21 shlokas
- 1
यच्चिद्धि त्वं गृहे गृह उलूखलक युज्यसे
इह द्युमत्तमं वद जयताम् इव दुन्दुभिः
इति व्रीहीन् अवहत्य सहव्रीह्य् उपदधाति इदं विष्णुर् इति दक्षिणतः पुरस्तात्स्वयमातृण्णायाः
yacciddhi tvaṃ gṛhe gṛha ulūkhalaka yujyase
iha dyumattamaṃ vada jayatām iva dundubhiḥ
iti vrīhīn avahatya sahavrīhy upadadhāti idaṃ viṣṇur iti dakṣiṇataḥ purastātsvayamātṛṇṇāyāḥ
- 2
उखां सिकताभिः पूरयति दध्ना मधुना घृतेन वा अग्ने युक्ष्वा हि ये तव
युक्ष्वा हि देवहूतमान् इति संहिताभ्याम् अभिजुहोति
ukhāṃ sikatābhiḥ pūrayati dadhnā madhunā ghṛtena vā agne yukṣvā hi ye tava
yukṣvā hi devahūtamān iti saṃhitābhyām abhijuhoti
- 3
विषाद्य नक्तोषासा
स्यूता देवेभिर् इत्य् आदत्ते
viṣādya naktoṣāsā
syūtā devebhir ity ādatte
- 4
पृथिवि पृथिव्यां सीदेति सादयत्य् उत्तरतः पुरस्तात्स्वयमातृण्णाया यावत्य् उलूखलम्
pṛthivi pṛthivyāṃ sīdeti sādayaty uttarataḥ purastātsvayamātṛṇṇāyā yāvaty ulūkhalam
- 5
समित्स्रवन्तीति दध्ना मधुमिश्रेण शिरांसि पूरयित्वा छिद्रेषु हिरण्यशकलान् अप्यस्यति ऋचे त्वेति दक्षिणस्मिन्कर्णच्छिद्रे रुचे त्वेति सव्ये भासे त्वेति दक्षिणस्मिन्न् अक्षिच्छिद्रे ज्योतिषे त्वेति सव्ये ऽभूद् इदम् इति दक्षिणस्मिन्नासिकाछिद्रे ऽग्नेर्वैश्वानरस्येति सव्ये ऽग्निस्तेजसेत्य् आस्ये रुक्मो वर्चसेत्य् अवकर्तने
samitsravantīti dadhnā madhumiśreṇa śirāṃsi pūrayitvā chidreṣu hiraṇyaśakalān apyasyati ṛce tveti dakṣiṇasminkarṇacchidre ruce tveti savye bhāse tveti dakṣiṇasminn akṣicchidre jyotiṣe tveti savye 'bhūd idam iti dakṣiṇasminnāsikāchidre 'gnervaiśvānarasyeti savye 'gnistejasety āsye rukmo varcasety avakartane
- 6
सहस्रदा असीति पुरुषशिरो ऽभिमन्त्र्यादित्यं गर्भम् इत्य् उखायाम् उत्तानम् उपदधाति पश्चाद् अवकर्तनतः
sahasradā asīti puruṣaśiro 'bhimantryādityaṃ garbham ity ukhāyām uttānam upadadhāti paścād avakartanataḥ
- 7
चित्रं देवानाम् इत्य् अर्धर्चाभ्याम् अक्षिच्छिद्रयोर्हुत्वा पश्चात्पुरुषशिरसः पुरुषचितिम् उपदधाति पुरुषस्य प्रतिमाम्
citraṃ devānām ity ardharcābhyām akṣicchidrayorhutvā paścātpuruṣaśirasaḥ puruṣacitim upadadhāti puruṣasya pratimām
- 8
मा छन्द इति द्वादश पर्यायाः
mā chanda iti dvādaśa paryāyāḥ
- 9
तेषां तिस्रस्तिस्र एकैकेन
teṣāṃ tisrastisra ekaikena
- 10
तेन छन्दसेत्य् अनुषजेत्
tena chandasety anuṣajet
- 11
वातस्य जूतिम् इति पूर्वार्धे ऽश्वशिर उत्तराभिस्तिसृभिर्यथासमाम्नातम् इतराणि पश्चार्धे गोशिरो दक्षिणार्धे ऽविशिर उत्तरार्धे बस्तशिरः
vātasya jūtim iti pūrvārdhe 'śvaśira uttarābhistisṛbhiryathāsamāmnātam itarāṇi paścārdhe gośiro dakṣiṇārdhe 'viśira uttarārdhe bastaśiraḥ
- 12
इमं मा हिंसीर् इति पञ्चभिर् उत्सर्गैर् उपधानानुपूर्वेणोपतिष्ठेत
imaṃ mā hiṃsīr iti pañcabhir utsargair upadhānānupūrveṇopatiṣṭheta
- 13
यद्य् एकं स्याद् अनुपरिहारम् उपदध्याल्लोकान्वोपतिष्ठेतोत्सर्गैश्च
yady ekaṃ syād anuparihāram upadadhyāllokānvopatiṣṭhetotsargaiśca
- 14
उत्तरम् अंसं स्वयमातृण्णायान्तरेण संचरेद् अंसशिरांसि त्वं यविष्ठेति संवत्सरीं जपति
uttaram aṃsaṃ svayamātṛṇṇāyāntareṇa saṃcared aṃsaśirāṃsi tvaṃ yaviṣṭheti saṃvatsarīṃ japati
- 15
सर्पशिर उत्तरस्मिन्न् अंस उपधाय नमो ऽस्तु सर्पेभ्य इति तिसृभिर् अनुदिशति
sarpaśira uttarasminn aṃsa upadhāya namo 'stu sarpebhya iti tisṛbhir anudiśati
- 16
अपां त्वेमन्त्सादयामीति पञ्चदशापस्याः पञ्च पञ्चाभित उपदधाति
apāṃ tvemantsādayāmīti pañcadaśāpasyāḥ pañca pañcābhita upadadhāti
- 17
छन्दस्याः पञ्चोत्तरतः
chandasyāḥ pañcottarataḥ
- 18
अयं पुरोभूर् इति पञ्चाशतं प्राणभृतः पञ्चभिः पर्यायैर्दश दशैकेन
ayaṃ purobhūr iti pañcāśataṃ prāṇabhṛtaḥ pañcabhiḥ paryāyairdaśa daśaikena
- 19
प्रथमं दशवर्गं पुरस्ताद् उपदधात्य् अथ द्वितीयं पश्चात्तृतीयं दक्षिणतश्चतुर्थम् उत्तरतो मध्ये पञ्चमम्
prathamaṃ daśavargaṃ purastād upadadhāty atha dvitīyaṃ paścāttṛtīyaṃ dakṣiṇataścaturtham uttarato madhye pañcamam
- 20
आयुषे प्राणः संततः प्राणापानं संतन्व् इति पञ्चाशतं संयतो दशभिः पर्यायैः पञ्च पञ्चैकेन
āyuṣe prāṇaḥ saṃtataḥ prāṇāpānaṃ saṃtanv iti pañcāśataṃ saṃyato daśabhiḥ paryāyaiḥ pañca pañcaikena
- 21
प्राची दिग् इत्य् अतिमात्रा यथा प्राणभृतः पञ्चाशतम् उपधाय व्रतम् उपदधाति
prācī dig ity atimātrā yathā prāṇabhṛtaḥ pañcāśatam upadhāya vratam upadadhāti

