31 shlokas
- 1
अथातश्चान्द्रायणस्य कल्पं व्याख्यास्यामः
athātaścāndrāyaṇasya kalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ
- 2
शुक्लचतुर्दशीम् उपवसेत्
śuklacaturdaśīm upavaset
- 3
केशश्मश्रुलोमनखानि वापयित्वापि वा श्मश्रूण्य् एवाहतं वासो वसानः सत्यं ब्रुवन्न् आवसथम् अभ्युपेयात्
keśaśmaśrulomanakhāni vāpayitvāpi vā śmaśrūṇy evāhataṃ vāso vasānaḥ satyaṃ bruvann āvasatham abhyupeyāt
- 4
तस्मिन्न् अस्य सकृत्प्रणीतो ऽग्निर् अरण्योर्निर्मन्थ्यो वा
tasminn asya sakṛtpraṇīto 'gnir araṇyornirmanthyo vā
- 5
ब्रह्मचारी सुहृत्प्रैषायोपकल्पी स्यात्
brahmacārī suhṛtpraiṣāyopakalpī syāt
- 6
हविष्यं च व्रतोपायनीयम्
haviṣyaṃ ca vratopāyanīyam
- 7
अग्निम् उपसमाधाय संपरिस्तीर्याग्निमुखात्कृत्वा पक्वाज्जुहोति
agnim upasamādhāya saṃparistīryāgnimukhātkṛtvā pakvājjuhoti
- 8
अग्नये या तिथिः स्यान्नक्षत्राय सदैवताय
अत्राह गोर् अमन्वतेति चान्द्रमसीं पञ्चमीं द्यावापृथिवीभ्यां षष्ठीम् अहोरात्राभ्यां सप्तमीं रौद्रीम् अष्टमीं सौरीं नवमीं वारुणीं दशमीम् ऐन्द्रीमेकादशीं वैश्वदेवीं द्वादशीम् इति
agnaye yā tithiḥ syānnakṣatrāya sadaivatāya
atrāha gor amanvateti cāndramasīṃ pañcamīṃ dyāvāpṛthivībhyāṃ ṣaṣṭhīm ahorātrābhyāṃ saptamīṃ raudrīm aṣṭamīṃ saurīṃ navamīṃ vāruṇīṃ daśamīm aindrīmekādaśīṃ vaiśvadevīṃ dvādaśīm iti
- 9
अथापराः समामनन्ति दिग्भ्यश्च सदैवताभ्य उरोर् अन्तरिक्षाय सदैवताय
athāparāḥ samāmananti digbhyaśca sadaivatābhya uror antarikṣāya sadaivatāya
- 10
नवो नवो भवति जायमान इति सौविष्टकृतीं हुत्वाथैतद्धविरुच्छिष्टं कंसे वा चमसे वा व्युद्धृत्य हविष्यैर्व्यञ्जनैर् उपसिच्य पञ्चदश पिण्डान्प्रकृतिस्थान्प्राश्नाति
navo navo bhavati jāyamāna iti sauviṣṭakṛtīṃ hutvāthaitaddhavirucchiṣṭaṃ kaṃse vā camase vā vyuddhṛtya haviṣyairvyañjanair upasicya pañcadaśa piṇḍānprakṛtisthānprāśnāti
- 11
प्राणाय त्वेति प्रथमम्
अपानाय त्वेति द्वितीयम्
व्यानाय त्वेति तृतीयम्
उदानाय त्वेति चतुर्थम्
समानाय त्वेति पञ्चमम्
यदा चत्वारो द्वाभ्यां पूर्वम्
यदा त्रयो द्वाभ्यां द्वाभ्यां पूर्वौ
यदा द्वौ द्वाभ्यां पूर्वं त्रिभिर् उत्तरम्
एकं सर्वैः
prāṇāya tveti prathamam
apānāya tveti dvitīyam
vyānāya tveti tṛtīyam
udānāya tveti caturtham
samānāya tveti pañcamam
yadā catvāro dvābhyāṃ pūrvam
yadā trayo dvābhyāṃ dvābhyāṃ pūrvau
yadā dvau dvābhyāṃ pūrvaṃ tribhir uttaram
ekaṃ sarvaiḥ
- 12
निग्राभ्या स्थेति
अपः पीत्वाथाज्याहुतीर् उपजुहोति
प्राणापानव्यानोदानसमाना मे शुध्यन्तां ज्योतिर् अहं विरजा विपाप्मा भूयासं स्वाहा
वाङ्मनः शिरःपाणि त्वक्चर्ममांसं पृथिव्यप्तेजो अन्नमयप्राणमयमनोमयविज्ञानमयानन्दमया मे शुध्यन्तां ज्योतिर् अहं विरजा विपाप्मा भूयासं स्वाहेति सप्तभिर् अनुवाकैः
