40 shlokas
- 1
विषं व्योषं हरिद्राब्दं निम्बपत्रं विडङ्गकम्
गुटी छागाम्बुना बद्धा स्याज्जया योगवाहिका
viṣaṃ vyoṣaṃ haridrābdaṃ nimbapatraṃ viḍaṅgakam
guṭī chāgāmbunā baddhā syājjayā yogavāhikā
- 2
सूतार्कयोर्विषं गन्धं विङ्गंगाग्न्यब्दकेसरम्
रेणुका ग्रन्थिकं बोलं सर्वेषां द्विगुणं गुडम्
sūtārkayorviṣaṃ gandhaṃ viṅgaṃgāgnyabdakesaram
reṇukā granthikaṃ bolaṃ sarveṣāṃ dviguṇaṃ guḍam
- 3
कोलप्रमाणां गुटिकां भक्षयेत्प्रातरेव हि
कासे श्वासे क्षये गुल्मे प्रमेहे विषमज्वरे
kolapramāṇāṃ guṭikāṃ bhakṣayetprātareva hi
kāse śvāse kṣaye gulme pramehe viṣamajvare
- 4
शोके पाण्ड्वामये कुष्ठे ग्रहण्यर्शोभगन्दरे
विजयागुटिका ह्येषा रुद्रप्रोक्ताधिका गुणैः
śoke pāṇḍvāmaye kuṣṭhe grahaṇyarśobhagandare
vijayāguṭikā hyeṣā rudraproktādhikā guṇaiḥ
- 5
अङ्कोलाग्नी च गन्धोषणरसविषकं पित्तभाजं क्रमात्तत्सामुद्रं चार्कदुग्धैस्त्रिभिरथ पुटितं निम्बुतोयैर्विमर्द्य
कृत्वा गुञ्जासमानाम् इषुशररसदिग्वह्निबाणेषुदिग्भिर्दद्याच्छ्लेष्मानिलार्शो ज्वरं जठरं कफेतां वटीं शङ्कराख्याम्
aṅkolāgnī ca gandhoṣaṇarasaviṣakaṃ pittabhājaṃ kramāttatsāmudraṃ cārkadugdhaistribhiratha puṭitaṃ nimbutoyairvimardya
kṛtvā guñjāsamānām iṣuśararasadigvahnibāṇeṣudigbhirdadyācchleṣmānilārśo jvaraṃ jaṭharaṃ kaphetāṃ vaṭīṃ śaṅkarākhyām
- 6
चिञ्चाक्षारपलं पटुव्रजपलं निम्बूरसैः कल्कितं तस्मिञ्छङ्खपलं प्रतप्तमसकृन्निर्वाप्य शीर्णावधिम्
हिङ्गुव्योषपलं रसामृतबलीन्निक्षिप्य निष्कांशकान्बद्धा शङ्खवटी क्षयग्रहणिकागुल्मांश्च शूलं जयेत्
ciñcākṣārapalaṃ paṭuvrajapalaṃ nimbūrasaiḥ kalkitaṃ tasmiñchaṅkhapalaṃ prataptamasakṛnnirvāpya śīrṇāvadhim
hiṅguvyoṣapalaṃ rasāmṛtabalīnnikṣipya niṣkāṃśakānbaddhā śaṅkhavaṭī kṣayagrahaṇikāgulmāṃśca śūlaṃ jayet
- 7
रसं कृष्णाभया त्वक्षं वासा भार्गी क्रमोत्तरम्
तत्समं खादिरं सारं बब्बूलक्वाथभावितम्
rasaṃ kṛṣṇābhayā tvakṣaṃ vāsā bhārgī kramottaram
tatsamaṃ khādiraṃ sāraṃ babbūlakvāthabhāvitam
- 8
एकविंशतिवारांश्च मधुनाक्षमिता वटी
कासं श्वासं क्षयं हिक्कां हन्त्येषा कासकर्तरी
ekaviṃśativārāṃśca madhunākṣamitā vaṭī
kāsaṃ śvāsaṃ kṣayaṃ hikkāṃ hantyeṣā kāsakartarī
- 9
व्योषग्रन्थि वचाग्नि हिंगु जरणद्वन्द्वं विषं निम्बुकं द्रावैर् आर्द्रकैर् असेर्विमृषितं तुल्यौ मरीचोपमा
वर्तिः सा विनिहन्ति शूलमखिलं सर्वाङ्गजं मारुतम्वह्निं चाशु करोति वाडवसमं सूर्यप्रभावाभिधा
