64 shlokas
- 1
इष्टिप्रथमयज्ञानां द्वादशाहे ऽहीनस्यापि वा सत्त्रे गृहपतिर् एवेष्टप्रथमयज्ञः
iṣṭiprathamayajñānāṃ dvādaśāhe 'hīnasyāpi vā sattre gṛhapatir eveṣṭaprathamayajñaḥ
- 2
ब्राह्मणानां सप्तदशानां सताम् एको गृहपतिः षोडश ऋत्विजो यजमानाश्चैव कर्ण्याश्च
brāhmaṇānāṃ saptadaśānāṃ satām eko gṛhapatiḥ ṣoḍaśa ṛtvijo yajamānāścaiva karṇyāśca
- 3
एकप्रभृतीनां त्रय संसृतोहिनोदंकिता याजयन्ति
ekaprabhṛtīnāṃ traya saṃsṛtohinodaṃkitā yājayanti
- 4
अन्नं हि तेन
annaṃ hi tena
- 5
सावित्राणि होष्यन्तो गृहपतेर् अग्निष्व् अग्नीन्संनिवपन्ते ब्रह्मा होताध्वर्युर् उद्गाता तत्पुरुषाश्चैतेनानुपूर्वेण
sāvitrāṇi hoṣyanto gṛhapater agniṣv agnīnsaṃnivapante brahmā hotādhvaryur udgātā tatpuruṣāścaitenānupūrveṇa
- 6
भवतं नः समनसाविति जपति यो निवपति येन येनायं हुत्वाधिनिवपन्ते
bhavataṃ naḥ samanasāviti japati yo nivapati yena yenāyaṃ hutvādhinivapante
- 7
पञ्चपशूनां यक्ष्यमाणानाम् एको ऽग्निः
pañcapaśūnāṃ yakṣyamāṇānām eko 'gniḥ
- 8
तेभिर् इष्ट्वा विनिवपन्ते
tebhir iṣṭvā vinivapante
- 9
दीक्षिष्यमाणाः संनिवपन्ते
dīkṣiṣyamāṇāḥ saṃnivapante
- 10
चैत्रपक्षस्य सप्तम्यां दीक्षान्ते
caitrapakṣasya saptamyāṃ dīkṣānte
- 11
द्वादश दीक्षा द्वादशोपसदो ऽमावास्यां यजनीये ऽहनि वा
dvādaśa dīkṣā dvādaśopasado 'māvāsyāṃ yajanīye 'hani vā
- 12
गृहपतिमुख्यान्मध्यतःकारिणो ऽध्वर्युर्दीक्षयते प्रतिप्रस्थाता पत्नीः
gṛhapatimukhyānmadhyataḥkāriṇo 'dhvaryurdīkṣayate pratiprasthātā patnīḥ
- 13
अध्वर्युमुख्यान् अर्धिनः प्रतिप्रस्थाता नेष्टा पत्नीः
adhvaryumukhyān ardhinaḥ pratiprasthātā neṣṭā patnīḥ
- 14
प्रतिप्रस्थातृमुख्यान्तृतीयिनो नेष्टोन्नेता पत्नीः
pratiprasthātṛmukhyāntṛtīyino neṣṭonnetā patnīḥ
- 15
नेष्टृमुख्यान्पादिन उन्नेता
neṣṭṛmukhyānpādina unnetā
- 16
स एव पत्नीः
sa eva patnīḥ
- 17
अदीक्षित उन्नेतारम् अध्युन्दनेन समेत्य पर्यञ्जनेन समीयात्
adīkṣita unnetāram adhyundanena sametya paryañjanena samīyāt
- 18
एवं समानजातीयेन तृणान्तर्धानेन सर्वान् अनुक्रामति
evaṃ samānajātīyena tṛṇāntardhānena sarvān anukrāmati
- 19
दीक्षिता इमे ब्राह्मणा इति सर्वान् आवेदयति
dīkṣitā ime brāhmaṇā iti sarvān āvedayati