nigrābhyā stheti
apaḥ pītvāthājyāhutīr upajuhoti
prāṇāpānavyānodānasamānā me śudhyantāṃ jyotir ahaṃ virajā vipāpmā bhūyāsaṃ svāhā
vāṅmanaḥ śiraḥpāṇi tvakcarmamāṃsaṃ pṛthivyaptejo annamayaprāṇamayamanomayavijñānamayānandamayā me śudhyantāṃ jyotir ahaṃ virajā vipāpmā bhūyāsaṃ svāheti saptabhir anuvākaiḥ
- 13
जयप्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्
jayaprabhṛti siddham ā dhenuvarapradānāt
- 14
सौरीभिर् आदित्यम् उपतिष्ठते चान्द्रमसीभिश्चन्द्रमसम्
saurībhir ādityam upatiṣṭhate cāndramasībhiścandramasam
- 15
अग्ने त्वं सु जागृहीति संविशञ्जपति
agne tvaṃ su jāgṛhīti saṃviśañjapati
- 16
त्वम् अग्ने व्रतपा असीति प्रबुद्धः
tvam agne vratapā asīti prabuddhaḥ
- 17
स्त्रीशूद्रैर्नाभिभाषेत मूत्रपुरीषे नावेक्षेत
strīśūdrairnābhibhāṣeta mūtrapurīṣe nāvekṣeta
- 18
अमेध्यं दृष्ट्वा जपति
अबद्धं मनो दरिद्रं चक्षुः सूर्यो ज्योतिषां श्रेष्ठो दीक्षे मा मा हासीर् इति
amedhyaṃ dṛṣṭvā japati
abaddhaṃ mano daridraṃ cakṣuḥ sūryo jyotiṣāṃ śreṣṭho dīkṣe mā mā hāsīr iti
- 19
प्रथमायाम् अपरपक्षस्य चतुर्दश ग्रासान्
prathamāyām aparapakṣasya caturdaśa grāsān
- 20
एवम् एकापचयेनामावास्यायाः
evam ekāpacayenāmāvāsyāyāḥ
- 21
अमावास्यायां ग्रासो न विद्यते
amāvāsyāyāṃ grāso na vidyate
- 22
अथ प्रथमायां पूर्वपक्षस्यैकः
द्वौ द्वितीयायाम्
atha prathamāyāṃ pūrvapakṣasyaikaḥ
dvau dvitīyāyām
- 23
एवम् एकोपचयेना पौर्णमास्याः
evam ekopacayenā paurṇamāsyāḥ
- 24
पौर्णमास्यां स्थालीपाकस्य जुहोत्य् अग्नये या तिथिः स्यान्नक्षत्रेभ्यश्च सदैवतेभ्यः
paurṇamāsyāṃ sthālīpākasya juhoty agnaye yā tithiḥ syānnakṣatrebhyaśca sadaivatebhyaḥ
- 25
पुरस्ताच्छ्रोणाया अभिजितः सदैवतस्य हुत्वा गां ब्राह्मणेभ्यो दद्यात्
purastācchroṇāyā abhijitaḥ sadaivatasya hutvā gāṃ brāhmaṇebhyo dadyāt
- 26
तद् एतच्चान्द्रायणं पिपीलिकामध्यम्
विपरीतं यवमध्यम्
tad etaccāndrāyaṇaṃ pipīlikāmadhyam
viparītaṃ yavamadhyam
- 27
अतो ऽन्यतरच्चरित्वा सर्वेभ्यः पातकेभ्यः पापकृच्छुद्धो भवति
ato 'nyataraccaritvā sarvebhyaḥ pātakebhyaḥ pāpakṛcchuddho bhavati
- 28
कामाय कामायैतद् आहार्यम् इत्य् आचक्षते
kāmāya kāmāyaitad āhāryam ity ācakṣate
- 29
यं कामं कामयते तम् एतेनाप्नोति
yaṃ kāmaṃ kāmayate tam etenāpnoti
- 30
एतेन वा ऋषय आत्मानं शोधयित्वा पुरा कर्माण्य् असाधयन्
तद् एतद्धन्यं पुण्यं पुत्र्यं पौत्र्यं पशव्यम् आयुष्यं स्वर्ग्यं यशस्यं सार्वकामिकम्
etena vā ṛṣaya ātmānaṃ śodhayitvā purā karmāṇy asādhayan
tad etaddhanyaṃ puṇyaṃ putryaṃ pautryaṃ paśavyam āyuṣyaṃ svargyaṃ yaśasyaṃ sārvakāmikam

