16 shlokas
- 1
अत्र कला नाम कार्यकरणाख्याः कलाः
atra kalā nāma kāryakaraṇākhyāḥ kalāḥ
- 2
तत्र कार्याख्याः पृथिव्यापस्तेजो वायुराकाशः
tatra kāryākhyāḥ pṛthivyāpastejo vāyurākāśaḥ
- 3
आकाशः शब्दगुणः
ākāśaḥ śabdaguṇaḥ
- 4
शब्दस्पर्शगुणो वायुस्तौ च रूपं च तेजसि
ते रसश्च जले ज्ञेयास्ते च गन्धः क्षिताव् अपि
śabdasparśaguṇo vāyustau ca rūpaṃ ca tejasi
te rasaśca jale jñeyāste ca gandhaḥ kṣitāv api
- 5
शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः
śabdasparśarūparasagandhāḥ
- 6
तथा करणाख्याः श्रोत्रं त्वक्चक्षुः जिह्वा घ्राणं पादः पायुः उपस्थः हस्तः वाक्मनः अहंकारः बुद्धिर् इति
tathā karaṇākhyāḥ śrotraṃ tvakcakṣuḥ jihvā ghrāṇaṃ pādaḥ pāyuḥ upasthaḥ hastaḥ vākmanaḥ ahaṃkāraḥ buddhir iti
- 7
तासां विकरणो भगवानीश्वरः
tāsāṃ vikaraṇo bhagavānīśvaraḥ
- 8
कस्मात्
kasmāt
- 9
दृक्क्रियाशक्त्योर् अप्रतीघातात्
dṛkkriyāśaktyor apratīghātāt
- 10
विकरणत्वं नाम स्थानशरीरेन्द्रियविषयादिसंनिवेशेन विस्तरविभागविशेषतश्च कार्यकरणाख्याभिः कलाभिर्धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्याधर्माज्ञानावैराग्यानैश्वर्यादिभिश्च क्षेत्रज्ञसंयोजनमित्येतद्भगवत्य् अभ्यधिकत्वं शेषेषु च पुरुषेषु न्यूनत्वं ज्ञात्वा युक्तं वक्तुं कलविकरणाय नमः
vikaraṇatvaṃ nāma sthānaśarīrendriyaviṣayādisaṃniveśena vistaravibhāgaviśeṣataśca kāryakaraṇākhyābhiḥ kalābhirdharmajñānavairāgyaiśvaryādharmājñānāvairāgyānaiśvaryādibhiśca kṣetrajñasaṃyojanamityetadbhagavaty abhyadhikatvaṃ śeṣeṣu ca puruṣeṣu nyūnatvaṃ jñātvā yuktaṃ vaktuṃ kalavikaraṇāya namaḥ
- 11
अत्रापि कलविकरणाय इति चतुर्थी
नम इत्यात्मप्रदाने पूजायां च
atrāpi kalavikaraṇāya iti caturthī
nama ityātmapradāne pūjāyāṃ ca
- 12
सम्भावनान्यत्वाच्चापुनरुक्तोऽयं नमःशदः
sambhāvanānyatvāccāpunarukto'yaṃ namaḥśadaḥ
- 13
आह कालनविकरणत्वाद् अवान्तरसृष्ट्यां कर्मक्षये वृत्तिलाभे चापेक्षते नेति
āha kālanavikaraṇatvād avāntarasṛṣṭyāṃ karmakṣaye vṛttilābhe cāpekṣate neti
- 14
धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्यादीनां वा किमेष भगवान्प्रभुर्भवति नेति
dharmajñānavairāgyaiśvaryādīnāṃ vā kimeṣa bhagavānprabhurbhavati neti
- 15
उच्यते प्रभुः
ucyate prabhuḥ
- 16
यस्मादाह
yasmādāha

