35 shlokas
- 1
प्रजापतेर्जायमानाः प्रजा जाताश्च या इमाः
ता अस्मै प्रतिवेदय चिकित्वम् अनुमन्यताम्
इमं पशुं पशुपते ते ऽद्य बध्नाम्य् अग्ने सलिलस्य मध्ये
अनुमन्यस्व सुयजा यजेह जुष्टं देवेभ्य इदम् अस्तु हव्यम्
इति
prajāpaterjāyamānāḥ prajā jātāśca yā imāḥ
tā asmai prativedaya cikitvam anumanyatām
imaṃ paśuṃ paśupate te 'dya badhnāmy agne salilasya madhye
anumanyasva suyajā yajeha juṣṭaṃ devebhya idam astu havyam
iti
- 2
इषे त्वेति दर्भाव् आदत्ते
iṣe tveti darbhāv ādatte
- 3
उपावीर् असीति प्लक्षशाखां हरिणीं पलाशवतीम्
upāvīr asīti plakṣaśākhāṃ hariṇīṃ palāśavatīm
- 4
तया दर्भाभ्यां च पशुम् उपाकरोति उपो देवान् इति
tayā darbhābhyāṃ ca paśum upākaroti upo devān iti
- 5
प्रत्यञ्चं पशुम् अनुमार्ष्टि अमुष्मै त्वा जुष्टम् इति यथादेवतम्
pratyañcaṃ paśum anumārṣṭi amuṣmai tvā juṣṭam iti yathādevatam
- 6
अभिधानप्रोक्षणवपोत्खेदनाभिघारणेषु
abhidhānaprokṣaṇavapotkhedanābhighāraṇeṣu
- 7
पश्चान्मध्यमस्य परिधेर् अधिमन्थनं शकलं प्रयुनक्ति अग्नेर्जनित्रम् असीति वृषणौ स्थ इत्य् अप्रच्छिन्नप्रान्तौ दर्भौ
paścānmadhyamasya paridher adhimanthanaṃ śakalaṃ prayunakti agnerjanitram asīti vṛṣaṇau stha ity apracchinnaprāntau darbhau
- 8
तयोर् अध्य् उर्वश्यसीत्य् उदक्कूलां प्रत्यक्प्रजननाम् अधरारणिम्
tayor adhy urvaśyasīty udakkūlāṃ pratyakprajananām adharāraṇim
- 9
आयुर् असीत्य् आज्यस्थाल्याम् उत्तरारणिम् अनक्ति सम्पादयति च
āyur asīty ājyasthālyām uttarāraṇim anakti sampādayati ca
- 10
पुरूरवा असीत्य् अभिमन्त्र्य गायत्रम् असीति पर्यायैस्त्रिर् अभिमथ्याग्नये मथ्यमानायानुब्रूहीति संप्रेष्यति
purūravā asīty abhimantrya gāyatram asīti paryāyaistrir abhimathyāgnaye mathyamānāyānubrūhīti saṃpreṣyati
- 11
अग्नये जातायेति जाते
agnaye jātāyeti jāte
- 12
अग्नये प्रह्रियमाणायेति प्रहरिष्यन्
agnaye prahriyamāṇāyeti prahariṣyan
- 13
अग्रेणोत्तरं परिधिम् उत्तरेण वा परिधिसंधिनान्ववहृत्य भवतं नः समनसाव् इत्य् अनुप्रहृत्याग्ना अग्निर् इति स्रुवेणाभिजुहोति
agreṇottaraṃ paridhim uttareṇa vā paridhisaṃdhinānvavahṛtya bhavataṃ naḥ samanasāv ity anuprahṛtyāgnā agnir iti sruveṇābhijuhoti
- 14
सावित्रेण रशनाम् आदाय बाहुं पशोर्मेध्यपाशेन परिहृत्य दक्षिणार्धशिरो ऽक्ष्णया पाशेनाभिदधाति ऋतस्य त्वा देवहविर् इति
sāvitreṇa raśanām ādāya bāhuṃ paśormedhyapāśena parihṛtya dakṣiṇārdhaśiro 'kṣṇayā pāśenābhidadhāti ṛtasya tvā devahavir iti
- 15
धर्षा मानुषा इति यूपे नियुनक्ति
dharṣā mānuṣā iti yūpe niyunakti
- 16
