मै कृषौ य एवं वेद
aṣṭau vā etāḥ kāmadughā āsaṃstāsām ekā samaśīryata sā kṛṣir abhavad ṛdhyate 'smai kṛṣau ya evaṃ veda
- 9
तासु देवासुरा अस्पर्धन्त ते देवा असुरान्कामदुघाभ्य आक्षारेणानुदन्त नुदते भ्रातृव्यं कामदुघाभ्य आक्षारेण तुष्टुवानः
tāsu devāsurā aspardhanta te devā asurānkāmadughābhya ākṣāreṇānudanta nudate bhrātṛvyaṃ kāmadughābhya ākṣāreṇa tuṣṭuvānaḥ
- 10
एभ्यो वै लोकेभ्यो रसो ऽपाक्रामत्तं प्रजापतिर् आक्षारेणाक्षारयद्यद् आक्षारयत्तद् आक्षारस्याक्षारत्वम्
ebhyo vai lokebhyo raso 'pākrāmattaṃ prajāpatir ākṣāreṇākṣārayadyad ākṣārayattad ākṣārasyākṣāratvam
- 11
तस्माद्यः पुरा पुण्यो भूत्वा पश्चात्पापीयान्स्याद् आक्षारं ब्रह्मसाम कुर्वीतात्मन्य् एवेद् इन्द्रियं वीर्यं रसम् आक्षारयति
tasmādyaḥ purā puṇyo bhūtvā paścātpāpīyānsyād ākṣāraṃ brahmasāma kurvītātmany eved indriyaṃ vīryaṃ rasam ākṣārayati
- 12
जनुषैकर्चौ भवतो ऽह्नो धृत्यै यद्वा एतस्याह्नो ऽधृतं तद् एताभ्यां दाधार
januṣaikarcau bhavato 'hno dhṛtyai yadvā etasyāhno 'dhṛtaṃ tad etābhyāṃ dādhāra
- 13
गौरीवितं भवति
gaurīvitaṃ bhavati
- 14
गौरीवितिर्वा एतच्छाक्त्यो ब्राह्मणो ऽतिरिक्तम् अपश्यत्तद्गौरीवितम् अभवत्
gaurīvitirvā etacchāktyo brāhmaṇo 'tiriktam apaśyattadgaurīvitam abhavat
- 15
अतिरिक्तं वा एतद् अतिरिक्तेन स्तुवन्ति यद्गौरीवितेनाहीनाञ्छ्वस्तनवद्भवत्य् अपि प्रजाया उपकॢप्तम्
atiriktaṃ vā etad atiriktena stuvanti yadgaurīvitenāhīnāñchvastanavadbhavaty api prajāyā upakḷptam
- 16
वृषा वा एतद्वाजिसाम वृषभो रेतोधा अद्य स्तुवन्ति श्वः प्रजायते
vṛṣā vā etadvājisāma vṛṣabho retodhā adya stuvanti śvaḥ prajāyate
- 17
अनुष्टुभि छन्दसां क्रियते ऽनुष्टुब्भि छन्दसां योनिः स्वायाम् एव तद्योनौ रेतो धत्ते प्रजात्यै
anuṣṭubhi chandasāṃ kriyate 'nuṣṭubbhi chandasāṃ yoniḥ svāyām eva tadyonau reto dhatte prajātyai
- 18
प्रजायते बहुर्भवति य एवं वेद
prajāyate bahurbhavati ya evaṃ veda
- 19
द्व्युदासं भवत्य् एतौ वा उदासौ स्वर्गस्य लोकस्यावसानदर्शौ पूर्वेण पूर्वम् अहः संस्थापयन्त्य् उत्तरेणोत्तरम् अहर् अभ्यतिवदन्ति
dvyudāsaṃ bhavaty etau vā udāsau svargasya lokasyāvasānadarśau pūrveṇa pūrvam ahaḥ saṃsthāpayanty uttareṇottaram ahar abhyativadanti
- 20
तद्यथादः पूर्वेद्युः स्पष्टं तृणोदकम् अन्ववस्यन्तो यन्त्य् एवम् एव ताभ्यां स्वर्गं लोकम् अन्ववस्यन्तो यन्ति
tadyathādaḥ pūrvedyuḥ spaṣṭaṃ tṛṇodakam anvavasyanto yanty evam eva tābhyāṃ svargaṃ lokam anvavasyanto yanti
- 21
गौतमं भवति
gautamaṃ bhavati
- 22
सामार्षेयवत्स्वर्गाय युज्यते स्वर्गाल्लोकान्न च्यवते तुष्टुवानः
sāmārṣeyavatsvargāya yujyate svargāllokānna cyavate tuṣṭuvānaḥ
- 23
यद् उ चैवानुष्टुभस्य मध्ये निधनस्य ब्राह्मणं तद् उ चैतस्य
yad u caivānuṣṭubhasya madhye nidhanasya brāhmaṇaṃ tad u caitasya
- 24
कावं भवति
kāvaṃ bhavati
- 25
लोकविन्दु साम विन्दते लोकं कावेन तुष्टुवानः
lokavindu sāma vindate lokaṃ kāvena tuṣṭuvānaḥ
- 26
स्वारम् उ स्वरेण स्वरेण हि देवेभ्यो ऽन्ततो ऽन्नाद्यं प्रदीयते स्वरेणैव तद्देवेभ्यो ऽन्ततो ऽन्नाद्यं प्रयच्छति
svāram u svareṇa svareṇa hi devebhyo 'ntato 'nnādyaṃ pradīyate svareṇaiva taddevebhyo 'ntato 'nnādyaṃ prayacchati
- 27
यज्ञायज्ञीयं भवति
yajñāyajñīyaṃ bhavati
- 28
वाग्यज्ञायज्ञीयं वाचि यज्ञः प्रतिष्ठितो वाच्य् एव तद्यज्ञम् अन्ततः प्रतिष्ठापयन्ति तं वाचो ऽधि श्व आरभन्ते
vāgyajñāyajñīyaṃ vāci yajñaḥ pratiṣṭhito vācy eva tadyajñam antataḥ pratiṣṭhāpayanti taṃ vāco 'dhi śva ārabhante
- 29
त्रिवृद् एव स्तोमो भवति तेजसे ब्रह्मवर्चसाय
trivṛd eva stomo bhavati tejase brahmavarcasāya

