25 shlokas
- 1
अथैकार्ष्याः
athaikārṣyāḥ
- 2
एक एवर्षिर्येषां ते एकार्ष्याः
eka evarṣiryeṣāṃ te ekārṣyāḥ
- 3
तेषु ये दूरगास्तेषाम् अयं मार्गः
teṣu ye dūragāsteṣām ayaṃ mārgaḥ
- 4
पिङ्गलया नाडिकयादित्यमण्डलम् अनुप्रविश्य तत्रस्थेन पुरुषेण संयुज्य ततश्चन्द्रमण्डलं तत्रस्थेन पुरुषेण ततो विद्युतं तत्रस्थेन पुरुषेण पुनः क्रमेण वैकुण्ठसायुज्यं यन्ति
piṅgalayā nāḍikayādityamaṇḍalam anupraviśya tatrasthena puruṣeṇa saṃyujya tataścandramaṇḍalaṃ tatrasthena puruṣeṇa tato vidyutaṃ tatrasthena puruṣeṇa punaḥ krameṇa vaikuṇṭhasāyujyaṃ yanti
- 5
ये ऽदूरगास्तेषाम् अयं धर्मः
ye 'dūragāsteṣām ayaṃ dharmaḥ
- 6
क्षेत्रज्ञपरमात्मनोर्योगं क्षेत्रज्ञद्वारेण कारयित्वा तत्रैव समस्तविनाशं ध्यात्वाकाशवत्सत्तामात्रो ऽहम् इति ध्यायन्ति
kṣetrajñaparamātmanoryogaṃ kṣetrajñadvāreṇa kārayitvā tatraiva samastavināśaṃ dhyātvākāśavatsattāmātro 'ham iti dhyāyanti
- 7
भ्रूमध्यगाः क्षेत्रज्ञपरमात्मनोर्योगे सत्त्वरूपाग्निद्वारेण भ्रूमध्यं नीत्वा पञ्चभ्यो ऽङ्गुष्ठादिभ्यः स्थानेभ्य आकर्षणं पुनः पिङ्गलाद्वारेण निष्क्रमणं प्रलयान्तं क्षेत्रज्ञयोगान्तं वा कुर्वन्ति
bhrūmadhyagāḥ kṣetrajñaparamātmanoryoge sattvarūpāgnidvāreṇa bhrūmadhyaṃ nītvā pañcabhyo 'ṅguṣṭhādibhyaḥ sthānebhya ākarṣaṇaṃ punaḥ piṅgalādvāreṇa niṣkramaṇaṃ pralayāntaṃ kṣetrajñayogāntaṃ vā kurvanti
- 8
असम्भक्ता नाम मनसा ध्यानं कुर्वन्ति
asambhaktā nāma manasā dhyānaṃ kurvanti
- 9
तत्प्रतिपादनागमं श्रोत्रेण शृण्वन्ति
tatpratipādanāgamaṃ śrotreṇa śṛṇvanti
- 10
चक्षुषा देवताकारं पश्यन्ति
cakṣuṣā devatākāraṃ paśyanti
- 11
घ्राणेन गन्धम् अनुभवन्ति
ghrāṇena gandham anubhavanti
- 12
पाणिना देवतां नमस्कुर्वन्ति
pāṇinā devatāṃ namaskurvanti
- 13
सम्भक्ता नाम ब्राह्मणः सर्वव्यापकत्वाद्युक्तम् अयुक्तं यो ऽसौ परमात्मा तत्स व्याप्याकाशवत्तिष्ठति
sambhaktā nāma brāhmaṇaḥ sarvavyāpakatvādyuktam ayuktaṃ yo 'sau paramātmā tatsa vyāpyākāśavattiṣṭhati
- 14
तस्माद्ब्रह्मणो ऽन्यन्न कुत्रचिद् आत्मानं प्रतिपद्यते ऽसौ
tasmādbrahmaṇo 'nyanna kutracid ātmānaṃ pratipadyate 'sau
- 15
भ्रूमध्यगतस्यापि संशयान्निष्प्रमाणम् एवेत्य् उक्तं
bhrūmadhyagatasyāpi saṃśayānniṣpramāṇam evety uktaṃ
- 16
तस्माद्ब्रह्मव्यतिरिक्तम् अन्यन्नोपपद्यते
tasmādbrahmavyatiriktam anyannopapadyate
- 17
विविधसरणाद्विविधदर्शनात्कुपथगामित्वाद्विसरगाः
vividhasaraṇādvividhadarśanātkupathagāmitvādvisaragāḥ
- 18
पुरा प्रजापतिर् उपदेशगूहनार्थं विसरगपक्षं दृष्टवान्तं दृष्ट्वा मुनयो ऽपि मोहं जग्मुः किं पुनर्मनुष्याः
purā prajāpatir upadeśagūhanārthaṃ visaragapakṣaṃ dṛṣṭavāntaṃ dṛṣṭvā munayo 'pi mohaṃ jagmuḥ kiṃ punarmanuṣyāḥ
- 19
विसरगपशूनाम् अहंकारयुक्तानां जन्मान्तरेषु मुक्तिर्नास्मिञ्जन्मनि तस्माद्विसरगपक्षो नानुष्ठेयः
