60 shlokas
- 1
अग्निष्टोमं व्रतपृष्ठं महाव्रतम्
agniṣṭomaṃ vratapṛṣṭhaṃ mahāvratam
- 2
उदिते प्रातरनुवाकम् उपाकरोति
udite prātaranuvākam upākaroti
- 3
दधिग्रहेण प्रचर्यादाभ्यं दधिग्रहपात्रेण गृह्णात्य् अग्नये त्वा प्रवृहामीति पर्यायैः
dadhigraheṇa pracaryādābhyaṃ dadhigrahapātreṇa gṛhṇāty agnaye tvā pravṛhāmīti paryāyaiḥ
- 4
त्रीन् अंशून्प्रवृह्य निग्राभ्याणाम् अपत्यानाम् अंशून्चतुर् आधूनोति रेशीनां त्वा पत्मन्न् आधूनोमीति द्वाभ्यां पर्यायाभ्याम्
trīn aṃśūnpravṛhya nigrābhyāṇām apatyānām aṃśūncatur ādhūnoti reśīnāṃ tvā patmann ādhūnomīti dvābhyāṃ paryāyābhyām
- 5
अग्निः प्रातर् इति गृह्णाति
उपयामगृहीतो ऽसि शुक्रं त्वा शुक्रायेति च
agniḥ prātar iti gṛhṇāti
upayāmagṛhīto 'si śukraṃ tvā śukrāyeti ca
- 6
आ समुद्रा इत्य् उत्तिष्ठति
ā samudrā ity uttiṣṭhati
- 7
वसूनाम् आधीताव् इति जुहोति
vasūnām ādhītāv iti juhoti
- 8
उशिक्त्वं देव सोमेति पर्यायैर् अशुष्कान् अंशून् अप्यस्यति
uśiktvaṃ deva someti paryāyair aśuṣkān aṃśūn apyasyati
- 9
गौरिवीतम् उद्गाता गायति पुरस्ताद् उपांश्व् अभिषवस्यांशून् आदत्ते ग्रहपात्रे
gaurivītam udgātā gāyati purastād upāṃśv abhiṣavasyāṃśūn ādatte grahapātre
- 10
वरं दत्त्वा सकृद् अभिषुत्य सकृद्गृह्णात्य् अभिप्राणन्
varaṃ dattvā sakṛd abhiṣutya sakṛdgṛhṇāty abhiprāṇan
- 11
पराचीनेन प्राणतेति ब्राह्मणव्याख्यातम्
parācīnena prāṇateti brāhmaṇavyākhyātam
- 12
अव्यवानं गृह्णाति जुहोति च
avyavānaṃ gṛhṇāti juhoti ca
- 13
यदि व्यवान्याद्धिरण्यम् अभिव्यवान्यात्
yadi vyavānyāddhiraṇyam abhivyavānyāt
- 14
कया नश्चित्र आभुवद् इति मनसा प्रजापतय इति गृहीत्वा दधन्वे वा यदीम् अन्व् इति जुहोति
kayā naścitra ābhuvad iti manasā prajāpataya iti gṛhītvā dadhanve vā yadīm anv iti juhoti
- 15
आ नः प्राण एतु परावत आन्तरिक्षाद्दिवस्परि
आयुः पृथिव्या अधि
अमृतम् असि
प्राणाय त्वेति हिरण्यम् अभिव्यनेयात्
इन्द्राग्नी मे वर्चः कृणुतां वर्चः सोमो वातो बृहस्पतिः
वर्चो मे विश्वे देवा वर्चो मे धत्तम् अश्विना
इत्य् उदकं स्पृशति
ā naḥ prāṇa etu parāvata āntarikṣāddivaspari
āyuḥ pṛthivyā adhi
amṛtam asi
prāṇāya tveti hiraṇyam abhivyaneyāt
indrāgnī me varcaḥ kṛṇutāṃ varcaḥ somo vāto bṛhaspatiḥ
varco me viśve devā varco me dhattam aśvinā
ity udakaṃ spṛśati
- 16
वासो ऽधीवासश्चतस्रो धेनूर्द्वादश वा हिरण्यं चैतेषाम् एकं दानम्
vāso 'dhīvāsaścatasro dhenūrdvādaśa vā hiraṇyaṃ caiteṣām ekaṃ dānam
- 17
अंशाव् अदाभ्ये च सर्वयज्ञेषु
aṃśāv adābhye ca sarvayajñeṣu
- 18
भ्रातृव्यवतादाभ्यो ग्रहीतव्यः सत्त्रे साहस्रे सर्ववेदसे सर्वस्तोमे सर्वपृष्ठे विश्वजिति वाजपेये राजसूये ऽश्वमेधे तेषु बुभूषता
bhrātṛvyavatādābhyo grahītavyaḥ sattre sāhasre sarvavedase sarvastome sarvapṛṣṭhe viśvajiti vājapeye rājasūye 'śvamedhe teṣu bubhūṣatā
