53 shlokas
- 1
नित्योदकी नित्ययज्ञोपवीती नित्यस्वाध्यायी वृषलान्नवर्जी
ऋतौ च गच्छन्विधिवच्च जुह्वन्न ब्राह्मणश्च्यवते ब्रह्मलोकात्
nityodakī nityayajñopavītī nityasvādhyāyī vṛṣalānnavarjī
ṛtau ca gacchanvidhivacca juhvanna brāhmaṇaścyavate brahmalokāt
- 2
मनुः पुत्रेभ्यो दायं व्यभजद् इति श्रुतिः
manuḥ putrebhyo dāyaṃ vyabhajad iti śrutiḥ
- 3
समशः सर्वेषाम् अविशेषात्
samaśaḥ sarveṣām aviśeṣāt
- 4
वरं वा रूपम् उद्धरेज्ज्येष्ठः
varaṃ vā rūpam uddharejjyeṣṭhaḥ
- 5
तस्माज्ज्येष्ठं पुत्रं धनेन निरवसाययन्तीति श्रुतिः
tasmājjyeṣṭhaṃ putraṃ dhanena niravasāyayantīti śrutiḥ
- 6
दशानां वैकम् उद्धरेज्ज्येष्ठः
daśānāṃ vaikam uddharejjyeṣṭhaḥ
- 7
समम् इतरे विभजेरन्
samam itare vibhajeran
- 8
पितुर् अनुमत्या दायविभागः सति पितरि
pitur anumatyā dāyavibhāgaḥ sati pitari
- 9
चतुर्णां वर्णानां गोअश्वाजावयो ज्येष्ठांशः
caturṇāṃ varṇānāṃ goaśvājāvayo jyeṣṭhāṃśaḥ
- 10
नानावर्णस्त्रीपुत्रसमवाये दायं दशांशान्कृत्वा चतुरस्त्रीन्द्वाव् एकम् इति यथाक्रमं विभजेरन्
nānāvarṇastrīputrasamavāye dāyaṃ daśāṃśānkṛtvā caturastrīndvāv ekam iti yathākramaṃ vibhajeran
- 11
औरसे तूत्पन्ने सवर्णास्तृतीयांशहराः
aurase tūtpanne savarṇāstṛtīyāṃśaharāḥ
- 12
सवर्णापुत्रानन्तरापुत्रयोर् अनन्तरापुत्रश्चेद्गुणवान्स ज्येष्ठांशं हरेत्
savarṇāputrānantarāputrayor anantarāputraścedguṇavānsa jyeṣṭhāṃśaṃ haret
- 13
गुणवान्हि शेषाणां भर्ता भवति
guṇavānhi śeṣāṇāṃ bhartā bhavati
- 14
सवर्णायां संस्कृतायां स्वयमुत्पादितम् औरसं पुत्रं विद्यात्
अथाप्य् उदाहरन्ति
अङ्गाद् अङ्गात्सम्भवसि हृदयाद् अधि जायसे
आत्मा वै पुत्रनामासि स जीव शरदः शतम् इति
savarṇāyāṃ saṃskṛtāyāṃ svayamutpāditam aurasaṃ putraṃ vidyāt
athāpy udāharanti
aṅgād aṅgātsambhavasi hṛdayād adhi jāyase
ātmā vai putranāmāsi sa jīva śaradaḥ śatam iti
- 15
अभ्युपगम्य दुहितरि जातं पुत्रिकापुत्रम् अन्यं दौहित्रम्
abhyupagamya duhitari jātaṃ putrikāputram anyaṃ dauhitram
- 16
अथाप्य् उदाहरन्ति
आदिशेत्प्रथमे पिण्डे मातरं पुत्रिकासुतः
द्वितीये पितरं तस्यास्तृतीये च पितामहम् इति
athāpy udāharanti
ādiśetprathame piṇḍe mātaraṃ putrikāsutaḥ
dvitīye pitaraṃ tasyāstṛtīye ca pitāmaham iti
- 17
मृतस्य प्रसूतो यः क्लीबव्याधितयोर्वान्येनानुमते स्वे क्षेत्रे स क्षेत्रजः
mṛtasya prasūto yaḥ klībavyādhitayorvānyenānumate sve kṣetre sa kṣetrajaḥ
- 18
स एष द्विपिता द्विगोत्रश्च द्वयोर् अपि स्वधारिक्थभाग्भवति
sa eṣa dvipitā dvigotraśca dvayor api svadhārikthabhāgbhavati
- 19
अथाप्य् उदाहरन्ति
द्विपितुः पिण्डदानं स्यात्पिण्डे पिण्डे च नामनी
त्रयश्च पिण्डाः षण्णां स्युर् एवं कुर्वन्न मुह्यति
athāpy udāharanti
dvipituḥ piṇḍadānaṃ syātpiṇḍe piṇḍe ca nāmanī
trayaśca piṇḍāḥ ṣaṇṇāṃ syur evaṃ kurvanna muhyati
- 20
मातापितृभ्यां दत्तो ऽन्यतरेण वा यो ऽपत्यार्थे परिगृह्यते स दत्तः
mātāpitṛbhyāṃ datto 'nyatareṇa vā yo 'patyārthe parigṛhyate sa dattaḥ
- 21
सदृशं यं सकामं स्वयं कुर्यात्स कृत्रिमः
sadṛśaṃ yaṃ sakāmaṃ svayaṃ kuryātsa kṛtrimaḥ
- 22
गृहे गूढोत्पन्नो ऽन्ते ज्ञातो गूढजः
gṛhe gūḍhotpanno 'nte jñāto gūḍhajaḥ
- 23
मातापितृभ्याम् उत्सृष्टो ऽन्यतरेण वा यो ऽपत्यार्थे परिगृह्यते सो ऽपविद्धः
mātāpitṛbhyām utsṛṣṭo 'nyatareṇa vā yo 'patyārthe parigṛhyate so 'paviddhaḥ
- 24
असंस्कृताम् अनतिसृष्टां याम् उपगच्छेत्तस्यां यो जातः स कानीनः
asaṃskṛtām anatisṛṣṭāṃ yām upagacchettasyāṃ yo jātaḥ sa kānīnaḥ
- 25
या गर्भिणी संस्क्रियते विज्ञाता वाविज्ञाता वा तस्यां यो जातः स सहोढः
yā garbhiṇī saṃskriyate vijñātā vāvijñātā vā tasyāṃ yo jātaḥ sa sahoḍhaḥ
- 26
मातापित्रोर्हस्तात्क्रीतो ऽन्यतरेण वा यो ऽपत्यार्थे परिगृह्यते स क्रीतः
mātāpitrorhastātkrīto 'nyatareṇa vā yo 'patyārthe parigṛhyate sa krītaḥ
- 27
क्लीबं त्यक्त्वा पतितं वा यान्यं पतिं विन्देत्तस्यां पुनर्भ्वां यो जातः स पौनर्भवः
klībaṃ tyaktvā patitaṃ vā yānyaṃ patiṃ vindettasyāṃ punarbhvāṃ yo jātaḥ sa paunarbhavaḥ
- 28
मातापितृविहीनो यः स्वयम् आत्मानं दद्यात्स स्वयंदत्तः
mātāpitṛvihīno yaḥ svayam ātmānaṃ dadyātsa svayaṃdattaḥ
- 29
द्विजातिप्रवराच्छूद्रायां जातो निषादः
dvijātipravarācchūdrāyāṃ jāto niṣādaḥ
- 30
कामात्पारशव इति पुत्राः
kāmātpāraśava iti putrāḥ