visaragapaśūnām ahaṃkārayuktānāṃ janmāntareṣu muktirnāsmiñjanmani tasmādvisaragapakṣo nānuṣṭheyaḥ
- 20
केचिद्विसरगाः कायक्लेशात्केचिन्मन्त्रजपात्केचिद्येन केनचिद्ध्यानेन केचिद्येन केनचिद् अक्षरेण केचिद्वायुजयाद् अन्ये परमात्मना क्षेत्रज्ञं संयोज्य ध्यायन्ति
एते परमात्मसंयोगम् एव नेच्छन्ति
केचिद्विसरगाः कायक्लेशात्केचिन्मन्त्रजपात्केचिद्येन केनचिद्ध्यानेन केचिद्येन केनचिद् अक्षरेण केचिद्वायुजयाद् अन्ये परमात्मना क्षेत्रज्ञं संयोज्य ध्यायन्ति
एते परमात्मसंयोगम् एव नेच्छन्ति
केचिद्विसरगाः कायक्लेशात्केचिन्मन्त्रजपात्केचिद्येन केनचिद्ध्यानेन केचिद्येन केनचिद् अक्षरेण केचिद्वायुजयाद् अन्ये परमात्मना क्षेत्रज्ञं संयोज्य ध्यायन्ति
एते परमात्मसंयोगम् एव नेच्छन्ति
केचिद्विसरगाः कायक्लेशात्केचिन्मन्त्रजपात्केचिद्येन केनचिद्ध्यानेन केचिद्येन केनचिद् अक्षरेण केचिद्वायुजयाद् अन्ये परमात्मना क्षेत्रज्ञं संयोज्य ध्यायन्ति
एते परमात्मसंयोगम् एव नेच्छन्ति
केचिद्विसरगाः कायक्लेशात्केचिन्मन्त्रजपात्केचिद्येन केनचिद्ध्यानेन केचिद्येन केनचिद् अक्षरेण केचिद्वायुजयाद् अन्ये परमात्मना क्षेत्रज्ञं संयोज्य ध्यायन्ति
kecidvisaragāḥ kāyakleśātkecinmantrajapātkecidyena kenaciddhyānena kecidyena kenacid akṣareṇa kecidvāyujayād anye paramātmanā kṣetrajñaṃ saṃyojya dhyāyanti
ete paramātmasaṃyogam eva necchanti
kecidvisaragāḥ kāyakleśātkecinmantrajapātkecidyena kenaciddhyānena kecidyena kenacid akṣareṇa kecidvāyujayād anye paramātmanā kṣetrajñaṃ saṃyojya dhyāyanti
ete paramātmasaṃyogam eva necchanti
kecidvisaragāḥ kāyakleśātkecinmantrajapātkecidyena kenaciddhyānena kecidyena kenacid akṣareṇa kecidvāyujayād anye paramātmanā kṣetrajñaṃ saṃyojya dhyāyanti
ete paramātmasaṃyogam eva necchanti
kecidvisaragāḥ kāyakleśātkecinmantrajapātkecidyena kenaciddhyānena kecidyena kenacid akṣareṇa kecidvāyujayād anye paramātmanā kṣetrajñaṃ saṃyojya dhyāyanti
ete paramātmasaṃyogam eva necchanti
kecidvisaragāḥ kāyakleśātkecinmantrajapātkecidyena kenaciddhyānena kecidyena kenacid akṣareṇa kecidvāyujayād anye paramātmanā kṣetrajñaṃ saṃyojya dhyāyanti
- 21
हृदिस्थ एव पुरुष इति वदन्ति
hṛdistha eva puruṣa iti vadanti
- 22
केचिन्न किंचिद्ध्यानम् इति यथोक्तानुष्ठानं योगम् इति ज्ञात्वा मुक्तिम् इच्छन्ति
kecinna kiṃciddhyānam iti yathoktānuṣṭhānaṃ yogam iti jñātvā muktim icchanti
- 23
तेषां विसरगपशूनाम् अन्तरेषु मुक्तिर्नास्मिञ्जन्मनि
teṣāṃ visaragapaśūnām antareṣu muktirnāsmiñjanmani
- 24
तस्मिन्न् एव जन्मनि मोक्षकाङ्क्षिणा विसरगपक्षो नानुष्ठेयः
tasminn eva janmani mokṣakāṅkṣiṇā visaragapakṣo nānuṣṭheyaḥ
- 25
सगुणे ब्रह्मणि बुद्धिं निवेश्य पश्चान्निर्गुणं ब्रह्माश्रित्य यत्नं कुर्याद् इति विज्ञायते
saguṇe brahmaṇi buddhiṃ niveśya paścānnirguṇaṃ brahmāśritya yatnaṃ kuryād iti vijñāyate

