7 shlokas
- 1
प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा वृत्तो ऽशयत्
तं देवा भूतानां रसं तेजः संभृत्य
तेनैनम् अभिषज्यन्
महान् अववर्त्तीति
तन्महाव्रतस्य महाव्रतत्वम्
महद्व्रतम् इति
तन्महाव्रतस्य महाव्रतत्वम्
महतो व्रतम् इति
तन्महाव्रतस्य महाव्रतत्वम्
पञ्चविंशः स्तोमो भवति
prajāpatiḥ prajāḥ sṛṣṭvā vṛtto 'śayat
taṃ devā bhūtānāṃ rasaṃ tejaḥ saṃbhṛtya
tenainam abhiṣajyan
mahān avavarttīti
tanmahāvratasya mahāvratatvam
mahadvratam iti
tanmahāvratasya mahāvratatvam
mahato vratam iti
tanmahāvratasya mahāvratatvam
pañcaviṃśaḥ stomo bhavati
- 2
चतुर्विंशत्यर्धमासः संवत्सरः
यद्वा एतस्मिन्संवत्सरे ऽधि प्राजायत
तद् अन्नं पञ्चविंशम् अभवत्
मध्यतः क्रियते
मध्यतो ह्य् अन्नम् अशितं धिनोति
अथो मध्यत एव प्रजानाम् ऊर्ग्धीयते
अथ यद्वा इदम् अन्ततः क्रियते
तस्माद् उदन्ते प्रजाः समेधन्ते
अन्ततः क्रियते प्रजननायैव
त्रिवृच्छिरो भवति
caturviṃśatyardhamāsaḥ saṃvatsaraḥ
yadvā etasminsaṃvatsare 'dhi prājāyata
tad annaṃ pañcaviṃśam abhavat
madhyataḥ kriyate
madhyato hy annam aśitaṃ dhinoti
atho madhyata eva prajānām ūrgdhīyate
atha yadvā idam antataḥ kriyate
tasmād udante prajāḥ samedhante
antataḥ kriyate prajananāyaiva
trivṛcchiro bhavati
- 3
त्रेधा विहितं हि शिरः
लोम छवीर् अस्थि
पराचा स्तुवन्ति
तस्मात्तत्सदृग् एव
न मेद्यतो ऽनुमेद्यति
न कृश्यतो ऽनुकृश्यति
पञ्चदशो ऽन्यः पक्षो भवति
सप्तदशो ऽन्यः
तस्माद्वयांस्य् अन्यतरम् अर्धम् अभि पर्यावर्तन्ते
अन्यतरतो हि तद्गरीयः क्रियते
tredhā vihitaṃ hi śiraḥ
loma chavīr asthi
parācā stuvanti
tasmāttatsadṛg eva
na medyato 'numedyati
na kṛśyato 'nukṛśyati
pañcadaśo 'nyaḥ pakṣo bhavati
saptadaśo 'nyaḥ
tasmādvayāṃsy anyataram ardham abhi paryāvartante
anyatarato hi tadgarīyaḥ kriyate
- 4
पञ्चविंश आत्मा भवति
तस्मान्मध्यतः पशवो वरिष्ठाः
एकविंशं पुच्छम्
द्विपदासु स्तुवन्ति प्रतिष्ठित्यै
सर्वेण सह स्तुवन्ति
सर्वेण ह्य् आत्मनात्मन्वी
सहोत्पतन्ति
एकैकाम् उच्छिंषन्ति
आत्मन्ह्य् अङ्गानि बद्धानि
न वा एतेन सर्वः पुरुषः
pañcaviṃśa ātmā bhavati
tasmānmadhyataḥ paśavo variṣṭhāḥ
ekaviṃśaṃ puccham
dvipadāsu stuvanti pratiṣṭhityai
sarveṇa saha stuvanti
sarveṇa hy ātmanātmanvī
sahotpatanti
ekaikām ucchiṃṣanti
ātmanhy aṅgāni baddhāni
na vā etena sarvaḥ puruṣaḥ
- 5
यद् इत इतो लोमानि दतो नखान्
परिमादः क्रियन्ते
तान्य् एव तेन प्रत्युप्यन्ते
औदुम्बरस्तल्पो भवति
ऊर्ग्वा अन्नम् उदुम्बरः
ऊर्ज एवान्नाद्यस्यावरुद्ध्यै
यस्य तल्पसद्यम् अनभिजितं स्यात्
स देवानां साम्यक्षे
तल्पसद्यम् अभिजयानीति तल्पम् आरुह्योद्गायेत्
तल्पसद्यम् एवाभिजयति
yad ita ito lomāni dato nakhān
parimādaḥ kriyante
tāny eva tena pratyupyante
audumbarastalpo bhavati
ūrgvā annam udumbaraḥ
ūrja evānnādyasyāvaruddhyai
yasya talpasadyam anabhijitaṃ syāt
sa devānāṃ sāmyakṣe
talpasadyam abhijayānīti talpam āruhyodgāyet
talpasadyam evābhijayati
- 6
यस्य तल्पसद्यम् अभिजितं स्यात्
स देवानां साम्यक्षे
तल्पसद्यं मा पराजेषीति तल्पम् आरुह्योद्गायेत्
न तल्पसद्यं पराजयते
प्लेङ्खे शंसति
महो वै प्लेङ्खः
महस एवान्नाद्यस्यावरुद्ध्यै
देवासुराः संयत्ता आसन्
त आदित्ये व्यायच्छन्त
तं देवाः समजयन्
yasya talpasadyam abhijitaṃ syāt
sa devānāṃ sāmyakṣe
talpasadyaṃ mā parājeṣīti talpam āruhyodgāyet
na talpasadyaṃ parājayate
pleṅkhe śaṃsati
maho vai pleṅkhaḥ
mahasa evānnādyasyāvaruddhyai
devāsurāḥ saṃyattā āsan
ta āditye vyāyacchanta
taṃ devāḥ samajayan
- 7
ब्राह्मणश्च शूद्रश्च चर्मकर्ते व्यायच्छेते
दैव्यो वै वर्णो ब्राह्मणः
असुर्यः शूद्रः
इमे ऽरात्सुर् इमे सुभूतम् अक्रन्न् इत्य् अन्यतरो ब्रूयात्
इम उद्वासीकारिण इमे दुर्भूतम् अक्रन्न् इत्य् अन्यतरः
यद् एवैषां सुकृतं या राद्धिः
तद् अन्यतरो ऽभिश्रीणाति
यद् एवैषां दुष्कृतं या राद्धिः
तद् अन्यतरो ऽपहन्ति
ब्राह्मणः संजयति
अमुम् एवादित्यं भ्रातृव्यस्य संविन्दन्ते
brāhmaṇaśca śūdraśca carmakarte vyāyacchete
daivyo vai varṇo brāhmaṇaḥ
asuryaḥ śūdraḥ
ime 'rātsur ime subhūtam akrann ity anyataro brūyāt
ima udvāsīkāriṇa ime durbhūtam akrann ity anyataraḥ
yad evaiṣāṃ sukṛtaṃ yā rāddhiḥ
tad anyataro 'bhiśrīṇāti
yad evaiṣāṃ duṣkṛtaṃ yā rāddhiḥ
tad anyataro 'pahanti
brāhmaṇaḥ saṃjayati
amum evādityaṃ bhrātṛvyasya saṃvindante

