49 shlokas
- 1
ये यजामहे
अश्विनाध्वर्यू आध्वर्यवात्
ऋतुना सोमं पिबतम्
अश्विना पिबतं नूनं दीद्यग्नी शुचिवन्ता
ऋतुना यज्ञवाहसा
इति समूढेषु
ye yajāmahe
aśvinādhvaryū ādhvaryavāt
ṛtunā somaṃ pibatam
aśvinā pibataṃ nūnaṃ dīdyagnī śucivantā
ṛtunā yajñavāhasā
iti samūḍheṣu
- 2
अव्यूढे सलिलं गातृष्णुयं द्वितीयं कुर्वीत
avyūḍhe salilaṃ gātṛṣṇuyaṃ dvitīyaṃ kurvīta
- 3
माहेन्द्रस्य काले प्रसद् असि वत्सगवां सांवाशिनं कुर्वीत
māhendrasya kāle prasad asi vatsagavāṃ sāṃvāśinaṃ kurvīta
- 4
सूर्यस्य च त्वौषधीनां त्वेत्य् अतिग्राह्यं हुत्वा सूर्य भ्राजस्करेति भक्षयति
sūryasya ca tvauṣadhīnāṃ tvety atigrāhyaṃ hutvā sūrya bhrājaskareti bhakṣayati
- 5
तृतीयसवने वालखिल्यान्मैत्रावरुणो विहरति वृषाकपिं ब्राह्मणाच्छंसी शंसेत्य् एवयामरुतम् अच्छावाकः शिक्ये प्रतिगरः
tṛtīyasavane vālakhilyānmaitrāvaruṇo viharati vṛṣākapiṃ brāhmaṇācchaṃsī śaṃsety evayāmarutam acchāvākaḥ śikye pratigaraḥ
- 6
समाप्ते ऽहनि वाचं यच्छत्य् आ रसप्राशनात्
samāpte 'hani vācaṃ yacchaty ā rasaprāśanāt
- 7
दीक्षिताः प्राश्नन्ति मधु
dīkṣitāḥ prāśnanti madhu
- 8
अहीने दीक्षितः
ahīne dīkṣitaḥ
- 9
संस्थिते पृष्ठ्यषडहे छन्दोमान् उपयन्ति
saṃsthite pṛṣṭhyaṣaḍahe chandomān upayanti
- 10
त्रीण्य् उक्थ्यानि
trīṇy ukthyāni
- 11
बृहत्पृष्ठाव् अभितो मध्ये रथन्तरपृष्ठः
bṛhatpṛṣṭhāv abhito madhye rathantarapṛṣṭhaḥ
- 12
रथन्तरपृष्ठश्चतुर्थः
rathantarapṛṣṭhaścaturthaḥ
- 13
अविवाक्यं नाम स्मरन्ति
avivākyaṃ nāma smaranti
- 14
प्रन्यतिशिल्पे ब्रह्मा गृहपतिर् उपद्रष्टा वा चित्रतया तु या वाहिरक्षरं व्यञ्जनैस्तानि होता परोक्षम् अनुष्टुभं सम्पादयेत्
pranyatiśilpe brahmā gṛhapatir upadraṣṭā vā citratayā tu yā vāhirakṣaraṃ vyañjanaistāni hotā parokṣam anuṣṭubhaṃ sampādayet
- 15
समाप्ते ऽहन्य् आहवनीयम् उपतिष्ठन्ते
अयं सहस्रमनवे दृशः कवीनां मतिर्ज्योतिर्विधर्म
ब्रध्नः समीचीरुषसः समैरयत्
अरेपसः सचेतसः स्वसरे मन्युमन्ताश्चिता गौर्गौः
इति
samāpte 'hany āhavanīyam upatiṣṭhante
ayaṃ sahasramanave dṛśaḥ kavīnāṃ matirjyotirvidharma
bradhnaḥ samīcīruṣasaḥ samairayat
arepasaḥ sacetasaḥ svasare manyumantāścitā gaurgauḥ
iti
- 16
निधनम् उपयन्ति
nidhanam upayanti
- 17
हविर्धाने मानसं ग्रहं गृह्णाति पृथिव्या पात्रेण समुद्रं रसाम् अनुपयामगृहीतो ऽसि प्रजापतये त्वा जुष्टं गृह्णामीति
havirdhāne mānasaṃ grahaṃ gṛhṇāti pṛthivyā pātreṇa samudraṃ rasām anupayāmagṛhīto 'si prajāpataye tvā juṣṭaṃ gṛhṇāmīti
- 18
स्तुतशस्त्रवान्भवति
stutaśastravānbhavati
- 19
आसादनभक्षणं मनसा कुर्वीत
āsādanabhakṣaṇaṃ manasā kurvīta
- 20
परिधानीयां सम्पाद्याभिमुखो होतारम् उपविशति