- 19
अतिग्राह्यान्गृह्णात्य् उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वार्कवते जुष्टं गृह्णामीत्य् अनुषजेत्
atigrāhyāngṛhṇāty upayāmagṛhīto 'sīndrāya tvārkavate juṣṭaṃ gṛhṇāmīty anuṣajet
- 20
इन्द्रम् इद्गाथिन इति पूर्वार्धे
अभि त्वा शूर नोनुम इति दक्षिणार्धे
त्वाम् इद्धि हवामह इत्य् उत्तरार्धे
इमा नु कं भुवना सिषधेमेन्द्रश्च विश्वे च देवाः
यज्ञं च नस्तन्वं च प्रजां चादित्यैर् इन्द्रः सह सीषधातु
इति पश्चार्धे
तद् इद् आस भुवनेषु ज्येष्ठं यतो जज्ञ उग्रस्त्वेषनृम्णः
सद्यो जज्ञानो निरिणाति शत्रून् अनु यं विश्वे मदन्त्य् ऊमाः
इति मध्यमे
indram idgāthina iti pūrvārdhe
abhi tvā śūra nonuma iti dakṣiṇārdhe
tvām iddhi havāmaha ity uttarārdhe
imā nu kaṃ bhuvanā siṣadhemendraśca viśve ca devāḥ
yajñaṃ ca nastanvaṃ ca prajāṃ cādityair indraḥ saha sīṣadhātu
iti paścārdhe
tad id āsa bhuvaneṣu jyeṣṭhaṃ yato jajña ugrastveṣanṛmṇaḥ
sadyo jajñāno niriṇāti śatrūn anu yaṃ viśve madanty ūmāḥ
iti madhyame
- 21
वृष्टिग्रहं गृह्णाति मार्त्तिके चतुष्टने
क्षेत्रस्य पते मधुमन्तम् ऊर्मिं धेनुर् इव पयो अस्मासु धुक्ष्व
मधुश्चुतं घृतम् इव सुपूतम् ऋतस्य नः पतयो मृडयन्तु
इति उदीरयता मरुतः
सुत्रामाणम्
महीम् उ षु मातरम् इति चतुः प्रत्यृचम् अदित्यै त्वेति चतुर्थं जुष्टं गृह्णामीत्य् अनुषजेत्
vṛṣṭigrahaṃ gṛhṇāti mārttike catuṣṭane
kṣetrasya pate madhumantam ūrmiṃ dhenur iva payo asmāsu dhukṣva
madhuścutaṃ ghṛtam iva supūtam ṛtasya naḥ patayo mṛḍayantu
iti udīrayatā marutaḥ
sutrāmāṇam
mahīm u ṣu mātaram iti catuḥ pratyṛcam adityai tveti caturthaṃ juṣṭaṃ gṛhṇāmīty anuṣajet
- 22
वैजुषननुपृष्ठ्याम् अतिग्राह्यान्वैश्वकर्मणादित्यौ सारस्वतवैष्णवाव् इति गृह्णाति
vaijuṣananupṛṣṭhyām atigrāhyānvaiśvakarmaṇādityau sārasvatavaiṣṇavāv iti gṛhṇāti
- 23
महेन्द्रस्य स्तोत्र औदुम्बरीम् आसन्दीम् उद्गातारोहति
mahendrasya stotra audumbarīm āsandīm udgātārohati
- 24
औदुम्बरीं कुर्वीतयद्या
audumbarīṃ kurvītayadyā
- 25
वाणं शततन्तुं मौञ्जिभिर्ग्रन्थिभिर् अध्वर्युर् उद्गात्रे प्रयच्छति
vāṇaṃ śatatantuṃ mauñjibhirgranthibhir adhvaryur udgātre prayacchati
- 26
अध्वर्युर् अन्यश्चैकष्वंदिष्टं तृत्यं मासपूजादधाज्युदुलिकापिष्टेकाः काण्डवीणाश्च
adhvaryur anyaścaikaṣvaṃdiṣṭaṃ tṛtyaṃ māsapūjādadhājyudulikāpiṣṭekāḥ kāṇḍavīṇāśca
- 27
वेदिस्रक्तिषु दुन्दुभीन् आघ्नन्ति
vedisraktiṣu dundubhīn āghnanti
- 28
भूमिदुन्दुभिः पञ्चमः पश्चाद् आग्नीध्रीयस्य सवनीयस्य चर्मणापिहितः
bhūmidundubhiḥ pañcamaḥ paścād āgnīdhrīyasya savanīyasya carmaṇāpihitaḥ
- 29
तस्य पुच्छेन वादयन्ति
tasya pucchena vādayanti
- 30
पुरस्ताद् आग्नीध्रीयस्यान्तर्वेदि ब्रह्मचारी बहिर्वेदि पुंश्चली
purastād āgnīdhrīyasyāntarvedi brahmacārī bahirvedi puṃścalī