vyoṣagranthi vacāgni hiṃgu jaraṇadvandvaṃ viṣaṃ nimbukaṃ drāvair ārdrakair aservimṛṣitaṃ tulyau marīcopamā
vartiḥ sā vinihanti śūlamakhilaṃ sarvāṅgajaṃ mārutamvahniṃ cāśu karoti vāḍavasamaṃ sūryaprabhāvābhidhā
- 10
एला सकर्पूरसिता सधात्री जातीफलं शाल्मलिगोक्षुरौ च
सूतेन्द्रवङ्गायसभस्म सर्वम् एतत्समानं परिभावयेच्च
elā sakarpūrasitā sadhātrī jātīphalaṃ śālmaligokṣurau ca
sūtendravaṅgāyasabhasma sarvam etatsamānaṃ paribhāvayecca
- 11
गुडूचिका शाल्मलिका कषायैर्निष्कार्धमाना मधुना ततश्च
बद्धा गुटी चन्द्रकलेति संज्ञा मेहेषु सर्वेषु नियोजनीया
guḍūcikā śālmalikā kaṣāyairniṣkārdhamānā madhunā tataśca
baddhā guṭī candrakaleti saṃjñā meheṣu sarveṣu niyojanīyā
- 12
हिङ्गुलं च चतुर्जातं लवङ्गौषधचन्दनम्
जातिजं केसरं कृष्णा त्वाकल्लमहिफेनकम्
hiṅgulaṃ ca caturjātaṃ lavaṅgauṣadhacandanam
jātijaṃ kesaraṃ kṛṣṇā tvākallamahiphenakam
- 13
कस्तूरीन्दुसमं सर्वं तत्समे विजयासिते
क्षौद्रैः कोलमिता कार्या गुटी भोगपुरन्दरी
kastūrīndusamaṃ sarvaṃ tatsame vijayāsite
kṣaudraiḥ kolamitā kāryā guṭī bhogapurandarī
- 14
शुक्रस्तम्भकरी ह्येषा बलमांसविवर्धिनी
नरश्चटकवद्गच्छेच्छतवारं स्थिरेन्द्रियः
śukrastambhakarī hyeṣā balamāṃsavivardhinī
naraścaṭakavadgacchecchatavāraṃ sthirendriyaḥ
- 15
वङ्गं कासीसकं कृष्णा गुञ्जातुल्यार्द्रकाम्बुना
कफवातामयं हन्ति गुटी नागार्जुनाभिधा
vaṅgaṃ kāsīsakaṃ kṛṣṇā guñjātulyārdrakāmbunā
kaphavātāmayaṃ hanti guṭī nāgārjunābhidhā
- 16
त्रिफला विडङ्गसोमाभल्लातकवह्निविश्वानाम्
अष्टौ शुक्लवचाया भागाः स्युः सद्विषस्यैकः
एतत्सर्वं गोजलपिष्टं वटिकास्तु चणकाभाः
छायाशुष्का देया त्रिद्व्येकचतुःक्रमाद्विज्ञैः
triphalā viḍaṅgasomābhallātakavahniviśvānām
aṣṭau śuklavacāyā bhāgāḥ syuḥ sadviṣasyaikaḥ
etatsarvaṃ gojalapiṣṭaṃ vaṭikāstu caṇakābhāḥ
chāyāśuṣkā deyā tridvyekacatuḥkramādvijñaiḥ
- 17
सार्पविसूचिगदार्ते दुष्टाजीर्णहते त्रिदोषेऽपि
सद्यो जीवति पुरुषो मृतोऽपि गुटिकाप्रभावेण
sārpavisūcigadārte duṣṭājīrṇahate tridoṣe'pi
sadyo jīvati puruṣo mṛto'pi guṭikāprabhāveṇa
- 18
मूलेन पत्रेण फलेन वापि व्योषान्विता या कितवोद्भवेन
बद्धा गुटी सा सहसैव हन्ति सोन्माददोषत्रयदुष्टवातान्
mūlena patreṇa phalena vāpi vyoṣānvitā yā kitavodbhavena
baddhā guṭī sā sahasaiva hanti sonmādadoṣatrayaduṣṭavātān
- 19