paridhānīyāṃ sampādyābhimukho hotāram upaviśati
- 21
आमन्त्रयते होता अध्वर्यो ब्रह्म वदिष्याव उच्चैस्तरां होतर् इत्य् अध्वर्युः
āmantrayate hotā adhvaryo brahma vadiṣyāva uccaistarāṃ hotar ity adhvaryuḥ
- 22
चित्तिः स्रुग् अध्वर्यो होता चित्तम् आज्यम् अध्वर्युर् आमन्त्रयते होतर्ब्रह्म वदिष्याव इत्य् उच्चैस्तरां तथाध्वर्यो इति तिष्ठति
cittiḥ srug adhvaryo hotā cittam ājyam adhvaryur āmantrayate hotarbrahma vadiṣyāva ity uccaistarāṃ tathādhvaryo iti tiṣṭhati
- 23
ओ श्रावयेति चतुरक्षरम्
अस्तु श्रौषड् इति चतुरक्षम्
यजेति द्व्यक्षरम्
ये यजामह इति पञ्चाक्षरम्
द्व्यक्षरो वषट्कारः
एष वै होतः प्रजापतिः सप्तदशः
o śrāvayeti caturakṣaram
astu śrauṣaḍ iti caturakṣam
yajeti dvyakṣaram
ye yajāmaha iti pañcākṣaram
dvyakṣaro vaṣaṭkāraḥ
eṣa vai hotaḥ prajāpatiḥ saptadaśaḥ
- 24
उपयथा होता येषां वै होतः प्रजापतिः सप्तदशो यज्ञे ऽन्वायत्तः
upayathā hotā yeṣāṃ vai hotaḥ prajāpatiḥ saptadaśo yajñe 'nvāyattaḥ
- 25
यद्य् अनुवाक्याया एति यदि याज्याया अतश्चेद् एव नैति
नास्य यज्ञो व्यथते प्रजापतौ यज्ञेन प्रतितिष्ठति
yady anuvākyāyā eti yadi yājyāyā ataśced eva naiti
nāsya yajño vyathate prajāpatau yajñena pratitiṣṭhati
- 26
अरात्स्म होतर् इति
arātsma hotar iti
- 27
एतेन धर्मेण चतुर्होतॄन् आचष्टे
etena dharmeṇa caturhotṝn ācaṣṭe
- 28
अर्वाञ्चम् अद्य यय्यं नृवाहणं रथं युञ्जाथाम् इह वां विमोचनम्
पृङ्क्तं हवींषि मधुना हि कं गतम् अथा सोमं पिबतं वाजिनीवसू
इति गृहपते यजेत्य् उक्ते गृहपतिर्यजति
ये यजामहे
अग्निं गृहपतिं गार्हपत्यात्
सुगृहपतिस्त्वयाग्ने ऽयं सुन्वन्यजमानः स्यात्सुगृहपतिस्त्वम् अनेन सुन्वता यजमानेन
अग्निर्गृहपतिर्गार्हपत्याद् ऋतुना सोमं पिबतु गार्हपत्ये ऽनु समृतुना
अयं हि गौर् असि
देवायते यजेति समूढेष्व् अव्यूढे गायति
arvāñcam adya yayyaṃ nṛvāhaṇaṃ rathaṃ yuñjāthām iha vāṃ vimocanam
pṛṅktaṃ havīṃṣi madhunā hi kaṃ gatam athā somaṃ pibataṃ vājinīvasū
iti gṛhapate yajety ukte gṛhapatiryajati
ye yajāmahe
agniṃ gṛhapatiṃ gārhapatyāt
sugṛhapatistvayāgne 'yaṃ sunvanyajamānaḥ syātsugṛhapatistvam anena sunvatā yajamānena
agnirgṛhapatirgārhapatyād ṛtunā somaṃ pibatu gārhapatye 'nu samṛtunā
ayaṃ hi gaur asi
devāyate yajeti samūḍheṣv avyūḍhe gāyati
- 29
यदि त्वाद्यपतेभ्यश्च त्वर्यति नैषां यज्ञो व्यथते प्रजापतौ यज्ञेन प्रतितिष्ठति
yadi tvādyapatebhyaśca tvaryati naiṣāṃ yajño vyathate prajāpatau yajñena pratitiṣṭhati
- 30
अरात्स्म होतर् इत्य् अन्तम् उच्चैर् ओम् अध्वर्यो तथाध्वर्यो इति प्रतिचारः
arātsma hotar ity antam uccair om adhvaryo tathādhvaryo iti praticāraḥ