- 20
नामगोत्राण्य् उक्त्वा त इन्द्राग्निभ्यां दीक्षां प्राहुर् इत्य् आह
nāmagotrāṇy uktvā ta indrāgnibhyāṃ dīkṣāṃ prāhur ity āha
- 21
प्रवरणवेलायां सकृदाश्राव्य सर्वान्वृणीते
समार्षेयाणां समाननामधेयानां च सकृद्वचनम्
pravaraṇavelāyāṃ sakṛdāśrāvya sarvānvṛṇīte
samārṣeyāṇāṃ samānanāmadheyānāṃ ca sakṛdvacanam
- 22
कर्मणो ऽविप्रतिषिद्धेन सर्वे याजमानं कुर्वन्ति पराङ्गृहपतिर् एव यथा यूपाञ्जनम् अग्निमन्थनम् अग्निपरिमाणं याज्येति
karmaṇo 'vipratiṣiddhena sarve yājamānaṃ kurvanti parāṅgṛhapatir eva yathā yūpāñjanam agnimanthanam agniparimāṇaṃ yājyeti
- 23
दीक्षिताः सर्वतो यजमाना इति गमयन्ति
dīkṣitāḥ sarvato yajamānā iti gamayanti
- 24
एकं रुक्मं सर्वे प्रतिमुञ्चन्ति तिव्यपासं च क्रमान्क्रामन्ति
ekaṃ rukmaṃ sarve pratimuñcanti tivyapāsaṃ ca kramānkrāmanti
- 25
बहुं राजानं क्रीणाति
bahuṃ rājānaṃ krīṇāti
- 26
षोडशिकी राजक्रयणी
ṣoḍaśikī rājakrayaṇī
- 27
अतिग्राह्याणां प्रयुक्ते ऽग्रायणे पात्रप्रयोजनं प्रातःसवने ग्रहणं च माहेन्द्रम् अनु होमः
atigrāhyāṇāṃ prayukte 'grāyaṇe pātraprayojanaṃ prātaḥsavane grahaṇaṃ ca māhendram anu homaḥ
- 28
प्रायणीयो ऽतिरात्रः प्रथमसंस्था
prāyaṇīyo 'tirātraḥ prathamasaṃsthā
- 29
द्वादशभागं राज्ञो ऽवहरति
dvādaśabhāgaṃ rājño 'vaharati
- 30
नित्येन मित्वा
वायुर् असि प्राणो नाम सवितुर् आधिपत्ये ऽपानं मे दाः
चक्षुर् असि श्रोत्रं नाम धातुर् आधिपत्य आयुर्मे दाः
रूपम् असि वर्णो नाम बृहस्पतेर् आधिपत्ये प्रजां मे दाः
ऋतम् असि सत्यं नामेन्द्रस्याधिपत्ये क्षत्रं मे दाः
भूतम् असि भव्यं नाम विश्वेषां देवानाम् आधिपत्ये ऽपाम् ओषधीनां गर्भं धाः
ऋतस्य त्वा व्योमन ऋतस्य त्वा विभूमन ऋतस्य त्वा विधर्मण ऋतस्य त्वा ज्योतिष इति दश सप्त त्रयः
nityena mitvā
vāyur asi prāṇo nāma savitur ādhipatye 'pānaṃ me dāḥ
cakṣur asi śrotraṃ nāma dhātur ādhipatya āyurme dāḥ
rūpam asi varṇo nāma bṛhaspater ādhipatye prajāṃ me dāḥ
ṛtam asi satyaṃ nāmendrasyādhipatye kṣatraṃ me dāḥ
bhūtam asi bhavyaṃ nāma viśveṣāṃ devānām ādhipatye 'pām oṣadhīnāṃ garbhaṃ dhāḥ
ṛtasya tvā vyomana ṛtasya tvā vibhūmana ṛtasya tvā vidharmaṇa ṛtasya tvā jyotiṣa iti daśa sapta trayaḥ