कट्फलाम्बुगिलं कृष्णां हिङ्गुलं बोलटङ्कणम्
गुडेन गुटिका शाणमिता सा नवमेऽह्नि
kaṭphalāmbugilaṃ kṛṣṇāṃ hiṅgulaṃ bolaṭaṅkaṇam
guḍena guṭikā śāṇamitā sā navame'hni
- 20
उष्णोदकेन दातव्या सद्यो ऽलर्कविषापहा
गरभृङ्गोषणं चूर्णं साज्यं वा तद्विषापहम्
uṣṇodakena dātavyā sadyo 'larkaviṣāpahā
garabhṛṅgoṣaṇaṃ cūrṇaṃ sājyaṃ vā tadviṣāpaham
- 21
रसराजशुल्वगन्धकसुरतिक्तैः पीतभृङ्गमरिचैश्च
ब्राह्मीद्वितयरसाढ्या गुटिकाः कार्याश्चणकाभाः
rasarājaśulvagandhakasuratiktaiḥ pītabhṛṅgamaricaiśca
brāhmīdvitayarasāḍhyā guṭikāḥ kāryāścaṇakābhāḥ
- 22
एका देया प्रथमं त्रिदोषविकलस्य मूर्छितस्यापि
अन्या मुहूर्तपरतः प्रहराद् अन्यापरा नैव
ekā deyā prathamaṃ tridoṣavikalasya mūrchitasyāpi
anyā muhūrtaparataḥ praharād anyāparā naiva
- 23
जीवति मृतोऽपि पुरुषस्त्रिदोषजान्विततन्द्रिकायुक्तः
श्रीनागार्जुनगदिता गुटिका मृतसंजीवनीख्याता
jīvati mṛto'pi puruṣastridoṣajānvitatandrikāyuktaḥ
śrīnāgārjunagaditā guṭikā mṛtasaṃjīvanīkhyātā
- 24
एलवालुकाभयाबोलमिन्द्रा गुग्गुलुसंयुता
स्नुहीक्षीरेण गुटिका शोथिनी ज्वरनाशिनी
elavālukābhayābolamindrā guggulusaṃyutā
snuhīkṣīreṇa guṭikā śothinī jvaranāśinī
- 25
वरा व्योषं वरं तुत्थं यष्टी वेल्लार्कवारिजम्
रोध्रं रसाञ्जनं चूर्णं वर्तिः कार्या नभोऽम्बुना
varā vyoṣaṃ varaṃ tutthaṃ yaṣṭī vellārkavārijam
rodhraṃ rasāñjanaṃ cūrṇaṃ vartiḥ kāryā nabho'mbunā
- 26
सद्योऽक्षिकोपं स्तन्येन तिमिरं रोध्रतोयतः
किंशुकस्य रसाद्धन्ति बिल्लं पुष्पं च रक्तताम्
sadyo'kṣikopaṃ stanyena timiraṃ rodhratoyataḥ
kiṃśukasya rasāddhanti billaṃ puṣpaṃ ca raktatām
- 27
पटलं वस्तमूत्रेण स्तम्भे पाटलिपतने
नागार्जुनेन लिखिता सर्वनेत्रामयापहा
paṭalaṃ vastamūtreṇa stambhe pāṭalipatane
nāgārjunena likhitā sarvanetrāmayāpahā
- 28
व्योषं वरा वरं हिङ्गु तिक्तोग्रा नक्तमालकः
गौरी कटु त्वजामूत्रैश्छायाशुष्का गुटीकृता
vyoṣaṃ varā varaṃ hiṅgu tiktogrā naktamālakaḥ
gaurī kaṭu tvajāmūtraiśchāyāśuṣkā guṭīkṛtā
- 29
अपस्मारस्मृतिभ्रंशमुन्मादं शिरसो रुजम्
नक्तान्ध्यं तिमिरं हन्ति दोषं भूतादिकं भ्रमम्
apasmārasmṛtibhraṃśamunmādaṃ śiraso rujam
naktāndhyaṃ timiraṃ hanti doṣaṃ bhūtādikaṃ bhramam
- 30
एकद्वित्रिचतुर्थाख्यं मञ्जनाज्ज्वरमेव च
सन्निपातं त्वचैतन्यं नाशयेत्सुप्रचेतनम्
ekadvitricaturthākhyaṃ mañjanājjvarameva ca
sannipātaṃ tvacaitanyaṃ nāśayetsupracetanam