प्रोक्षणीः संस्कृत्य पशुं प्रोक्षति अद्भ्यस्त्वौषधीभ्य इति
prokṣaṇīḥ saṃskṛtya paśuṃ prokṣati adbhyastvauṣadhībhya iti
- 17
अनु त्वा माता मन्यताम् इत्य् अभिमन्त्र्यापां पेरुर् असीति पाययति
anu tvā mātā manyatām ity abhimantryāpāṃ perur asīti pāyayati
- 18
स्वात्तं सद्धविर् इति शेषेण सर्वत उपोक्ष्य संमृश्याज्यानि वेद्यन्तान्परिस्तीर्य होतृषदनान् आस्तीर्याग्नये समिध्यमानायानुब्रूहीति संप्रेष्यति
svāttaṃ saddhavir iti śeṣeṇa sarvata upokṣya saṃmṛśyājyāni vedyantānparistīrya hotṛṣadanān āstīryāgnaye samidhyamānāyānubrūhīti saṃpreṣyati
- 19
स्रौचम् आघार्य ध्रुवां समज्य पशुं समनक्ति सं ते वायुर् इति प्राणदेशं सं यजत्रैर् अङ्गानीति ककुब्देशं सं यज्ञपतिर् आशिषेति भसद्देशम्
sraucam āghārya dhruvāṃ samajya paśuṃ samanakti saṃ te vāyur iti prāṇadeśaṃ saṃ yajatrair aṅgānīti kakubdeśaṃ saṃ yajñapatir āśiṣeti bhasaddeśam
- 20
प्रयाजेषु समिद्भ्यः प्रेष्येति प्रथमं संप्रेष्यति प्रेष्य प्रेष्येत्य् उत्तरान्
prayājeṣu samidbhyaḥ preṣyeti prathamaṃ saṃpreṣyati preṣya preṣyety uttarān
- 21
चतुर्थे चतुर्थे समानयति
caturthe caturthe samānayati
- 22
दशभिः प्रचर्य स्वरुं स्वधितिधारां च जुह्वाम् अक्त्वा स्वरुणा स्वधितिम् अन्तर्धाय पशोर् अन्तराशृङ्गम् अनक्ति घृतेनाक्तौ पशूंस्त्रायेथाम् इति
daśabhiḥ pracarya svaruṃ svadhitidhārāṃ ca juhvām aktvā svaruṇā svadhitim antardhāya paśor antarāśṛṅgam anakti ghṛtenāktau paśūṃstrāyethām iti
- 23
आयतने स्रुचौ सादयति
āyatane srucau sādayati
- 24
आहवनीयाद् उल्मुकम् उपयम्य पर्यग्नये क्रियमाणायानुब्रूहीति संप्रेष्यति
āhavanīyād ulmukam upayamya paryagnaye kriyamāṇāyānubrūhīti saṃpreṣyati
- 25
शामित्रं चात्वालं पशुम् आहवनीयं यूपम् आज्यानीत्य् आग्नीध्रस्त्रिः पर्यग्निकृत्वाहवनीय उल्मुकम् अवसृज्य त्रिः प्रतिपर्येति
śāmitraṃ cātvālaṃ paśum āhavanīyaṃ yūpam ājyānīty āgnīdhrastriḥ paryagnikṛtvāhavanīya ulmukam avasṛjya triḥ pratiparyeti
- 26
ये बध्यमानम् इति पशुप्रमोचनीया जुहोति
ye badhyamānam iti paśupramocanīyā juhoti
- 27
रेवतीति वपाश्रपणीभ्यां पशुम् अन्वारभते यजमानश्च
revatīti vapāśrapaṇībhyāṃ paśum anvārabhate yajamānaśca
- 28
तद् एवोल्मुकम् उपयम्याग्नीध्रो ऽग्रतः प्रतिपद्येत
tad evolmukam upayamyāgnīdhro 'grataḥ pratipadyeta
- 29
अन्वारभ्याश्रावयति
anvārabhyāśrāvayati
- 30
उल्मुकपाणिर् आग्नीध्रः प्रत्याश्रावयति उपप्रेष्य होतर्हव्या देवेभ्य इति संप्रेष्यति
ulmukapāṇir āgnīdhraḥ pratyāśrāvayati upapreṣya hotarhavyā devebhya iti saṃpreṣyati

