4 shlokas
- 1
प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा व्यस्रंसत
स हृदयं भूतो ऽशयत्
आत्मन्हा३ इत्य् अह्वयत्
आपः प्रत्यशृण्वन्
ता अग्निहोत्रेणैव यज्ञक्रतुनोपपर्यावर्तन्त
ताः कुसिन्धम् उपौहन्
तस्माद् अग्निहोत्रस्य यज्ञक्रतोः
एक ऋत्विक्
चतुष्कृत्वो ऽह्वयत्
अग्निर्वायुर् आदित्यश्चन्द्रमाः
prajāpatiḥ prajāḥ sṛṣṭvā vyasraṃsata
sa hṛdayaṃ bhūto 'śayat
ātmanhā3 ity ahvayat
āpaḥ pratyaśṛṇvan
tā agnihotreṇaiva yajñakratunopaparyāvartanta
tāḥ kusindham upauhan
tasmād agnihotrasya yajñakratoḥ
eka ṛtvik
catuṣkṛtvo 'hvayat
agnirvāyur ādityaścandramāḥ
- 2
ते प्रत्यशृण्वन्
ते दर्शपूर्णमासाभ्याम् एव यज्ञक्रतुनोपपर्यावर्तन्त
त उपौहंश्चत्वार्य् अङ्गानि
तस्माद्दर्शपूर्णमासयोर्यज्ञक्रतोः
चत्वार ऋत्विजः
पञ्चकृत्वो ऽह्वयत्
पशवः प्रत्यशृण्वन्
ते चातुर्मास्यैर् एव यज्ञक्रतुनोपपर्यावर्तन्त
त उपौहंल्लोमच्छवीं मांसम् अस्थि मज्जानम्
तस्माच्चातुर्मास्यानां यज्ञक्रतोः
te pratyaśṛṇvan
te darśapūrṇamāsābhyām eva yajñakratunopaparyāvartanta
ta upauhaṃścatvāry aṅgāni
tasmāddarśapūrṇamāsayoryajñakratoḥ
catvāra ṛtvijaḥ
pañcakṛtvo 'hvayat
paśavaḥ pratyaśṛṇvan
te cāturmāsyair eva yajñakratunopaparyāvartanta
ta upauhaṃllomacchavīṃ māṃsam asthi majjānam
tasmāccāturmāsyānāṃ yajñakratoḥ
- 3
पञ्चर्त्विजः
षट्कृत्वो ऽह्वयत्
ऋतवः प्रत्यशृण्वन्
ते पशुबन्धेनैव यज्ञक्रतुनोपपर्यावर्तन्त
त उपौहंस्तनाव् आण्डौ शिश्नम् अवाञ्चं प्राणम्
तस्मात्पशुबन्धस्य यज्ञक्रतोः
षड् ऋत्विजः
सप्तकृत्वो ऽह्वयत्
होत्राः प्रत्यशृण्वन्
ताः सौम्येनैवाध्वरेण यज्ञक्रतुनोपपर्यावर्तन्त
pañcartvijaḥ
ṣaṭkṛtvo 'hvayat
ṛtavaḥ pratyaśṛṇvan
te paśubandhenaiva yajñakratunopaparyāvartanta
ta upauhaṃstanāv āṇḍau śiśnam avāñcaṃ prāṇam
tasmātpaśubandhasya yajñakratoḥ
ṣaḍ ṛtvijaḥ
saptakṛtvo 'hvayat
hotrāḥ pratyaśṛṇvan
tāḥ saumyenaivādhvareṇa yajñakratunopaparyāvartanta
- 4
ता उपौहन्त्सप्त शीर्षण्यान्प्राणान्
तस्मात्सौम्यस्याध्वरस्य यज्ञक्रतोः
सप्त होत्राः प्राचीर्वषट्कुर्वन्ति
दशकृत्वो ऽह्वयत्
तपः प्रत्यशृणोत्
तत्कर्मणैव संवत्सरेण सर्वैर्यज्ञक्रतुभिर् उपपर्यावर्तत
तत्सर्वम् आत्मानम् अपरिवर्गम् उपौहत्
तस्मात्संवत्सरे सर्वे यज्ञक्रतवो ऽवरुध्यन्ते
तस्माद्दशहोता चतुर्होता
पञ्चहोता षड्ढोता सप्तहोता
एकहोत्रे बलिं हरन्ति हरन्त्य् अस्मै प्रजा बलिम्
ऐनम् अप्रतिख्यातं गच्छति
य एवं वेद
tā upauhantsapta śīrṣaṇyānprāṇān
tasmātsaumyasyādhvarasya yajñakratoḥ
sapta hotrāḥ prācīrvaṣaṭkurvanti
daśakṛtvo 'hvayat
tapaḥ pratyaśṛṇot
tatkarmaṇaiva saṃvatsareṇa sarvairyajñakratubhir upaparyāvartata
tatsarvam ātmānam aparivargam upauhat
tasmātsaṃvatsare sarve yajñakratavo 'varudhyante
tasmāddaśahotā caturhotā
pañcahotā ṣaḍḍhotā saptahotā
ekahotre baliṃ haranti haranty asmai prajā balim
ainam apratikhyātaṃ gacchati
ya evaṃ veda

