16 shlokas
- 1
उष्णिक्ककुभाव् एते भवतः
uṣṇikkakubhāv ete bhavataḥ
- 2
उष्णिक्ककुब्भ्यां वा इन्द्रो वृत्राय वज्रं प्राहरत्ककुभि पराक्रमतोष्णिहा प्राहरत्तस्मात्ककुभो मध्यमं पदं भूयिष्ठाक्षरं पराक्रमणं हि तद् अभिसमौहत्तस्माद् उष्णिह उत्तमं पदं भूयिष्ठाक्षरं पुरो गुरुर् इव हि वज्रः
uṣṇikkakubbhyāṃ vā indro vṛtrāya vajraṃ prāharatkakubhi parākramatoṣṇihā prāharattasmātkakubho madhyamaṃ padaṃ bhūyiṣṭhākṣaraṃ parākramaṇaṃ hi tad abhisamauhattasmād uṣṇiha uttamaṃ padaṃ bhūyiṣṭhākṣaraṃ puro gurur iva hi vajraḥ
- 3
वज्रं भ्रातृव्याय प्रहरति य एवं वेद
vajraṃ bhrātṛvyāya praharati ya evaṃ veda
- 4
नासिके वा एते यज्ञस्य यद् उष्णिक्ककुभौ तस्मात्समानं छन्दः सती नाना यज्ञं वहतस्तस्मात्समानाया नासिकायाः सत्या नाना प्राणाव् उच्चरतः
nāsike vā ete yajñasya yad uṣṇikkakubhau tasmātsamānaṃ chandaḥ satī nānā yajñaṃ vahatastasmātsamānāyā nāsikāyāḥ satyā nānā prāṇāv uccarataḥ
- 5
प्राणा वा उष्णिक्ककुभौ तस्मात्ताभ्यां न वषट्कुर्वन्ति यद्वषट्कुर्युः प्राणान् अग्नौ प्रदध्युः
prāṇā vā uṣṇikkakubhau tasmāttābhyāṃ na vaṣaṭkurvanti yadvaṣaṭkuryuḥ prāṇān agnau pradadhyuḥ
- 6
तासु सफं विफम् इव वै तृतीयसवनं तृतीयसवनस्य सफत्वायाथैतत्पौष्कलम् एतेन वै प्रजापतिः पुष्कलान्पशून् असृजत तेषु रूपम् अदधाद्यद् एतत्साम भवति पशुष्व् एव रूपं दधाति
tāsu saphaṃ vipham iva vai tṛtīyasavanaṃ tṛtīyasavanasya saphatvāyāthaitatpauṣkalam etena vai prajāpatiḥ puṣkalānpaśūn asṛjata teṣu rūpam adadhādyad etatsāma bhavati paśuṣv eva rūpaṃ dadhāti
- 7
पुरोजिती वो अन्धस इति पद्या चाक्षर्या च विराजौ भवतः पद्यया वै देवाः स्वर्गं लोकम् आयन्न् अक्षर्यया ऋषयो नु प्राजानन्यद् एते पद्या चाक्षर्या च विराजौ भवतः स्वर्गस्य लोकस्य प्रज्ञात्यै
purojitī vo andhasa iti padyā cākṣaryā ca virājau bhavataḥ padyayā vai devāḥ svargaṃ lokam āyann akṣaryayā ṛṣayo nu prājānanyad ete padyā cākṣaryā ca virājau bhavataḥ svargasya lokasya prajñātyai
- 8
तासु श्यावाश्वम्
tāsu śyāvāśvam
- 9
श्यावाश्वम् आर्वनानसं सत्त्रम् आसीनं धन्वोदवहन्स एतत्सामापश्यत्तेन वृष्टिम् असृजत ततो वै स प्रत्यतिष्ठत्ततो गातुम् अविन्दत गातुविद्वा एतत्साम
śyāvāśvam ārvanānasaṃ sattram āsīnaṃ dhanvodavahansa etatsāmāpaśyattena vṛṣṭim asṛjata tato vai sa pratyatiṣṭhattato gātum avindata gātuvidvā etatsāma
- 10
विन्दते गातुं प्रतितिष्ठत्य् एतेन तुष्टुवानः
vindate gātuṃ pratitiṣṭhaty etena tuṣṭuvānaḥ
- 11
इन्द्रस्तृतीयसवनाद्बीभत्समान उदक्रामत्तं देवाः श्यावाश्वेनैहायि एहियेत्य् अन्वाह्वयन्स उपावर्तत यद् एतत्साम भवति तृतीयसवनस्य सेन्द्रत्वाय
indrastṛtīyasavanādbībhatsamāna udakrāmattaṃ devāḥ śyāvāśvenaihāyi ehiyety anvāhvayansa upāvartata yad etatsāma bhavati tṛtīyasavanasya sendratvāya
- 12
अथैतद् आन्धीगवम् अन्धीगुर्वा एतत्पशुकामः सामापश्यत्तेन सहस्रं पशून् असृजत यद् एतत्साम भवति पशूनां पुष्ट्यै मध्ये निधनम् ऐडं भवत्य् एतेन वै तृतीयसवनं प्रतिष्ठितं यन्मध्ये निधनम् ऐडं न स्याद् अप्रतिष्ठितं तृतीयसवनं स्यात्
athaitad āndhīgavam andhīgurvā etatpaśukāmaḥ sāmāpaśyattena sahasraṃ paśūn asṛjata yad etatsāma bhavati paśūnāṃ puṣṭyai madhye nidhanam aiḍaṃ bhavaty etena vai tṛtīyasavanaṃ pratiṣṭhitaṃ yanmadhye nidhanam aiḍaṃ na syād apratiṣṭhitaṃ tṛtīyasavanaṃ syāt
- 13
दशाक्षरं मध्यतो निधनम् उपयन्ति दशाक्षरा विराड्विराज्य् एव प्रतितिष्ठति
daśākṣaraṃ madhyato nidhanam upayanti daśākṣarā virāḍvirājy eva pratitiṣṭhati
- 14
अभि प्रियाणि पवत इति कावं प्राजापत्यं साम
abhi priyāṇi pavata iti kāvaṃ prājāpatyaṃ sāma
- 15
प्रजा वै प्रियाणि पशवः प्रियाणि प्रजायाम् एव पशुषु प्रतितिष्ठति
prajā vai priyāṇi paśavaḥ priyāṇi prajāyām eva paśuṣu pratitiṣṭhati
- 16
रश्मी वा एतौ यज्ञस्य यद् औशनकावे देवकोशो वा एष यज्ञम् अभिसमुब्जितो यद् एते अन्ततो भवतो यज्ञस्यारिष्ट्यै
raśmī vā etau yajñasya yad auśanakāve devakośo vā eṣa yajñam abhisamubjito yad ete antato bhavato yajñasyāriṣṭyai

